خانه سینما، گره کوری که دولت دهم بر جای گذاشت

Image caption پلمپ خانه سینما با اعتراض عده‌ای از سینماگران ایرانی رو به رو شد

غائله خانه سینما که محمود احمدی نژاد و مدیران سینمایی دولت او مدعی بودند خواستار حل آن در دولت دهم هستند، سرانجام به دولت یازدهم کشیده شد. این مطلب مروری است بر آنچه در روزهای پایانی دوران احمدی نژاد بر خانه سینما رفت و آنچه مسئولان فرهنگی دولت حسن روحانی از خانه سینمای ۱ و ۲ تحویل گرفته اند.

خانه سینمای ۲ که با حمایت های مدیران سینمایی دولت احمدی نژاد پا گرفت از اواخر تیرماه درصدد جایگزینی با نهاد صنفی از پیش موجود خانه سینما و حتی تصاحب ساختمان ها آن بر آمد، اقدامی که به تجمع تعداد زیادی از اهالی سینما در روز ۲۵ تیرماه در مقابل ساختمان شماره یک خانه سینما منجر شد. این تجمع که به دنبال پلمپ ساختمان توسط ارشاد به منظور تحویل آن به اعضای خانه سینمای ۲ انجام شده بود، در رسانه ها انعکاس گسترده ای یافت و به پادرمیانی نیروی انتظامی انجامید و تنها با تضمین رئیس پلیس تهران مبنی بر عدم تحویل ساختمان به گروه جدید بود که اعضای خانه سینما محل را ترک کردند.

وزارت ارشاد ضمن اعلام موافقت با پیشنهاد نیروی انتظامی با اعلام مهلتی ۴۸ ساعته از دو طرف دعوا خواست به توافق برسند، اقدامی که از همان ابتدا با توجه به عمق و قدمت تنش ها و اختلافات بعید بود صورت بگیرد.

در همین حال گفته شد که محمود احمدی نژاد در حاشیه جلسه دولت از پلمپ ساختمان خانه سینما انتقاد کرده است، سخنی که جواد شمقدری را وادار کرد خود را نیز از مخالفان این اقدام معرفی کند و تقصیر آن را به گردن بروکراسی موجود در وازرت ارشاد بیاندازد. اظهارات متناقضی از این دست که به صورت پی در پی از سوی مدیران سازمان سینمایی صورت می پذیرفت موجب شد سینما گرانی که پس از مهلت بی حاصل دو روزه ، در ۲۷ تیرماه دوباره در مقابل خانه سینما تجمع کرده بودند اعلام کنند به وزارت ارشاد اعتماد ندارند و خواستار حضور شخص رئیس دولت شوند.

فرهاد توحیدی در این تجمع اعلام کرد: "پس از این هیچ کاری با آقای شمقدری و سازمان سینمایی نداریم و تنها منتظر تعیین تکلیف موضوع از سوی رئیس جمهور هستیم."

تجمع سینماگران اینبار نیز با تعهد سردار ساجدی نیا رئیس پلیس تهران بزرگ مبنی بر بسته ماندن درب ساختمان تا ۶ مرداد - روزی که از پیش برای برگزاری مجمع عمومی توسط هیئت مدیره خانه سینما مشخص شده بود- و کنترل آن توسط نیروی انتظامی به پایان رسید.

همزمان با این تجمع، وکیل خانه سینما موفق شد از دادگاه حکمی بگیرد که به موجب آن به دلیل موجود بودن نهادی به نام "خانه سینما" امکان تشکیل نهادی دیگر به همین نام و تصرف اموال نهاد نخست به نام نهاد تازه تاسیس وجود ندارد. در حالی که وزارت ارشاد سرگرم چون و چرا بر سر این حکم بود ، محمود احمدی نژاد ملاک عمل در مورد خانه سینما را توافقات ۱۳ تیرماه اعلام کرد، این سخنان با استقبال اعضای خانه سینما که از پیش بر برگزاری نشست ۶ مرداد تاکید داشتند مواجه شد. توحیدی تنها از رئیس دولت خواست ناظرین وزارت ارشاد در این جلسه، جواد شورجه، عباس بابویی و حبیب الله کاسه ساز را تغییر دهد تا کارشکنی صورت نگیرد و همزمان از رئیس پلیس تهران نیز خواست مقدمات تشکیل جلسه ۶ تیر در ساختمان پلمپ شده خانه سینما را فراهم کند.

لغو جلسه ۶ مرداد

یکی از اصلی ترین بحث ها در میان دو طرف دعوا از ابتدا مسئله "قانونی شدن" صنوف بود که به دلیل ایجاد محدودیت های بسیار بر فعالیت های صنفی و افزایش تسلط دولت بر صنوف ، خانه سینما تمایل چندانی بر پذیرش آن نداشت و سازمان سینمایی به این بی میلی به عنوان یکی از مشکلات اصلی موجود بر سر راه بازگشایی خانه سینما تاکید فراوان داشت، اما ۶ مرداد ماه هنگامی که سرانجام اصناف سینمایی در راستای توافقات انجام شده با محمود احمدی نژاد اساسنامه های خود را برای "قانونی شدن" به سازمان سینمایی تحویل دادند، در کمال تعجب به آنها اعلام شد که این اساسنامه ها به دلیل "نقص مدارک" پذیرفته نمی شود و به گفته مدیر عامل خانه سینما، فرهاد توحیدی به دلایلی نامعلوم و علیرغم "دستور مستقیم" محمود احمدی نژاد، ساختمان کوچه سمنان نیز در اختیار خانه سینما قرار نگرفت و به این ترتیب نشست ۶ مرداد تشکیل نشد، هرچند یک روز بعد در جلسه دیگری هیئت مدیره اعلام کرد به زودی زمان دیگری را برای برگزاری مجمع عمومی معین خواهد کرد.

در ۱۴ مرداد ماه، درست روزی که مراسم تحلیف رئیس جمهور جدید صورت می گرفت، صنف جدیدی نیز توسط خانه سینمای دو به جمع اصناف تازه تاسیس افزوده شد: صنف کارگردانان که علیرغم وجود صنفی با بیست سال سابقه مجددا و این بار با چهره هایی نه چندان معتبر تشکیل شده است و خانه سینما را واداشت که ضمن بیانیه ای علیرغم صحه گذاشتن بر اهمیت و فوریت گرفتاری های اقتصادی و اداری که دولت دهم برای دولت جدید ایجاد کرده است، از مدیران دولت آینده بخواهد به حوزه فرهنگ نیز توجه کنند و به "تأسیس و راه اندازی نظامات شبه صنفی در این روزهای انتقالی حساس باشند و اجازه ندهند که سهم خواهان و رانت جویانی که هشت سال شیرة مادی سینمای ایران را مکیدند از در دیگری وارد شوند."

Image caption پس از پلمپ ساختمان خانه سینما، جواد شمقدری، رئیس سازمان سینمایی ایران گفت که مسئولیت این کار با حراست وزارت ارشاد بوده است

فرهاد توحیدی دو روز بعد و در حاشیه یک نشست اعلام کرد به محض مستقر شدن دولت جدید و معرفی رئیس سازمان سینمایی، فراخوان جدید برای برگزاری مجمع عمومی خانه سینما منتشر خواهد شد.

یارکشی های تازه

تلاش برای یارکشی از میان مدیران سینمایی آینده نیز آغاز شده است.

چند روز پیش از جلسات رای اعتماد مجلس، حبیب الله کاسه ساز، رئیس هیئت مدیره خانه سینمای ۲ ضمن نگارش نامه ای به علی جنتی، وزیر پیشنهادی حسن روحانی برای وزارت ارشاد، ضمن اعلام حمایت خانه سینمای ۲ از وی، گروه مقابل را متهم کرد که در حال نامه نگاری و رایزنی برای حذف وی از لیست کاندیداهای وزارت ارشاد هستند.

او حتی تابدانجا پیش رفت که مدعی شد یکی از کارگردانان سرشناس منصوب به خانه سینما به دفتر رویس جمهور رفته و با داد و فریاد از وی خواسته که جنتی را به این سمت منصوب نکند، ادعایی که در نوشته سید ضیا هاشمی که در اخیرا در خبرگزاری مهر منتشر شد نیز تکرار شده است.

علی جنتی اعلام کرده است که در صورت کسب رای اعتماد " در اولین فرصت مشکلات موجود پیرامون فعالیت خانه سینما را بررسی و شرایط قانونی را برای بازگشایی آن فراهم " خواهد کرد. او اکنون رای اعتماد گرفته و وزیر ارشاد شده است.

به احتمال بسیار این گره پیچیده دیر یا زود در دولت جدید گشوده خواهد شد، اما باید دید فرایند گشودن آن تا کی به درازا می کشد و چه هزینه های مضاعفی را بر سینمای ایران تحمیل خواهد کرد.

مطالب مرتبط