بهرام بیضایی در جشنواره سینمای ایران در دانشگاه لس آنجلس

بیست و سومین جشنواره سالانه سینمای ایران در دانشگاه لس آنجلس، کار خود را با نمایش «رگبار»، اولین فیلم بلند بهرام بیضائی در تالار بیلی وایلدر موزه همر آغاز کرده است.

نسخه جدید این فیلم که درسال ۱۳۵۰ با تهیه کنندگی باربد طاهری ساخته شده توسط سازمان حفاظت از فیلم های سینمای جهان در ایتالیا به ریاست مارتین اسکورسیزی به صورت دیجیتالی مرمت شده است.

فیلم ماجرای یک معلم مدرسه تهرانی (با بازی پرویز فنی زاده) است که ضمن تدریس در یکی از مدارس فقیرنشین پائین شهر تحت تاثیر محیط متحول می شود.

جذابیت تم فیلم - ورود یک غریبه به میان جمعی تازه- و نمادها و تمثیل های پیچیده ای که برخی آن را از ویژگی های کار این سینماگر می دانند، علیرغم گذشت چهار دهه توانست ذهن تماشاگرانی از نسل های مختلف را در طول فیلم به خود مشغول دارد.

پس از نمایش فیلم، در جلسه پرسش و پاسخ با کارگردان، بهرام بیضائی که در حال حاضر ساکن شمال کالیفرنیاست، به تماشاگران گفت که روزهای او را یک زندگی فرهنگی پر می کند و او هرگز تصور نمی کند بتواند لحظه ای بدون انجام دادن یک کار خلاقه زندگی کند.

از بهرام بیضائی درباره احساس امروز او نسبت به فیلم رگبار پرسیده شد و او در پاسخ گفت: «دیدن فیلم بعد از چهل سال به من این احساس را داد که اگر اشتباهی در ساختن آن رخ داده حداقل اشتباه بزرگی نبوده است. چون می دانم در آن شرایط محدودیت های مالی و غیبت ممتد بازیگران، غیرممکن بود فیلم بتواند بهتر از این ساخته بشود.»

«رگبار» در ۳۲ ناحیه مختلف تهران فیلمبرداری شده و بنا برگفته بهرام بیضائی تهیه و ساخت آن با مشکلات فراوانی روبرو بوده است.

آقای بیضائی در پاسخ به سئوالی دیگر جنبه های نمایشی و تئاتری فیلم را عمدی خواند: «این در واقع یک جور مضحکه تفاوت زندگی واقعی با زندگی نمایشی و شعاری ماست که هنوز هم یک جور زندگی می کنیم و یک جور شعار می دهیم که به هم هیچ ربطی ندارد.»

فیلم های دیگر جشنواره

آرشیو فیلم و تلویزیون دانشگاه لس آنجلس، امسال ۹ فیلم کوتاه و بلند داستانی از آثار سینماگران معاصر ایرانی را از شنبه ۱۳ آوریل به معرض تماشا می گذارد.

در جشنواره امسال علاوه بر فیلم "فصل کرگدن" بهمن قبادی و "لرزاننده چربی" ساخته محمد شیروانی که اخیرا در فستیوال سینمایی ساندنس به نمایش گذاشته شد، فیلم "آینه های روبرو" ساخته نگار آذربایجانی، "ورود آقایان ممنوع" اثر رامبد جوان، "پیر پسر" ساخته مهدی باقری، "ناخوانده در تهران" ساخته مینا کشاورز، "سعادت آباد" به کارگردانی مازیار میری و "پله آخر" به کارگردانی علی مصفا به نمایش گذاشته خواهد شد.

غالب فیلم های امسال در ژانر درام ساخته شده اند و اغلب مسائلی چون نبود پیوندهای ارتباطی بین مردم جامعه را مطرح می کند.

به عنوان نمونه در فیلم یک پذیرایی ساده مانی حقیقی و ترانه علیدوستی ضمن رانندگی در جاده های ییلاقی ایران، کیسه های پولی را بین مردم ساده و فقیرده نشین تقسیم می کنند. اما شخصیت مرد به تدریج رفتاری متخاصم و توهین آمیز نسبت به این مردم پیدا کرده و و آن ها را برای دریافت پول مجبور به گدایی می کند.

حقیقی در ایمیلی به برگزارکنندگان جشنواره می نویسد فیلم او که زمستان سال گذشته در ایران اکران شد، اثرات دوگانه ای بین تماشاگران داشته است: «من افرادی را می شناسم که به مدت یک هفته هر روز بعداز ظهر به تماشای فیلم رفتند و هر روز هم مطالبی درباره آن روی صفحه فیسبوک من نوشتند. مقدار زیادی هم نامه های تنفرآمیز داشتم. البته بازی در نقش اول فیلم کمک چندانی به این شرایط نکرد. خیلی از مردم نتوانستند بین من و شخصیتی که در فیلم بازی می کنم تفاوتی بگذارند و در پیام هایشان مرا به عنوان کسی که از زجر دیگران لذت می برد، یک آدم بیمار خواندند.»

مانی حقیقی در ادامه این ایمیل درمورد زمانی که فیلم در سوئیس اکران شد می نویسد: «برخی از تماشاگران فیلم را حمله به سیستم بانکی سوئیس پنداشتند. در دهلی نو تماشاگران از من پرسیدند که آیا من خصومت شخصی با مردم فقیر و محروم دارم؟ و خوب حالا نوبت تماشاگران آمریکایی است. مطمئنا عکس العمل لس آنجلس با تعداد بیشترین جمعیت ایرانی خارج از ایران به فیلم هم جالب خواهد بود.»

آینه های روبه رو

از دیگر فیلم های این جشنواره، آینه های روبه رو نخستین اثر سینمایی ندا آذربایجانی است که روز جمعه ۱۹ آوریل با حضور کارگردان اکران خواهد شد.

این فیلم توانسته مورد توجه فستیوال های جهانی از جمله جشنواره بین المللی فیلم همجنسگرایان سن فرانسیسکو قرار بگیرد که امسال جایزه بهترین فیلم داستانی خود را به آن اهدا کرد.

فیلم درباره رعنا، زنی است که برای پرداخت بدهکاری های شوهر زندانی اش با اتومبیل خود تاکسی رانی می کند. زندگی رعنا پس از ملاقات با «ادی» زن جوان تغییر جنسیت داده ای که می خواهد برای انجام عمل جراحی از ایران فرار کند عوض می شود.

فیلم به خاطر موضوع حساس آن در ایران اکران گسترده ای نداشته است. خانم آذربایجانی پیش از این در یک گفتگوی تلفنی از شهر ونیز ایتالیا با روزنامه لس آنجلس تایمز گفته بود: «ما نتوانستیم این فیلم را در سینماهای مختلف ایران نمایش بدهیم. اما کسانی که آن را تماشا کردند آن را دوست داشته اند.»

ندا آذربایجانی می گوید: «خوشحالم که فیلمم را برای تماشاگرانی که احتمالا اطلاعات زیادی درباره فرهنگ ما ندارند به نمایش می گذارم.»

جشنواره فیلم های ایرانی تا روز یکشنبه ۲۸ آوریل در دانشگاه لس آنجلس ادامه خواهد داشت.