سود دلال هنری حزب نازی از آثار غصب شده بعد از جنگ جهانی

Image caption خانه کورلنیوس گورلیت در مونیخ، صاحب آپارتمانی که مجموعه بزرگی از آثار هنری به سرقت رفته در دوران آلمان نازی در آن پیدا شد

به دنبال کشف مجموعه بزرگی از آثار هنری غصب شده توسط عوامل حزب نازی آلمان در ماه نوامبر در آپارتمانی در شهر مونیخ، تحقیقات جدید نشان می دهد که یکی ازعوامل اصلی این طرح گسترده و سازمان یافته حتی پس از پایان جنگ جهانی دوم نیز از موقعیت ویژه خود برای بهره برداری از عملکرد دوران حکومت حزب نازی استفاده می کردند.

مراجعه به اسناد ارتش آمریکا در روزهای پس از پایان جنگ و فتح آلمان نشان می دهد که واحدهای ویژه تحقیقات ارتش آمریکا در مورد آثار هنری مسروقه یک قلعه و ویلای بزرگ را در روستایی به نام آشباخ در ایالت باواریا کشف کردند که در آن مجموعه بزرگی از این اشیا انبار شده بود. ظاهرا در ماههای پایانی جنگ و شکست ارتش آلمان این اشیا از برلین و سایر شهرهای دیگر به این روستای دورافتاده منتقل شده بودند.

این اسناد نشان می دهد که بخش زیادی از این آثار هنری شامل تابلوهای نقاشی، مجسمه و سایر اشیای نفیس و قدیمی که از کشورهای دیگر اروپایی، موزه ها و یا کلکسیون های شخصی مصادره شده یا به سرقت رفته بودند در بسته بندی های جداگانه ای همراه با ذکر اسامی و القاب صاحبان آن نگهداری می شدند.

از میان اسامی "صاحبان" یا به اعتباری سارقان این آثار، که در اسناد ارتش آمریکا قید شده است، نام چند نفر توجه بیشتری به خود جلب کرده بود.

این افراد عبارت بودند از هریبرت فوترر، فرمانده لشکر یکم نیروی هوایی آلمان مستقر در بوهمیا، اوالد ون کلایست، فرمانده سابق سپاه یکم نیروی زمینی ارتش، کارل هابرشتوک و هیلدر برند گورلیت که هر دو به عنوان

دلال آثار هنری به حکومت و حزب نازی آلمان خدمت می کردند.

Image caption از این گنجینه آخرین بار در یک حراجی تابلویی از ماکس بکمان، نقاش اکسپرسیونیست، به بهای حدود یک میلیون و دویست هزار دلار به فروش رفته است

کارل هابرشتوک اهل برلین، بدنام ترین دلال هنری اروپا بود و شخصا زیر نظر هیتلر کار می کرد. وی با استفاده از روشهای خشن و حتی به کار گرفتن ماموران گشتاپو از سراسر کشورهای اشغال شده آثار نفیس و هنری را جمع آوری و به برلین منتقل می کرد.

طبق اسناد مربوط به تحقیقات ارتش آمریکا هیلدربرند گورلیت نیز با مقام های ارشد حزب نازی ارتباط بسیار نزدیکی داشت و از سوی آنها مامور شده بود که طی سفر به شهرهای اشغال شده آثار هنری را جمع آوری و به

آلمان منتقل کند. در این اسناد قید می شود که به احتمال زیاد بخش زیادی از آثار هنری که توسط هیلدربرند گورلیت جمع آوری شده بودند نتیجه غصب و مصادره اموال دیگران بوده است.

صاحب آپارتمانی که در نوامبر گذشته مجموعه بزرگی از آثار هنری به سرقت رفته در دوران آلمان نازی در آن پیدا شد، پسر هیلدربرند گورلیت است که در سالهای پایان جنگ که پدرش در خدمت رهبران نازی بود ده ساله بود. او در ماههای پایان جنگ همراه با پدر و سایر اعضای خانواده خود در همان قلعه و ویلای آشباخ در ایالت باواریا زندگی می کرد، همان جایی که بخش بزرگی از گنجینه آثار هنری به سرقت رفته در روزهای پایان جنگ کشف شد. کورنلیوس گورلیت اکنون تنها وارث گنجینه ای است که توسط ماموران گمرک آلمان در آپارتمانی در شهر مونیخ کشف شد.

از مطالعه اسناد مربوط به تحقیقات ارتش آمریکا می توان دریافت که هیلدربرند گورلیت در دوران بازجویی توانسته بود بازپرسان را قانع کند که بخشی از این آثار جزو اموال شخصی یا ارث خانوادگی او هستند. وی در این بازجویی ها ادعا کرده بود که به خاطر اینکه از سوی یکی از پدربزرگ هایش به خانواده های یهودی آلمان مرتبط بوده از ترس مجبور شده بود با رهبران حزب نازی همکاری کند.

واحد تحقیقات ویژه ارتش آمریکا هیلدربرند گورلیت و کارل هابرشتوک را به عنوان "دلال های هنری پیشوای حزب نازی" در اسناد خود طبقه بندی کرد. هر دو آنها مدت ها در همان ویلا در روستای آشباخ در حصر خانگی بودند. دوران حصر خانگی گورلیت در سال ۱۹۴۸ به پایان رسید و پس از نقل مکان به شهر دوسلدورف مدیر یکی از موزه های این شهر شد. در سال ۱۹۵۰ از همه اتهامات تبرئه و بخشی از آثار هنری که وی ادعای مالکیت آن را داشت به وی بازگردانده شد.

ارتش آمریکا حدود ۱۴۰ اثر هنری وی را ضبط کرده بود ولی وی توانسته بود تعداد دیگری را نیز در یک آسیاب آبی پنهان کند. در سالهای بعد وی همه این اشیا را دوباره صاحب شد.

هیلدربرند گورلیت دوباره در جامعه هنری آلمان جایگاه ویژه و قابل احترامی پیدا کرد. او در سالهای بعد هرگاه که در مدیریت یک موزه و یا نمایشگاه ویژه دخالت داشت عکس های تعدادی از آثار هنری گنجینه خود را همراه با کاتالوگ نمایشگاه چاپ می کرد تا ببیند آیا اعتراض و یا سرو صدایی از سوی صاحبان اصلی آنها مطرح می شود یا نه.

Image caption آثاری چون گرنیکا، اثر پیکاسو از جمله آثار هنری منفور نازی ها بود

او به مرور بخشی از تابلوهای نقاشی خود را از طریق موسسات معتبر حراج آثار هنری به فروش رساند که تحقیقات بعدی نشان می دهد آنها را به قیمت بسیار ناچیزی از خود نقاشان و یا خانواده های یهودی در سالهای جنگ خریداری کرده است.

پس از مرگ هیلدربرند گورلیت در یک تصادف رانندگی در سال ۱۹۵۶ بیوه وی در شهر مونیخ دو خانه بزرگ خریداری کرد که یکی از آنها همان آپارتمانی است که ماموران گمرک آلمان ماه گذشته مجموعه بزرگ آثار هنری را در آن پیدا کردند.

پس از مرگ وی نیز نمایش تعدادی از تابلوهایی که در مالکیت وی بودند در نمایشگاههای مختلف در آلمان و گاه سایر نقاط جهان ادامه یافت. ولی این نقاشی ها همیشه به عنوان جزیی از یک کلکسیون خصوصی و بدون ذکر نام صاحب آن به نمایش گذاشته می شدند.

در سال ۲۰۰۷ یکی از تابلوهای آوگوست ماکه نقاش کوبسیت آلمانی توسط خانواده گورلیت در حراجی در شهر برلین به قیمت دو میلیون یورو فروخته شد . طبق اسناد موجود دختر وی به نام بنیتا این تابلو را به موسسه حراج تحویل داده و اسناد مربوط به معامله را امضا کرده بود.

مطالب مرتبط