منشور کوروش در واشنگتن؛ پیوند تاریخ آمریکا با پادشاه هخامنشی

به روز شده:  02:52 گرينويچ - 10 مارس 2013 - 20 اسفند 1391

نمایش منشور کوروش در موزه های آمریکا

منشور کوروش از امروز در موزه های آمریکا به نمایش در می آید.

تماشا کنیدmp4

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش ویدیو با ویندوز میدیا پلیر

نمایش منشور کوروش در گالری های فریئر و سکلر در واشنگتن به مدت ۷ هفته آغاز شده است.

این منشور قرار است به مدت هشت ماه علاوه بر واشنگتن در شهرهای هیوستون، نیویورک، سان فرانسیسکو و لس آنجلس نیز به نمایش گذاشته شود.

منشور کوروش یک لوح گلی استوانه ای شکل است که بر روی آن داستان فتح بابل به وسیله کوروش هخامنشی به خط میخی نوشته شده است.

نوشته های این لوح که به ۲۶ قرن پیش تعلق دارد، شامل فرمان کوروش برای آزادی همه بردگان و اسیران در بابل و بازگشت آنها به سرزمین هایشان است.

کوروش در این فرمان به اتباع سرزمین های فتح شده اجازه می دهد، معابد خود را برپا کنند و خدایانشان را بپرستند.

شاید به همین علت است که بعضی از پژوهشگران و سیاستمداران از منشور کوروش به عنوان نماد مدارای دینی و نخستین اعلامیه حقوق بشر نام برده اند.

منشور کوروش

منشور کوروش یک لوح گلی استوانه ای شکل به طول بیست و دو و نیم سانتیمتر است که در سال ۵۳۹ قبل از میلاد ساخته شده و به زمان فتح بابل به وسیله کوروش هخامنشی مربوط است.

نوشته های روی این لوح که به زبان اکدی و خط میخی نوشته شده، بیانگر وقایع مربوط به رویارویی کوروش و نبونئید، پادشاه بابل است.

بخشی از نوشته های این لوح به زبان سوم شخص است و بیانگر نارضایتی مردوخ، خدای بابل از ظلم و ستم پادشاه بابل و عزم او برای نجات مردم این سرزمین به دست کوروش است.

بخش دیگری از نوشته های منشور به نقل کوروش نوشته شده است. او در این نوشته، از فرمان آزادی ملت های به بند کشیده در بابل برای بازگشت به سرزمین هایشان و برپایی معابدشان خبر داده است. نامی از یهودیان در این منشور برده نشده ولی این نوشته به حکایت کتاب عزرا، از متون عهد عتیق، از آزادی یهودیان به فرمان کوروش و بازگشت آنها به اورشلیم برای بازسازی معبدشان شباهت دارد.

در موزه بریتانیا قطعات دیگری از لوح های مسطح گلی وجود دارد که رونوشت متن منشور کوروش است.

جولیان ریبی، رئیس گالری های فریئر و سکلر در واشنگتن نمایش منشور کوروش را در موزه های آمریکا حائز اهمیت می داند.

به گفته آقای ریبی، مطلع کردن مخاطبان آمریکایی از "خدمات خارق العاده ایرانی ها به بشریت" در زمانه ای که روابط دو کشور چندان خوب نیست، اهمیت زیادی دارد.

منشور کوروش با حمایت مالی بنیاد میراث ایران در آمریکا از موزه بریتانیا به امانت گرفته شده و در آمریکا به نمایش گذاشته شده است.

علی رضا رستگار، رئیس هیات مدیره این بنیاد، برگزاری این نمایشگاه ها را در آشنایی مردم آمریکا با فرهنگ، هنر و تاریخ ایران مهم می داند.

پیوندی به قدمت تاریخ آمریکا

شاید بسیاری از مردم آمریکا از دستاوردهای کوروش هخامنشی در تاسیس یک امپراتوری بزرگ چندفرهنگی که از غرب در شبه جزیره بالکان در اروپا شروع و در شرق به آسیای میانه ختم می شد، مطلع نباشند.

اما موضوع مهم دیگری که به دست فراموشی سپرده شده، نقش شیوه حکمرانی او در شکل گرفتن فلسفه سیاسی موسسان ایالات متحده است.

به گفته نیل مک گرگور، رئیس موزه بریتانیا، روش کشورداری کوروش یکی از الگوهای نویسندگان قانون اساسی آمریکا بوده است، سندی که بر اساس احترام به آزادی های فردی و جدایی دین از سیاست نوشته شده است.

آقای مک گرگور گفت: "زمانی که موسسان آمریکا در دهه ۱۷۷۰ قانونی اساسی را نوشتند، یکی از مراجع آنها کوروش بود. کوروش الگوی بزرگی برای متفکران سیاسی آمریکا و اروپا در قرن ۱۸ بود."

متفکران قرن هجدهم در اروپا و آمریکا که شاهد خستگی مردم از سال ها نزاع مذهبی و جنگ های فرقه ای بین کاتولیک ها و پروتستان ها در قرن های شانزدهم و هفدهم بودند، به دنبال یک الگوی سیاسی برای تاسیس حکومتی مبتنی بر مدارای دینی بودند.

به گفته جولیان ریبی، رفتار کوروش در اعطای آزادی دینی به اتباع سرزمین های فتح شده و به رسمیت شناختن خدایان آنها نمونه خوبی برای متفکران آن دوره بود.

آقای ریبی گفت: "در عصر روشنگری، مدارای دینی کوروش و تاسیس کشوری بر پایه تنوع فرهنگی که فاقد یک دین رسمی است، الگویی برای موسسان آمریکا بود."

کوروش، گزنفون و توماس جفرسون

منشور کوروش در سال ۱۸۷۹ به وسیله هورمزد رسام، دیپلمات و باستان‌شناس آشوری الاصل بریتانیایی در بین النهرین کشف شد.

( کلیک ترجمه فارسی متن منشور کوروش از موزه بریتانیا)

استقلال ایالات متحده از بریتانیا حدود یکصد سال قبل از کشف این شئ باستانی و در سال ۱۷۷۶ اعلام شده بود.

بسیاری از موسسان آمریکا از جمله توماس جفرسون، نویسنده اصلی بیانیه استقلال و سومین رئیس جمهوری ایالات متحده درباره شیوه کشورداری کوروش به عنوان نماد یک سلطان عادل مطالعه کرده بودند.

در آن زمان دو منبع اصلی برای مطالعه آیین حکومتی کوروش وجود داشت: عهد عتیق و کتاب کوروش نامه (سایروپدیا) به قلم گزنفون، مورخ یونانی.

توماس جفرسون

توماس جفرسون (۱۸۲۶-۱۷۴۳)، نویسنده پیشنویس بیانیه استقلال آمریکا و سومین رئیس جمهوری این کشور است. دوران ریاست جمهوری او با اوایل سلطنت فتحعلیشاه قاجار مصادف بود. دو نسخه از کتاب کوروش نامه گزنفون که به او تعلق داشته است، در کتابخانه کنگره آمریکا نگهداری می شود. او در سال ۱۸۲۰ در نامه ای به نوه خود توصیه کرد که یونانی یاد بگیرد و سرگذشت کوروش را بخواند.

در کتاب عزرا، فتح بابل به وسیله کوروش و دستور او مبنی بر آزادی یهودیان برای بازگشت به اورشلیم و بازسازی معبدشان حکایت شده است.

در این کتاب به نقل از کوروش نوشته شده که یهوه (خداوند) از او خواسته تا معبد یهودیان را در بیت المقدس بازسازی کند.

اما منبع اصلی سیاستمداران و متفکران دوره روشنگری برای مطالعه درباره کوروش، کتاب کوروش نامه به قلم گزنفون، مورخ و سپاهی اهل آتن است.

به گفته معصومه فرهاد، رئیس موزه داران گالری های فریئر و سکلر، مطالعه کوروش نامه به قدری برای توماس جفرسون اهمیت داشته که در سال ۱۸۲۰ در نامه ای به نوه خود خواست که یونانی یاد بگیرد و کوروش نامه را پس از فراگرفتن این زبان بخواند.

گزنفون در کتاب خود که ترکیبی از وقایع تاریخی و داستان است، از کوروش تجلیل کرده است.

با این که بحث های زیادی درباره سندیت این کتاب وجود دارد ولی همچون کتاب شهریار ماکیاولی از متون مورد علاقه متفکران سیاسی دوره روشنگری بوده است.

امروز دو نسخه از این کتاب که به توماس جفرسون تعلق داشته، در اختیار کتابخانه کنگره آمریکاست.

یکی از این نسخه ها که در سال ۱۷۶۷ چاپ شده، به گالری های فریئر و سکلر به امانت سپرده شده تا در کنار منشور کوروش به نمایش گذاشته شود.

به گفته جولیان ریبی، این کتاب نشان می دهد که توماس جفرسون آن را به دقت مطالعه کرده است.

آقای ریبی گفت: "نسخه ای از سایروپیدیا اینجاست که نشان می دهد جفرسون آن را سطر به سطر خوانده و حتی روی جمله ای را که فکر می کرده اشتباه است و با نسخه قدیمی تر تفاوت داشته، خط کشیده است. این نشان دهنده دقت او در مطالعه آن است."

معصومه فرهاد، رئیس موزه داران گالری های فریئر و سکلر، می گوید نامه ای از توماس جفرسون وجود دارد که بیانگر اهمیت این اثر در شکل گرفتن نظرات اوست.

خانم فرهاد گفت: "جفرسون در نامه ای به نوه اش می گوید وقتی که یاد گرفتن یونانی را شروع می کنی، اول کوروش نامه را مطالعه کن. این نشان دهنده اهمیت شخص کوروش و زندگی او برای جفرسون است."

نیل مک گرگور، رئیس موزه بریتانیا می گوید منشور کوروش نمادی خارق العاده از تاریخ ایران و بیان کننده لحظه ای است که کوروش درباره نحوه اداره کشورش تصمیم گیری می کند.

به گفته آقای مک گرگور، کوروش در دیدگاه بسیاری از متفکران دوره روشنگری مردی بود که راه حل استقرار مدارای دینی را در حکومت ها پیدا کرده بود.

با عین حال، الگوی کوروش در آن دوره تنها در ایالات متحده به اجرا گذاشته شد.

نیل مک گرگور گفت: "هیچ کشور اروپایی نتوانست این الگو را به اجرا بگذارد. آنها یا مانند بریتانیا یک دین دولتی تاسیس کردند یا مانند فرانسه بعد از انقلاب به همه ادیان پشت کردند. فقط ایالات متحده توانست همانند کوروش با همه ادیان به یک شکل رفتار کند و فاصله همه آنها را با ساختار حکومت حفظ کند."

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.