نیم قرن پس از گشایش تئاتر سلطنتی ملی بریتانیا

رویال نشنال تیاتر یا تئاتر سلطنتی ملی یکی از مهمترین مراکز نمایشی تئاتر واقع لندن امسال پنجاه ساله شد. این مرکز که با عنوان نشنال تیاتر معروف است در قلب شهر لندن و کنار رود تیمز قرار دارد. محلی با سه سالن نمایش که هر شب سه اجرای متفاوت در آنها به روی صحنه می آید.

پیش از برپایی این مرکز فقط رویال شکسپیر کمپانی بود که به عنوان یک مرکز تئاتر ملی تحت حمایت کامل دولت بود. اما از پنجاه سال پیش تا کنون نشنال تیاتر به عنوان اصلی ترین محل به عنوان تئاتر ملی بریتانیا شناخته شده است.

فکر تاسیس یک تئاتر ملی در بریتانیا در نیمه دوم قرن نوزده میلادی در ذهن افرادی که حرفه آنها تئاتر و هنر نمایشی بود شکل گرفت اما به دلیل موقعیت حساس نظارت بر امور نمایشی و نیز حضور ممیزی و همچنین به علت مشکلات اقتصادی کشور بریتانیا در آن زمان این فکر نتوانست جامه عمل بپوشد.

اصرار زیاد اهل تئاتر و علاقمندان به هنر نمایشی و نیز تظاهراتی که در استرتفورد محل سکونت ویلیام شکسپیر برپا شد. بالاخره دولت وقت ناچار شد در اواخر قرن نوزدهم یک کمپانی با عنوان رویال شکسپیر کمپانیتاسیس کند که هنوز هم پابرجا است. این مرکز علاوه بر اجرای نمایشنامه های شکسپیر، آثار درام نویسان دیگر بریتانیایی را به صحنه می آورد.

با راه اندازی رویال شکسپیر کمپانی فکر اجرای طرح نشنال تیاتر برای مدت کوتاهی از یادها رفت تا اینکه بار دیگر این طرح توسط لیلیان بیلیز در سالهای اول قرن بیست مطرح شد. لیلیان بیلیز در آن زمان یک تهیه کننده تئاتر در لندن بود و کسی بود که مرکزهای نمایشی مهمی چون اولد ویک و سدلرز ولز را در لندن راه اندازی کرد.

این دو سالن هنوز از بهترین محلهای نمایشی در این شهر هستند. در اولد ویک فقط نمایشهای تئاتری اجرا می شود و سالن سدلرز ولز فقط به اجرای رقص اختصاص دارد.

از هملت تا گودو

Image caption پیتر اوتول پشت صحنه هملت

سرانجام پس از چندین بار اقدام از جانب آدمهای دیگر و شکست طرح، این موضوع در اوایل دهه شصت میلادی یعنی درست پنجاه سال پیش برای دولت بریتانیا به شکل یک موضوع جدی در آمد و راه اندازی آن از همان زمان آغاز شد. در آن سال لندن نیز به آرزوی دیرینه خود رسید و تصمیم گرفته شد که محل تئاتر ملی بریتانیا در ساحل جنوبی رود تیمز بنا شود، در میانه مجموعه عظیمی که ساوت بنک نام دارد.

اما پیش از اینکه ساختمان تئاتر ملی برپا و تکمیل شود این مرکز تازه تاسیس در تئاتر اولد ویک خانه ای موقت گرفت. تئاتری که هنوز پابرجاست و هم اکنون توسط کوین اسپیسی، هنرپیشه آمریکایی در مقام کارگردان هنری اداره می شود.

نخستین مدیر هنری نشنال تیاتر تازه تاسیس شده لارنس اولیویه، بازیگر و کارگردان مشهور بریتانیایی بود که آن مرکز را با نمایشی از ویلیام شکسپیر افتتاح کرد.

پیتر اوتول بازیگر نامدار بریتانیایی اینک در نقش هملت ظاهر شد و زنگ گشایش تئاتر ملی بریتانیا را به صدا درآورد. بعد از آن سیزده سال طول کشید تا ساختمان تازه تئاتر ملی توسط دنیس لاسدوم طراح و معمار سرشناس دوران به پایان برسد. البته لارنس اولیویه در آن مدت سیزده سال نمایشنامه های زیادی را با همان نام نشنال تیاتر یا تئاتر ملی بریتانیا به صحنه تئاتر اولد ویک بُرد.

محل کنونی نشنال تیاتر بالاخره در نیمه دهه هفتاد میلادی آماده و افتتاح شد. در آن زمان اولیویه که بیمار بود و با سرطان مبارزه می کرد مدیریت محل تازه را به شخص دیگری داد بنام پیتر هال که تاریخ جدید تئاتر بریتانیا او را بعد از اولیویه بعنوان مهمترین کارگردان تئاتر می شناسد.

Image caption نخستین مدیر هنری نشنال تیاتر تازه تاسیس شده لارنس اولیویه بود

هال نیز نمایشنامه هایی از شکسپیر را به صحنه تازه آورد اما فقط به اجرای نمایشنامه های کلاسیک بسنده نکرد بلکه پای کارهای جدید تازه نوشته شده را هم به محل تئاتر ملی کشاند. او نخستین کسی بود که متن انگلیسی نمایشنامه در انتظار گودو نوشته ساموئل بکت را کارگردانی و اجرا کرد. او همچنین آثار نویسنده تازه نفس آن دوره هرولد پینتر را هم در آنجا به نمایش گذاشت.

در مدت پنجاه سال فعالیت تاکنون تعداد هشتصد برنامه نمایشی در این محل اجرا شده است. علاوه بر کارهای ویلیام شکسپیر نمایشنامه های زیادی هم از نویسندگان خارجی و نیز نویسندگان جوان به صحنه رفته است. نمایشنامه نویسان مشهور بریتانیایی که هنوز زنده هستند و تاکنون کارهای آنها بر صحنه تئاتر ملی به نمایش درآمده از جمله تام استپارد، آلن بنت، دیوید هیر و پیتر شافر نام برد.

در تئاتر ملی بریتانیا نمایشهای موزیکال هم اجرا شده. نخستین نمایش موزیکال در این محل پسران و عروسکها نام داشت که در اواخر دهه هشتاد اجرا شد. معروفترین نمایش موزیکال هم اسب جنگ نام داشت که بعنوان پربیننده ترین نمایش در این مرکز ثبت شده است.

نشنال تیاتر لندن که مقدار زیادی از بودجه اش را دولت می پردازد در اواخر دهه هفتاد بخشی از اجراهای خود را به نمایش برای بچه ها هم اختصاص داد.

بعد از پیتر هال اداره هنری نشنال تیاتر را یکی دیگر از کارگردانان مشهور بریتانیا بنام ریچارد ایر به عهده گرفت. او سالها پیش چند فیلم برای سینما و برای تلویزیون بی بی سی کارگردانی کرد و همچنین چند نمایش اپرا در خانه اپرای لندن به صحنه آورده است.

Image caption نشنال تیاتر در قلب شهر لندن و کنار رود تیمز قرار دارد

ریچارد ایر که اکنون هفتاد ساله است همچنان پُرکار است و درحال حاضر دو نمایشنامه همزمان در لندن بروی صحنه دارد. یکی نمایشنامه ارواح اثر هنریک ایبسن نمایشنامه نویس نروژی که بر صحنه تئاتر المیدا اجرا می شود و دیگری نمایشنامه لویلا اثر لوئیجی پیراندلو نمایشنامه نویس ایتالیایی در نشنال تیاتر بروی صحنه است.

کارگردان دیگری که برای مدتی این مرکز هنری را اداره می کرد ترور نان است. او نیز علاوه بر نمایشنامه های شکسپیر و آثار کلاسیک دیگر نمایشی، اپرا و نمایش موزیکال هم کارگردانی کرده و به صحنه آورده است. از آثار موفق و مشهور او نمایشهای موزیکال گربه ها و بینوایان را می توان نام برد که سالها است بر صحنه هستند.

کارگردانی هنری نشنال تیاتر هم اکنون به عهده نیکلاس هیتنر است. از کارهای او در مقام کارگردان تئاتر موزیکال میس سایگون و نمایش بچه های تاریخ از بقیه کارهایش شناخته ترند.

پخش زنده نمایشهای روی صحنه بر پرده سینماها یکی دیگر از فعالیتهای نشنال تیاتر است. این کار چهارسال پیش با پخش همزمان اجرای نمایشنامه فدره اثر راسین درام نویس فرانسوی در هفتاد سینما در سراسر بریتانیا شروع شد.

طرح پخش زنده همزمان با استقبال زیاد مردم مواجه شد زیرا بدون اینکه بار سفر ببندند و برای دیدن نمایش به محل نشنال تیاتر در لندن بیایند می توانند آن را همزمان بر پرده نردیکترین سینمای محل سکونت خود تماشا بکنند. درحال حاضر این شیوه نمایش در هفتصد سینما و در بیست و دو کشور اجرا می شود.

مطالب مرتبط