آواز در زیر باران؛ جشنواره جاز مونترال با شگفتی‌های بسیار

Image caption فایست، خواننده و نوازنده کانادایی، در مراسم افتتاحیه به هنرنمایی پرداخت

سی و چهارمین جشنواره جاز مونترال روز جمعه بیست و هشتم ژوئن آغاز به کار کرد.

سه هزار هنرمند با صد و پنجاه کنسرت داخل سالن و ده سکوی هوای آزاد با سیصد کنسرت رایگان مجموع برنامه‌های جشنواره جهانی جاز مونترال امسال را طی ده روز رقم می‌زنند.

آواز در زیر باران

در مراسم گشایش جشنواره امسال لسلی فایست، ستاره موسیقی ایندی کانادایی، در هوایی ابری و بارانی هنرنمایی کرد. خانم فایست پس از بازدید از محل برنامه در روزی به شدت بارانی به خبرنگاران گفت برنامه خود را با کاهش اعضای ارکستر اجرا می‌کند، هر چند تصمیم نهایی تا ساعت شروع برنامه با هواست.

با این همه، جمعیتی که غالباً چترهای‌شان را با خود آورده بودند از ساعاتی قبل از اجرای برنامه به تدریج میدان اصلی و خیابان‌های اطراف محل کنسرت را در مجتمع هنرهای مونترال اشغال کردند و برنامه با حضور جمعیتی در حدود صدهزار نفر تا پاسی از شب در زیر باران ادامه یافت.

برنامه‌های جشنواره همه روزه از ساعت یازده صبح آغاز می‌شود و تا سه بامداد ادامه دارد. خیایان‌های منتهی به مراکز اجرای کنسرت در پلاس دزآر در این ساعات به روی اتومبیل‌ها بسته است. برنامه‌های صبحگاهی جشنواره اختصاص به کودکان دارد و خانواده‌ها به اتفاق فرزندانشان از برنامه‌های موسیقی و سرگرمی و تفریح همه روزه تا ساعت سه بعد از ظهر استفاده می‌کنند.

چهره‌ها و برنامه‌ها

از برنامه‌های شاخص جشنواره امسال باید از کنسرت‌های داخل سالن دوئو و تریوی چارلز لوید، نوازنده برجسته هفتاد و پنج‌ساله ساکسفون و فلوت همراه با جیسون موران و بیل فریسل نام برد.

لایل لوت و کریس ایزاک، خواننده و ترانه‌سرای موسیقی کانتری و راک، در برنامه‌های پیش رو ( چهارم ژوئیه)، رابین هانیبال، هنرمند دانمارکی، و مایک میلوش کانادایی، مبتکر موسیقی مینی‌مالیستی و رمانتیک پاپ الکترونیک، و گروه کت امپایر (دوم و پنجم ژوئیه)، سونز و گروه فولک ونکوور به نام مادر، مادر (هفتم ژوئیه)، کت ادمونسن مدلن پیرو که پیش از این با لایل لوت کارهایی ترکیبی از موسیقی جاز و کانتری ارائه داده بود، و مالی رینگوالد خواننده، رقصنده و بازیگر و نویسنده آمریکایی (ششم ژوئیه)، و سرانجام دی جی شامپیون که پیش از این در زمینه گیتار و موسیقی الکترونیک فعال بود و این بار در روز ششم ژوئیه در سالن ویلفرید پلتیه با گروه سازهای زهی و ارکستر ای موزیچی مونترال به رهبری ژان- ماری زیتونی اثری پژوهشی در قالب موسیقی کلاسیک- الکترونیک ارائه می دهد از دیگر چهره‌های صاحب نام موسیقی امروز دنیا در جشنواره امسال هستند.

برادران بروبک

جشنواره جاز امسال برنامه‌های خود را به یاد و خاطره دیو بروبک اهدا می‌کند. دیو بروبک سازنده آهنگ معروف، تیک فایو (برداشت پنجم)، یکی از چهره های بزرگ و ماندگار موسیقی جاز در ماه دسامبر سال پیش در ۹۱ سالگی درگذشت. این آهنگساز و نوازنده بزرگ پیانو بارها در جشنواره جاز مونترال از جمله در سال گذشته حضور یافت. در موزه یادبودهای جشنواره جاز که وسایل شخصی هنرمندان از جمله پیراهن الا فیتز جرالد در آخرین کنسرتش نگه‌داری می‌شود، عینک معروف بزرگ و سیاه دیو بروبک هم در کنار بعضی دیگر از یادگارهای او به نمایش گذاشته شده است.

برای بزرگداشت بروبک از پسران او که خود آهنگساز و نوازنده‌های برجسته جاز هستند دعوت شده است. دن و کریس بروبک نوازندگان گیتار و درام در کنار خانم لورن دِمَره، پیانیست برجسته جاز کبکی، روز یکشنبه هفتم ژوئیه ساعت نه و نیم شب در تئاتر ژان دوسپ کنسرت مشترکی به یاد دیو بروبک اجرا می‌کنند.

راوی کولترین و میراث آینده

یکی دیگر از میراث‌داران موسیقی جاز حاضر در جشنواره امسال راوی کولترین، فرزند جان کولترین آهنگساز و نوازنده بزرگ کلارینت، است.

راوی چهل و هفت‌ساله که نامش را به خاطر علاقه پدر به هنرِ دوستش راوی شانکار و فرهنگ و موسیقی غنی هند گرفته، پس از برگزاری هفته کنسرت در نیویورک با گروهش راهی مونترال شده است.

او در گفتگو با خبرنگاران اطمینان داد که با دست پر به جشنواره امسال آمده است. راوی در این گفتگوی صمیمانه از مادر خود و سال‌های رشد هنرش تا راه‌یابی به دنیای حرفه‌ای موسیقی جاز نیز گفت. به گفته‌ راوی که در دو سالگی پدرش را از دست داد، همه چیز از روزی آغاز شد که مادرش در شانزده سالگی اولین ساکسوفون زندگی‌اش را به او هدیه داد. «انگار ناگهان چراغی روشن شد». راوی می‌گوید مادرش اما که خود پیانیست بود برای هیچ یک از فرزندانش تکلیف تعیین نمی‌کرد: می‌گذاشت راه خودمان را برویم... موسیقی جاز پیچیده است. اگر عشق نباشد حتی با دانش و مهارت هم راه طولانی و پر پیچ و خم می‌شود. مادرم خصلت‌های انسانی را خوب می‌شناخت. او تلاش طاقت‌فرسای پدرم را برای غلبه بر مشکلات کار خلاقه دیده بود. من ساعت‌ها خودم را در اتومبیل مادرم حبس می‌کردم و به نوارهای کاست موسیقی گوش می دادم. مشکلاتی بود، معماها و سؤال‌هایی که باید حل می شدند...نکته اینجاست که شما باید در موسیقی جاز از میراث گذشته نسخه‌برداری کنید، زمان و شرایط خود را بشناسید و این همه را با هم به سوی فردا ببرید، اگر سنت را از موسیقی جاز بیرون بکشید دیگر نمی توان آن را جاز نامید...

Image caption تیا فولر از هنرمندان شرکت کننده در این جشنواره بوده؛ این جشنواره تا یک‌شنبه هفتم ژوئیه ادامه دارد

راوی کولترین در کنسرت بیست وهشتم ژوئیه امسال برخلاف برنامه‌های پیشین خود در مونترال از پیانو استفاده نکرد، اما همان طور که وعده داده بود با گروه چهار نفره ارکستری سرحال و ورزیده سنگ تمام گذاشت و شبی فراموش نشدنی را به علاقه‌مندان موسیقی جاز هدیه کرد.

خانواده واین رایت

رفوس و مارتا واین رایت فرزندان کیت ‌مک‌گاریگل و لودن واین‌رایت همچون پدر و مادر، خوانندگان موسیقی فولک آمریکایی و کانادایی هستند. این برادر و خواهر در بزرگداشت مادرشان که دو سال پیش بر اثر بیماری سرطان درگذشت کنسرت‌هایی را در چارچوب جشنواره جاز و مناسبت‌های سالانه دیگری به اتفاق هنرمندان داوطلب سرشناس برگزار می‌کنند. درآمد حاصله از این کنسرت‌ها برای تحقیقات علمی در مورد غده‌های سرطانی به دانشگاه مک‌گیل اهدا می‌شود.

در هوای آزاد

یکی از پرطرفدارترین برنامه‌های هوای آزاد امسال را گروه کوبایی- آمریکایی پدریتو مارتینز در صحنه اصلی ریو تینتو الکان ساعت هشت بعد از ظهر سی‌ام ژوئن اجرا کرد. این برنامه رقص و آواز که شامل تکنوازی‌های پرهیجان طبل‌های کوچک و بزرگ بود با استقبال گرم علاقه‌مندان رو‌به‌رو شد.

شماری از برنامه‌های پرطرفدار هوای آزاد در روزهای جشنواره که دوستداران موسیقی جاز آن‌ها را از دست نمی دهند، کنسرت کلیل ایوانز، خواننده موسیقی هیپ‌هاپ و آر اند پی ( سوم ژوئیه)، لائیکا، خواننده جاز استاندارد به شیوه و سنت شرلی هورن، کارمن مک‌ری و بیلی هالیدی ( پنجم ژوئیه)، رابی بوتوس، پیانیست برجسته مجاری- کانادایی برنده جایزه ملی جاز کانادا و مورد حمایت اسکار پیترسون در سال ۲۰۰۸و برنده جایزه بزرگ تی دی همین جشنواره در سال گذشته( ششم ژوئیه) است.

از دیگر برنامه‌های باقیمانده جشنواره می‌توان از کنسرت جان رونی، نوازنده پیانو در سکوی رادیو کانادا و سی بی سی ( پنجم ژوئیه) و گروه پورن فلکس، بزرگترین داستان راک اند رول (هفتم ژوئیه) نام برد.

مسابقه عکاسی زوم

جشنواره جاز امسال با همکاری لازو و کانن از طریق صفحات فیس بوک خود از علاقه‌مندان آماتور هنر عکاسی دعوت کرده تا با ارسال عکس‌های خود از رویدادهای مختلف جشنواره در یک مسابقه با جوایزی شامل دوربین‌های کانن همراه با وسایل حرفه‌ای عکاسی به ارزش هفت‌هزار دلار شرکت کنند. مهلت ارسال عکس‌ها تا چهارم ژوئیه است. جشنواره همچنین به برندگان مسابقه صفحه فیس بوک خود جوایز نقدی جمعاً به مبلغ چهل هزار دلار جایزه می‌دهد. شرط شرکت در این مسابقه سکونت در کانادا و عدم اشتغال در هیچ یک از بخش‌های اداری وابسته به جشنواره است. علاقه‌مندان می توانند تا روز هفتم ژوئیه در این مسابقه شرکت کنند.

سی و چهارمین جشنواره جاز مونترال روز یک‌شنبه هفتم ژوئیه با کنسرت آمادو و ماریام، زوج خواننده و نوازنده گیتار اهل مالی که شهرت جهانی خود را با موسیقی بلوز آفریقایی «یکشنبه در باماکو» به دست آورده‌اند با همراهی هموطن‌شان فاتوماتا دیاوارا به پایان می‌رسد.