کانادآسیا در مونترال و حضور هنرمندان ایرانی

Image caption این جشنواره به معرفی آثار هنرمندان آسیایی تبار کانادا می پردازد

هجدهمین جشنواره میراث هنر آسیا از دوم تا نوزده ماه مه در مونترال برگزار شد.

این جشنواره که به نام اختصاری کانادآسیا معروف است به معرفی آثار مختلفی از هنرمندان آسیایی‌تبار کانادا در زمینه‌ شعر، داستان، تئاتر، سینما، رقص، موسیقی، نقاشی و مولتی مدیا می‌پردازد.

جشنواره میراث آسیا بین المللی است و هر سال هنرمندانی از کشورهای مختلف آسیایی را نیز برای نمایش آثار و نشست و گفتگو با هنرمندان کانادایی دعوت می‌کند. ماه مه در آمریکای شمالی به نام ماه آسیا نامگذاری شده و برگزاری این رویداد فرهنگی که با حمایت شورای هنر کانادا و چند نهاد غیرانتفاعی دیگر برگزار می‌شود از همین روست. بسیاری از هنرمندان آسیایی تبار کانادایی در سال‌های گذشته برای نخستین بار در سطح حرفه‌ای از طریق این جشنواره به جامعه معرفی شده‌اند.

امسال خانم جانت لمب، مدیر جشنواره میراث آسیا، بعد از هفده سال تصدی این مقام جای خود را به خسرو برهمندی نقاش و هنرمند ایرانی داد.

آقای برهمندی همزمان با گشایش هجدهمین دوره جشنواره ضمن قدردانی از خدمات خانم لمب در سال‌های گذشته ابراز امیدواری کرد هنرمندان بیشتری همچنان در عرصه‌های مختلف جشنواره حضور یابند و بر تنوع و رونق آن بیفزایند.

یکی از تلاش‌های مدیر جدید جشنواره به گفته‌ او معرفی فرهنگ و تمدن کشورهای آسیایی به طور کامل‌تر است. برهمندی برای دستیابی به این هدف معتقد است می‌توان میدان بیشتری به میراث‌داران فرهنگ آسیا داد، قاره‌ای که حدود پنجاه کشور و کوچک و بزرگ دارد ولی بسیاری از مردم غرب آن را تنها به نام چین و ژاپن و کره می‌شناسند. برای رسیدن به این هدف البته نیاز به همکاری‌ مراکز مختلف فرهنگی، استقبال مردمی و پشتیبانی‌های مالی بیشتر است.

حضور هنرمندان ایرانی

Image caption نمایی از ویدئو پرفورمانس 'خنده دور دریا، دندان های کف و لب آسمان'

در جشنواره امسال هنرمندان ایرانی حضور نسبتاً چشم‌گیری داشتند و یکی از موفق‌ترین برنامه‌‌های جشنواره را دو هنرمند جوان ایرانی در بخش رسانه‌های نوین به نمایش گذاشتند.

ایلا فیروزآبادی و پیام مفیدی نقاش و گرافیست پیش از این نمایشگاه‌‌های مشترک و گروهی چندی در ایران و اروپا، و اخیراً در گالری مکیک مونترال برگزار کرده‌اند.

این دو هنرمند در یک برنامه ویدئو‌پرفرمانس نود دقیقه‌ای با عنوان شاعرانه‌ای برگرفته از ترانه‌های فدریکو گارسیا لورکا، شاعر بلندآوازه اسپانیایی، به نام "خنده‌ه‌ی دور دریا، دندان‌های کف، و لب‌های آسمان" به مضمونی ضد جنگ در چارچوب برنامه‌های جشنواره هنر آسیا پرداختند.

ایلا و پیام که کودکی خود را در زمان جنگ ایران و عراق در تهران گذرانده‌اند، با اشعار لورکا، شاعر قربانی جنگ‌های داخلی اسپانیا برای نخستین بار از طریق ترجمه‌های شاملو آشنا شده‌اند. قطعاتی از شعرهای شاملو را نعیم جبلی کارگردان و بازیگر جوان تئاتر به زبان فارسی در کنار قطعات دیگری با حضور بازیگران فرانسه‌زبان و انگیسی زبان در این نمایش اجرا می‌کند.

پیام مفیدی یکی از دو سازنده این ویدئو آرت درباره انگیزه ساختن اثری ضد جنگ می‌گوید، ایلا و من می‌خواستیم حضور جنگ در زمان‌های مختلف تاریخ را یادآوری کنیم و بگوییم که جنگ‌ها فقط مربوط به گذشته نیست. آن‌ها همیشه وجود دارند و هر لحظه می‌توانند گسترش یابند . خیلی از ما در حالی که سایه‌های تهدیدآمیز جنگ‌ها را بالای سرمان احساس می‌کنیم، احتمال وقوع‌شان را از بیم ابعاد فاجعه‌آمیزشان چه بسا دست‌کم می‌گیریم، در حالی که این تهدیدها هر لحظه ممکن است به وقوع بپیوندند و زندگی‌های بسیاری را به ویرانی بکشند.

پیام مفیدی و ایلا فیروزآبادی برای توصیف دیدگاه‌های خود و درگیر کردن تماشاگر با نمایش چند رسانه‌ای‌شان از امکانات صوتی و تصویری و سازه‌های کامپیوتری استفاده کرده‌اند. موسیقی نیما علیزاده تصاویر وهم‌آلود ویدئوهایی را که تماشاگر خود باید آن‌ها در سالنی تیره‌‌ و تاریک بیابد به خوبی همراهی می‌کند.

این تصاویر با اندکی جستجو در اطراف منابع نوری که از سقف می‌تابد بر کف دست و بازو، دفترچه یاداشت شخصی، یا آینه‌ای کوچک می‌توانند ظاهر ‌شوند و با گردش دادنشان به میل تماشاگر صحنه‌هایی از فیلم‌های مستند جنگ‌های مختلف یا شعر و قطعه‌خوانی مجریان برنامه به صورت لغزان و شناوری بر دیوار یا هر سطح دیگری نقش می‌بندند.

این تلاش برای کشف تصاویر و تطبیق آن با صدای صحنه که از لوله‌هایی تعبیه شده در کنار منابع تصویری به گوش می‌رسند ضمن دادن امکان انتخاب و اعمال سلیقه به تماشاگر به شکلی نمادین یادآور نقش بالقوه او در روند شکل‌گیری رویدادهای دنیاست.

ویئوپرفرمانس دندان‌های کف، و لب‌های آسمان، با استقبال علاقه‌مندان رو‌به‌رو شد و مورد توجه شبکه‌های رادیویی و تلویزیونی کانادا قرار گرفت.

امین

Image caption نمایی از مستند 'امین'

شاهین پرهامی فیلم‌ساز ایرانی ساکن مونترال از دیگر هنرمندانی بود که در جشنواره امسال حضور داشت.

"امین" مستند بلند او همچون برخی از کارهای دیگر این فیلم‌ساز در ستایش و پاسداشت ارزش‌های فرهنگی در شرف خاموشی و فراموشی است. پرهامی برای آزادی عمل و استفاده از عناصر تجربی در مستندهایش معمولاً با بودجه‌های دانشگاهی و پژوهشی کار می‌کند. او این بار با دلمشغولی‌های آشنایش در آثاری مثل لاهوت و ناسوت و جبروت به سراغ امین آقایی، جوان هنرمندی رفته که نامش را به فیلم او داده است. امین حکایت شور و اشتیاق و همت هنرمند جوان و‌ سخت کوشی است که برای کشف و ضبط گوشه‌ها و ظرایف موسیقی قشقایی تلاش می‌کند و با آموختن و انتقال آموزه‌هایش در حد امکان خود می‌کوشد دستاورهای موسیقی‌ قوم قشقایی را احیا کند. حاصل کار ارائه یافته‌های امین و فیلم‌ساز به تماشاگر کنجکاو و تلاشی است که می‌تواند دستمایه جستجوهای بیشتر هنرمندان، منتقدان و علاقه‌مندان موسیقی نواحی ایران باشد.

امین، ساخته شاهین پرهامی تاکنون در چند جشنواره‌ معتبر جهانی به نمایش درآمده است.

شب شعر و موسیقی و بداهه‌نوازی با شاعر ایرانی

ماه- آینه، عنوان شب شعری با حضور هومن ذوالفقاری شاعر، مترجم و ریاضی‌دان ایرانی و چاریتی چان آهنگساز و نوازنده چینی‌تبار پیانو در خانه‌ فرهنگ کبک بود. هومن ذوالفقاری در این برنامه ضمن معرفی خود و دیدگاه‌هایش درباره شعر، با تمرکز بیشتر روی آثار شاعران ایرانی از مولوی و حافظ تا فروغ فرخزاد و پروین اعتصامی قطعات گزیده‌ای از دیگر سرایندگان شعر آسیا مثل تاگور را به زبان فرانسه خواند. خانم چاریتی چان این قطعات را با پیانو همراهی می‌کرد. ذوالفقاری در بخشی از شب شعر خود که در چارچوب جشنواره میراث هنر برگزار می‌شد شعرهایی از حسین شرنگ، شاعر آشنا و محبوب ایرانی در محافل شعری مونترال را هم خواند. حسین شرنگ در این بخش از برنامه روی صحنه آمد و با خواندن قطعاتی از سروده‌هایش مورد تشویق زیاد علاقه‌مندان پرشمار شب شعر قرار گرفت.

هومن ذولفقاری در پایان هر یک از شعرهای شرنگ ترجمه فرانسه‌ی آن‌ها را برای حاضران خواند.

آسیا و هنر آشپزی ایرانی

یکی از برنامه‌های جنبی جشنواره میراث آسیا هر ساله معرفی غذاهای یک کشور آسیایی است. امسال رستوران ایرانی بیبلوس در پلاتوی مونترال که از محبوبیت محلی برخوردار است با جشنواره همراه شد تا هنر آشپزی ایرانی را به شرکت‌کنندگان معرفی کند. این پذیرایی همراه با توضیح در باره تاریخ هنر آشپزی یکی از کهن‌ترین کشورهای آسیایی مورد استقبال هنرمندان قرار گرفت.

جشنواره میراث آسیا با برنامه رقص مارینا سالونگا و گروه، پامانا، مجری رقص‌‌های فولکلور فیلیپینی روز یکشنبه نوزدهم ماه می به کار خود خاتمه داد.