نگاهی به آثار تینو سگال و دیگر نامزدهای جایزه ترنر ۲۰۱۳

Image caption اثر لور پرووست

تینو سگال، لور پرووست، دیوید شریگلی و لینت یادوم بواکی به عنوان نامزدهای دریافت جایزه ترنر سال ۲۰۱۳ معرفی شده اند.

لینت یادوم بواکی، به خاطر نقاشی های فیگوراتیوش، تینو سگال به خاطر اجرای نمایش غیرمتعارفش در محوطه تیت مدرن لندن، لور پرووست برای فیلم- اینستالیشن ابسورد و متفکرانه اش و دیوید شریگلی برای تصاویر کارتونی، مجسمه ها و کارهای انیمیشن منحصر بفردش، برای دریافت این جایزه نقدی نامزد شده اند.

جایزه ترنر که جایزه ای نقدی و مبلغ آن ۴۰ هزار پوند است، همه ساله به بهترین و نوآورترین هنرمند بریتانیایی اهدا می شود. این جایزه در سال ۱۹۸۴ پایه گذاری شد و با این که همواره به خاطر رویکرد غیرمتعارفش، در میان هنرمندان و منتقدان هنری، بسیار بحث برانگیز بوده اما همچنان یکی از معتبرترین جوایز هنری در بریتانیا به شمار می رود و سهم زیادی در معرفی هنرمندان نوظهور و ارتقای موقعیت هنری آنان دارد.

جایزه ترنر در سال های گذشته، به آثار جنجالی هنرمندانی چون دیمین هرست، کریس اوفیلی، آنیش کاپور و گریسون پری اعطا شده است.

تمام هنرمندان بریتانیایی یا کسانی که فعالیت هنری شان در بریتانیا متمرکز است، امکان رقابت برای دریافت جایزه ترنر را دارند، به شرطی که سن شان زیر پنجاه سال باشد.

با این که جایزه ترنر تنها به هنرمندان بریتانیایی اهدا می شود اما برخی نامزدهای امسال، ریشه غیربریتانیایی دارند. تینو سگال، بریتانیاییِ هندی تبار ساکن آلمان است، پرووست، فرانسوی تبار ساکن لندن و لینت یادوم بواکی، هنرمندی با ریشه ای آفریقایی است.

طنز؛ ویژگی مشترک آثار نامزدها

Image caption اثر لینت یادوم بواکی

با این حال، ویژگی مشترک کارهای این چهار هنرمند، وجود طنز و شوخی در همه آنهاست. ترکیب کلمات و تصاویر در کار شرینگلی، طنزآمیز است و اسطوره سازی های شیطنت آمیز پرووست بسیار بامزه اند.

دیوید شریگلی ۴۴ ساله، هنرمند بریتانیایی است که کارش ترکیبی از طراحی، مجسمه، عکس و فیلم است. پنه لوپ کورتیس، رئیس تیت مدرن، کیفیت ماکابر و طنز سیاه دیوید شریگلی را ستوده است اما شریگلی می گوید که به خاطر خنده دار بودن و طنزآمیز بودن کارهایش، همیشه در حاشیه قرار گرفته است.

طنز سیاه شریگلی، واکنش او به زندگی مدرن است، اگرچه برخی معتقدند که طرح ها و انیمیشن های او خیلی بهتر از نقاشی ها و مجسمه های اویند.

لینت یادوم بواکی، هنرمندی از تبار غناست و برخلاف شریگلی و تینو سگال (رقیبانش برای جایزه ترنر)، هنرمند شناخته شده ای نیست.

پرتره ها و نقاشی های فیگوراتیو یادوم بواکی، ظاهری سنتی دارند اما آنها در واقع از تخیل او سرچشمه گرفته شده و کاملا خیالی و ساختگی اند.

نقاشی های فیگوراتیو او، فرم کلاسیک و سنتی دارند و یادآور کارهای نقاشان امپرسیونیست مثل مانه و دگاست. همه سوژه های بواکی را سیاهان تشکیل می دهند و این کار به اعتقاد او «یک ژست سیاسی است». به گفته او «ما عادت کردیم که در نقاشی ها، به پرتره های سفید پوستان نگاه کنیم.» و او در واقع خواسته این نگاه کلیشه ای را تغییر دهد.

لور پرووست بداهه پرداز

لور پرووست، شاعر و فیلمساز ۳۵ ساله فرانسوی، کارش، ترکیبی از عکاسی کولاژ و فیلم است، آنچه که وی دایوراما می نامد. او نیز همانند شریگلی و سگال، هنرمندی بداهه پرداز است و هنرش با طنز آمیخته است.

خود می گوید که کارش در واقع واکنشی نسبت به آثار کورت شوویترز، هنرمند تبعیدی آلمانی در زمان جنگ جهانی است.

Image caption 'من مرده ام' اثر دیوید شریگلی

یکی از بخش های کار او که نامزد جایزه ترنر شده، فیلم کوتاهی است که دوستی خیالی بین شوویترز و پدربزرگ پرووست را نشان می دهد.

دنیای تینو سگال

تینو سگال، معروف ترین هنرمند در میان این نامزدهاست؛ هنرمندی بین المللی با انبوهی از جوایز و تحسین ها.

به اعتقاد دکلن لانگ، یکی از داوران جایزه ترنر، اگر جایزه ترنر بخواهد تحولات جدید در هنر مدرن را دنبال کند، تینو سگال همه این ویژگی ها را در خود دارد. به گفته آقای لانگ، جایزه ترنر، درباره آزمون محدودیت های هنر است، این که ماهیت هنر سگال چیست؟ آیا این تئاتر است، آیا رقص است، آیا هنر مفهومی است؟

به اعتقاد او، هنر سگال، هنر تعامل بین انسان و موقعیت است و او درباره سیاست، اقتصاد، ارتباط، هنر و مفاهیم روشنفکرانه حرف می زند.

سگال، یکی از مطرح ترین هنرمندان نسل جدید در آلمان است که اجراهای زنده و کارهای نمایشی و کورئوگرافیک او توجه زیادی را به خود جلب کرده است.

سگال هندی تبار اما متولد لندن و ساکن برلین است. وی در آلمان و پاریس بزرگ شد و در رشته رقص در دانشگاه هومبولت برلین و فولک وانگ ایسن تحصیل کرد. در پاریس نیز در محضر اساتید کوروئو گرافی و رقص مثل اگزویه له روی و جروم بل، آموزش دید.

کارهای او در بزرگ ترین نمایشگاه ها، موزه ها، گالری ها و بی ینال های هنری جهان از جمله بی ینال ونیز به نمایش درآمده است. "این پیشرفت" (۲۰۱۰)، "این موفقیت/این شکست" (۲۰۰۷)، "این خوب است" (۲۰۰۱) و "این پروپاگانداست" (۲۰۰۲)، از جمله کارهای هنری سگال در طی سال های گذشته بوده است.

سگال در سال ۱۹۹۹ بیست سبک مختلف رقص را به شکل کاملا عریان بر روی صحنه ای لخت اجرا کرد.

کار دیگر او به نام «بوسه»، نخستین اجرای او در آمریکا بود که در سال ۲۰۰۷ در موزه هنرهای معاصر شیکاگو و بعد در موزه کاگنهایم نیویورک اجرا شد.

در این نمایش، دو رقصنده به سبک آثار هنری کلاسیک، از جمله مجسمه بوسه رودن، همدیگر را در آغوش گرفته و می بوسند.

پیچیده ترین و روشنفکرانه ترین کار اجرایی او، نمایش «این وضعیت» بود که در سال ۲۰۰۷ اجرا شد.

پرفورمنس «این وضعیت»، در واقع گفتگویی بین بازیگر و تماشاگر است که شکلی بداهه پردازانه داشته و از قبل به آن فکر نشده است.

«این وضعیت»، تا کنون در کشورهای آلمان، رومانی، صربستان، ترکیه، گرجستان و هند اجرا شده و در اجرای آلمان آن، تعدادی از بازیگران ایرانی از جمله مهدی مقیم نژاد، نیکو ترخانی، علی اتحاد و مانی باغبانی در کنار بازیگران آلمانی، فرانسوی و سوئدی به ایفای نقش‌ پرداختند.

سگال، سال گذشته، در نمایشگاه داکیومنتا در آلمان، نامزد دریافت جایزه شده بود.

عنوان اثر هنری سگال در گالری تیت مدرن لندن که نامزد جایزه ترنر شده، «این انجمن ها» ست. در سال ۲۰۱۲ گالری تیت مدرن لندن، سگال و ۱۲ هنرمند دیگر را برای مجموعه ای از اجراهای زنده در راهروی ورودی تیت انتخاب کرد. «این انجمن ها»، یکی از قسمت های این مجموعه بود که سگال آن را با شرکت ۷۰ رقصنده (روایت گر) و بازدید کننده گالری اجرا کرد.

«این پیوستگی ها»، نمایشی درباره رابطه بین تماشاگر و بازیگر، درباره جهان واقعیت و جهان نمایش، درباره حضور اجتماعی، درباره فرد و رابطه او با جامعه، و درباره تعلق پذیری و منفرد بودن است.

Image caption تینو سگال و شرکت کنندگان در "این پیوستگی‌ها"- عکس از جانی گرین

در این کار سگال که جنبه نمایشی دارد و شکلی از پرفورمنس است، بازیگران بر اساس کورئوگرافی و میزانسن خاصی در فضای داخلی تاریک تیت حرکت کرده و داستان های زندگی خود را برای بازدیدکنندگان عادی گالری، روایت می کنند. سگال می گوید که اجراهایش هیچ متن از پیش نوشته شده یا دستورالعملی برای بازیگران ندارند.

کارهای سگال که غالبا اجراهایی کورئوگرافیک اند، در موزه ها، گالری ها و مراکز فرهنگی و به وسیله افراد آموزش دیده که سگال آنها را مفسر می نامد، به اجرا درمی آیند و واکنش یا مشارکت تماشاگر را طلب می کنند. بازیگران، خوانندگان و رقصندگان او، زنان و مردانی از سن های مختلف با پس زمینه های متفاوت اند. کسانی که باید در میانه اجرا، کار او را تفسیر کنند، به عنوان افراد عادی در میان بازدیدکنندگان مخفی می شوند.

تینو سگال، هنرمندی مینی مالیست است و تنها به صورت زنده و در لحظه‌ اجرا می کند و اجازه‌ی ضبط و ثبت با دوربین عکاسی یا ویدئو را نمی دهد و بنابراین کار هنری او تنها به عنوان یک تجربه بصری و نمایشی در ذهن کسانی که آن را تجربه کرده اند زنده می ماند. او حتی کاتالوگ هم چاپ نمی کند.

می گوید که در جست‌وجوی اشکال مختلف ارتباط انسانی، ورای اقتصاد مبنتی بر بازار و سرمایه است اما در عین حال کسب درآمد از طریق آثارش را نیز رد نمی کند و به همین دلیل او امتیاز اجرای آثارش را به صورت شفاهی می فروشد. با عوامل صحنه و بازیگرانش نیز به صورت شفاهی قرارداد می بندد و به آنها می گوید که هر اجرا حداقل ۶ هفته روی صحنه خواهد بود.

ویژگی مشترک کارهای او این است که مبتنی بر فضا و زمانی اند که اشغال می کنند و تاثیری که بر جای می گذارند. موقعیت های بازسازی شده که مواد اصلی آن را صدای انسان، زبان، حرکت و تعامل تشکیل می دهند و از هیچ گونه شی یا اکسِسواری روی صحنه استفاده نمی شود و تنها به کورئوگرافی و دیالوگ متکی است.

سگال در سال ۲۰۰۵ با نمایش «این خیلی معاصر، خیلی معاصر، خیلی معاصر است»، به نمایندگی از سوی کشور آلمان در بی ینال ونیز شرکت کرد.

نمایش های او ترکیبی از رقص، آواز، مونولوگ، سخنرانی، موعظه و دیالوگ بین بازیگران و تماشاگران است که معمولا در فضاهای تاریک یا کم نور اتفاق می افتد.

بازیگران به تماشاگران (بازدیدکنندگان گالری) نزدیک می شوند و قصه های خود را برای آنها روایت می کنند.

یکی داستان کودکی اش را و تاثیری که بر زندگی اش گذاشته، تعریف می کند، دیگری از عشق از دست رفته اش می گوید و یکی دیگر از کتابی که نقش مهمی در زندگی او داشته است.

داستان ها جنبه اعتراف گونه دارند و عموما مربوط به تجربه های شخصی بازیگران و روابط و تاثیرات آنها در زندگی است. یکی از تماشاگران می گوید: «این اپرای تینوست و ما هم روی صحنه آنیم.»

نمایشگاه آثار نامزدهای دریافت جایزه ترنر، از ۲۳ اکتبر در شهر لاندن دری به تماشا گذاشته می شود. برنده جایزه ۴۰ هزار پوندی ترنر نیز روز دوم دسامبر ۲۰۱۳ اعلام خواهد شد.