برناردو برتولوچی و پائولو سورنتینو در جشنواره سینمای ایتالیای لس آنجلس

Image caption پائولو سورنتینو، کارگردان 'زیبایی بزرگ'

جشنواره سینمای ایتالیا که هرسال ضمن تجلیل از سینماگران برجسته ایتالیائی، فیلم هایی از سینمای این کشور را به نمایش می گذارد امسال هم با همکاری انستیتوی فیلم آمریکا از تاریخ ۱۲ نوامبر در شهر لس آنجلس آغاز شد.

این برنامه با نشست مطبوعاتی و مراسم فرش قرمز با حضور سینماگران ایتالیایی و نمایش "زیبایی بزرگ"- فیلم ارسالی ایتالیا به اسکار امسال- آغاز شد و با مراسم تجلیل از فدریکو فلینی و اهدای جایزه به دو سینماگر برجسته ایتالیایی، برناردو برتولوچی و پائولو سورنتینو کار خود را به پایان رساند.

در طول برگزاری جشنواره ، فیلم "زندگی شیرین" فلینی در سینما تک لس آنجلس به همراه فیلم دیگری به نام "چه نام غریبی است فدریکو" – تازه ترین اثر اتوره اسکولا به نمایش گذاشته شد. این فیلم همزمان با بیستمین سالگرد درگذشت فلینی، به خاطره دوستی طولانی مدت این دو کارگردان اهدا شد.

برناردو برتولوچی و پائولو سورنتینو دو فیلمسازی که هم از لحاظ اهمیت تاریخی و هم از نظر تداوم خلاقیت و پویایی درسینمای ایتالیا مورد توجه قرار دارند، در مراسم ویژه ای که در هالیوود برگزار می شد شرکت کردند.

روبرتو چیکوتو، تهیه کننده قدیمی ایتالیایی و مدیر انستیتوی "چینه چیتا" پیش از نمایش نسخه سه بعدی فیلم آخرین امپراطورآن را "یک اثر حماسی" خواند: "این فیلم تجسمی بارز از ماهیت و ذات سینماگری برناردو برتولوچی و آمیزه ای است از نیروی حیات بخش زبان شاعرانه فیلمساز با راه های ابتکاری که اودراین بیانگری خلاق به کار می گیرد."

برتولوچی کارگردان برنده اسکار فیلم های "آخرین تانگو در پاریس" و "آسمان سرپناه" که امسال جایزه نخل طلای افتخاری فستیوال کن را نیز به دست آورد با درام تازه ای به نام "من و تو" یک بار دیگر در کانون توجه منتقدین سینمایی قرار گرفته است. فیلمساز در این فیلم از دو بازیگر جوان غیرحرفه ای به صورت تجربی و بداهه استفاده کرده است.

آقای برتولوچی که در روز ۱۲ نوامبر کارگاه فشرده و یک روزه ای برای دانشجویان رشته سینما در دانشگاه لس آنجلس برگزار کرد روی فرش قرمز به جمع خبرنگاران گفت:"همیشه می خواستم یک فیلم سه بعدی بسازم اما هرگز فکر نمی کردم که روزی آخرین امپراطور را به صورت سه بعدی روی پرده بزرگ سینما تماشا کنم. تجربه شگفت انگیزی خواهد بود."

زیبایی بزرگ

روبروتو چیکوتو در توصیف پائولو سورنتینو، کارگردان جوان سینمای ایتالیا که برخی از منتقدان او را ناجی سینمای درحال زوال ایتالیا و حتی جانشین فدریکو فلینی خوانده اند گفت: "سورنتینو یک روایتگر برجسته از نسل نوین سینماگران ایتالیا به شمار می رود."

در یکی از صحنه های چشمگیر فیلم "زیبایی بزرگ"، قهرمان داستان، جپ گامباردلا، (با بازی تونی سرویلو)، رمان نویس خوش پوشی است که مدت هاست دست به قلم نبرده است. او از بالای صخره های ساحل کنکوردیا، کشتی واژگون شده ای را تماشا می کند که دو سال پیش تر ناخدای مستی مسافران آن را به نابودی کشید. کنایه ای به شرایط امروز ایتالیا و این که به راستی چه بر سر این مملکت آمد؟

با دیدن فیلم تماشاچی از خود می پرسد چگونه زادگاه دانته و کشوری با این همه منابع طبیعی و فرهنگی غنی که جهانی به آن غبطه می خورد امروز به چنین بن بستی رسیده است؟

چطور پارلمان مملکتی که از دوران نئوریالیسم تاکنون مرکز هنر آوانگارد بوده و خاکی که هنرمندانی چون فدریکو فلینی و آنا مانیانی را درخود پرورش داده امروز می ترسد سیلویو برلسکونی را محکوم کند که مبادا وضع اقتصاد آن از این هم بدتر شود؟

"زیبایی بزرگ" داستان افول دوباره شهر رم است. فیلمی است که برخی آن را نسخه تکنی کالر"زندگی شیرین"فلینی خوانده اند.

آقای سورنتینو در نشست مطبوعاتی پیش از نمایش فیلم گفت: "من در این فیلم خواسته ام حال و هوای امروز ایتالیا را نشان بدهم. اما از آنجایی که به شرایط کنونی ایتالیا نمی شود از دیدگاهی مثبت نگاه کرد. در فیلم به صورت سمبلیک مردمانی را نشان می دهم که درحال رقص و پایکوبی، درحال اغوای زنی زیبا یا مردی جذاب هستند. چون به نظر می آید بزرگ ترین مشغله فکری مردم ایتالیا امروزه در همین چیزها خلاصه می شود."

پارتی های مجلل روی تراس خانه های اشرافی رم در فیلم، جامعه ای مسدود و مومیایی شده و شکوهی درحال زوال و نابودی را نشان می دهد. جمعی درپی مذهب اند و جمعی دیگر به دنبال کوکائین. روشنفکران دائما در حال بحث و بررسی این مسئله اند که "واقعا چه اتفاقی افتاد؟" اما چبز مضمحل کننده ای همه چیز را پوشانده و هر حرکتی به سمت جلو در زندگی در لحظه و زمان حال حاضر خلاصه می شود.

آقای سورنتینو درپاسخ به این سئوال که آیا این فیلم تعریف کلی جامعه امروز ایتالیاست می گوید:"مسلما این طور نیست. چون خیلی از مردم هم هستند که کارهای مثبتی برای بهبود وضعیت کنونی انجام می دهند. اما هنوز یک حس شدیدی به آدم می گوید که مملکت از درون درحال ازهم پاشیدگی است. انگار آدم ها روی کاناپه خانه هایشان خوابشان برده است. "

با این همه آقای سورنتینو می گوید این فیلم سیاسی نیست: "من احساس می کنم تماشای این فیلم برای اغلب ایتالیایی ها ناراحت کننده است. آن ها دوست دارند بگویند ما مثل شخصیت های این فیلم نیستیم. اتفاقا آن هایی که این حرف ها را زدند دقیقا همان کاراکترهایی هستند که من در فیلمم نشان داده ام."

پائولو سورنتینو درباره نوآوری درسینمای امروز می گوید:"به نظر من فرم خیلی اهمیت دارد. امروز فیلم هایی بر اساس موضوع های مهم زیاد ساخته شده اما نوآوری در سینما تنها از طریق فرم امکان پذیر است."

اغلب فیلم های سورنتینو از جمله "عشق پیچیده" (۲۰۰۴)، "دوستان خانوادگی" (۲۰۰۶)، "ال دیوو" (۲۰۰۸) و "باید اینجا باشد" (۲۰۱۱- یک درام موزیکال با بازی شون پن)، هر یک به گونه ای منعکس کننده معضلاتی است که نه تنها ایتالیا بلکه اروپا را در خود فرو کشیده است.

آقای سورنتینو می گوید: "فیلم های اروپای امروز مقهور و مغلوب شده اند. برعکس فیلم های من که همه چیز هستند جز مغلوب و شکست خورده. من هم مثل ژان پل سارتر که جایی نوشته بود دوست دارد مردم را شگفت زده کند، می خواهم مردم دهانشان از حیرت باز بماند."

پائولو سورنتینو درپاسخ به سئوال هایی که در رابطه با شباهت های بین دو فیلم "زندگی شیرین" و "زیبایی بزرگ" مطرح می شود می گوید: "فیلم من فقط یک فیلم است اما فیلم فلینی شاهکار است."

در صحنه پایانی "زیبایی بزرگ" دوربین از درون قایق روی آب های سبز و گل آلود رودخانه تیبر می سرد. هیچ موسیقی به گوش نمی رسد. فقط قارقار مرغ های دریایی. زمان متوقف شده است و همه چیز زیباست.