غزل‌خوانی در افغانستان

Image caption غزل در افغانستان علاقمندان زیادی دارد

موسیقی و شعر ارتباط نا گسستنی دارند.

در موسیقی افغانی بصورت کل هنگامی که سخن از موسیقی بمیان می آید، شعری و غزلی مطرح می‌شود و این دو تقریبا همیشه مکمل یکدیگر و درکنار هم، دیده شده‌اند.

غزل معاصر یکی از مطرح ترین قالب‌های شعر امروزاست. تازه‌ها تجربه‌های نو‌تری را در آن می بینیم و شاعران زیادی در این زمینه نو آوری‌هایی می‌کنند. نسل جوان با آغوش بازی غزل معاصر را لبیک گفته وبا جسارت درنوآوری دراین عرصه به پیش می‌روند.

جوانان یک جهان بینی باز و همه جانبه دربازنگری غزل معاصردارند و برخلاف آن که در سالهای اول تحول در شعر فارسی یعنی شکستن وزن های عروضی و تحولاتی که در محتوای آن گمان می‌رفت قالب‌های کلاسیک به حاشیه کشیده شوند.

اما غزل نه تنها توانست هویتش را حفظ کند بلکه توانست به دنیاهای تازه‌تری هم که تا به حال کسی به آنها سری نزده بود دست یابد.

قالب‌های نو شعری در غزل معاصروکارهای امروزی شعرای معاصر، در چوکات قالب‌های کلاسیک نمی‌گنجد. به این معنی که اصطلاح کلاسیک در مورد غزل های مدرن و حتی فرا مدرن امروزی دیگر جواب گو نیست. و جالب این جاست که این قالب با پویایی تمام هر روز در حال حرکت و تغییر است و هر روزشاهد کارها و ایجاد گری های جالب تر دراین عرصه هستیم.

این نو آوری‌ها در ساحه غزل معاصر،خواهی نخواهی در موسیقی کشور ما و همچنین در موسیقی کشورهای هم‌زبان ما محسوس است .گرچه سرعت ورود غزل معاصر در هنرموسیقی و به ویژه غزل خوانی کشورما بشکل همگانی محسوس نمی‌باشد و همان شیوه بکار برد غزلیات کلاسیک در آهنگ‌ها هنوز هم بیشتر دیده می‌شود:

دلائل تنوع

یکی از دلایل ادامه آهنگ‌سازی وغزل‌خوانی با استفاده از اشعارغزل کلاسیک درزبان فارسی/دری، همانا قبول نکردن سریع نوآوری در ادبیات معاصر از جانب یک عده طرفداران ادبیات کلاسیک می‌باشد.

تاثیر فرهنگ گذشته، سانسور و مطلق گرایی، جدال مخالفان و موافقان، گاهی عدم امکانات مادی وپشتیبانی معنوی درنوآوری، هم می‌تواند سبب محافظه کاری و خستگی نوآوران در هنر موسیقی شود.

ما در غزل امروز شاهد اتفاقات نو و تعابير جديد هستيم؛ اما در موسيقي دستگاهی يا اصيل ما اين امر رخ نداده است. به همين دليل، كم‌تر از غزل امروز در موسيقي استفاده مي‌شود، در واقع، همين‌طور است كه موسيقی كم‌تر از شعر و غزل امروز استفاده مي‌كند.

غزل امروز ساختار روايي توصيفی دارد؛ برخلاف آثار قدیم؛ مثلا غزل حافظ كه هر بيتش معنا و ساختار مستقل دارد واین یکی از دلایل برترجویی شعرغزل کلاسیک برای آهنگسازان ما در غزلسازی است.

کمبود دانش و درک درست از ادبیات معاصر و غزل معاصر از جانب یک عده آهنگسازان ومشکل قبول فوری اذهان همگانی برای هر نوآوری در مجموع، و نیاز گذشت زمان با مانوس شدن شنیدن غزل در قالب یک قطعه شعر معاصر، مزید بر علت شده اند.

تداوم روش کهنه

شماری از آهنگسازان عزیز ما حاضربه نوآوری و بوجود آوردن مکتب و یا راه وروش نو در هنر موسیقی نیستند.

نگاهی خیلی کوتاه درزمینه رشد هنرموسیقی بصورت کل درشرایط کنونی که موج جدیدی ازجوانان و آزادی رسانه‌ها سبب تحولات فرهنگی وگاهی هم زمینه یک تلاطم نوگرایی شده است، پس منظرهای جالبی را می‌تواند درپی داشته باشد.

بحبوحه نوآوری‌ها در موسیقی غزل سرایی هم استثنای در این قاعده نیست.

اشاره بر ناتوانی های ناهمگون در چندو چون هنرموسیقی بحثی‌ست جدا که نارسایی های ناشی از تقلید آهنگهای هندی در محدوده خیلی ابتدایی تقلید و نارسایی دانش هنر موسیقی، نبودامکانات تحصیل اکادمیک در این رشته مهم وتاثیر گذارو گاهی ماسک گذاشتن بر یک پارچه غزل پرمعنی با تصاویر نا متناسب ویدیویی، پشتیبانی و نشر رسانه های شخصی از پارچه های تکراری وبی محتوا، کمتربهره مند بودن ازمایه و جوهرهنری ،خود میتواندضربه های کوبنده برپیکره هنرموسیقی و هنرموسیقی غزلخوانی در مجموع باشد و کیفیت و لطف یک آهنگ غزل را زیر سوال ببرد.

ساختن یک پارچه اهنگ غزل با استفاده از غزل معاصربجای شعر کلاسیک ،باشیوه متفاوت ازنظر سبک آهنگ ویا با کمی پالش وصیقل ونوازش به کمپوزآهنگ، می‌تواند محصول خیلی زیبا، ومطابق ذوق‌های تازه گرایان در هنرغزلخوانی، بهمگان و بویژه نسل جوان ببار آورد.

نوآوری درغزل خوانی ضرورت زمان است ودور از امکان نیست که این نوآوری در هنرموسیقی آهسته آهسته جانشین سبک گذشته غزل خوانی خواهد شد.

در هرحال من شخصا مایلم و معتقدم که میشود از اشعار شاعران معاصر کشور که اکثرآ مملو ازجوهر شعری است استفاده نمود.

با استفاده از اشعار ساده و پر مفهوم شنیدن آهنگ پر لذت تر می‌شود و در شنونده اثر بیشتر می‌گذارد.

چنانچه پیچید‌گی های لفظی در غزل شنونده را دور از کیفیت شنیدن نگه میدارد، خودم نيزدر اکثر آهنگهایم که کمپوز هم از بنده می‌‌ باشدو انتخاب شعررا خود کرده‌ام، از غزل‌های معاصر استفاده نموده ام.

امیدوارم که دست اندرکاران هنرموسیقی بابکاربرد این شیوه جدید دررشته آهنگسازی، ذوق نوپسندان را در بخش هنر موسیقی غزلخوانی کشور به ابتکارگیرند.

مطالب مرتبط