شون بابیت،‌ فیلمبردار '۱۲ سال بردگی':‌ دوربین مستقیم زل می‌زند

فیلم ۱۲ سال بردگی اتفاقات و صحنه های ناخوشایندی را به تصویر می کشد. شون بابیت فیلمبردار آن در گفتگو با بی بی سی، از فیلمبرداری این صحنه های دشوار و ناخوشایند می گوید.

شون بابیت فیلمبردار آمریکایی متولد تگزاس، طی سالهای اخیر در پروژه های سینمایی زیادی مشارکت داشته و فقط در سال ۲۰۱۳ پنج فیلم سینمایی را فیلمبرداری کرده است. اما کار وی به عنوان مدیر فیلمبرداری فیلم ۱۲ سال بردگی، درام تاریخی به کارگردانی استیو مک کوئین، بیش از همه مورد توجه قرار گرفته است.

او به خاطر فیلم ۱۲ سال بردگی در بخش بهترین فیلمبرداری نامزد جوایز بفتا شد و همچنین در جوایز اسکار که نامزدان آن روز پنجشنبه اعلام شدند،

چندی پیش و قبل از اکران فیلم ۱۲ سال بردگی توانستیم با شون بابیت که اکنون در بریتانیا کار می کند گفتگویی صورت بدهیم.

وی در آغاز این مصاحبه با بی بی سی گفت:" از همان آغاز فیلمبرداری ۱۲ سال بردگی همه ما این احساس را داشتیم که این فیلم کاملا متفاوت خواهد بود. این فیلم توجه زیادی به خود جلب کرده، صحبت های زیادی در مورد آن مطرح شده و خیلی بیشتر از آنچه که ما تصور می کردیم مورد استقبال قرار گرفته است."

شون بابیت حدود سیزده سال است که با استیو مک کوئین، هنرمند بریتانیایی برنده جایزه هنری ترنر، همکاری دارد. این همکاری از دوران چیدمان های هنری و فیلم های کوتاه ساخته استیو مک کوئین شروع شده و چند سال پیش وی فیلمبرداری اولین فیلم های بلند وی به نام های گرسنگی و شرم را مدیریت کرد.

به نظر می رسد که در مورد فیلم ۱۲ سال بردگی استیو مک کوئین و شون بابیت یک تصمیم کلیدی گرفتند و آن این بود که پرداخت تصویری فیلم را بسیار ساده نگه دارند.

وی در این مورد می گوید:" لازم نبود که ما شعبده بازی و یا حیله های سینمایی زیادی را به کار بگیریم چون خود داستان به حد کافی قوی بود. تماشاگر در طول فیلم واقعا نمی تواند حدس بزند که در صحنه های بعدی چه اتفاقی خواهد افتاد. آنها همراه با شخصیت اول داستان حرکت می کنند و از نگاه وی همه اتفاقات را خواهند دید."

شون بابیت می افزاید: "این فیلم یک مستند یا داستان ملودرام نیست. اما حقیقت این است که ایالت لوییزیانا طبیعت زیبایی دارد و ما تصمیم گرفتیم که آن را به عنوان بخشی از فیلم نشان دهیم. اگر این صحنه های مربوط به زیبایی های طبیعی را در فیلم نمی گنجاندیم احتمالا فیلم خیلی خشن می شد و به این خاطر تماشاگران داستان را به خوبی دنبال نمی کردند."

در ادامه این مصاحبه شون بابیت دو صحنه مهم از فیلم ۱۲ سال بردگی را تشریح می کند که به نظر منتقدان و اکثر تماشاگران دشوارترین و ناخوشایندترین صحنه های این فیلم هستند.

صحنه دار زدن

در بخشی از فیلم پس از آنکه سولومان نورثاپ، برده ای که شخصیت اصلی داستان است، به یکی از اربابان حمله می کند تصمیم می گیرند که وی را با طناب از یک درخت آویزان کنند ولی به شکلی که نوک پای او زمین را لمس کرده و به این ترتیب حلق آویز و خفه نشود. در تمام ساعات روزی که وی به این شکل حلق آویز شده است سایر بردگان به کار خود مشغول هستند گو اینکه اصلا هیچ اتفاقی نیافتاده است.

توضیحات شون بابیت در مورد این صحنه:

وقتی که فیلمنامه را خواندم به نظرم این صحنه مهمترین صحنه فیلم بود هم به خاطر آنچه که بیان می کرد و هم به خاطر جایگاه آن در طول داستان. این صحنه به خوبی به تماشاگران نشان می دهد که این برده واقعا متعلق به یک نفر دیگر است. هیچکس نمی تواند به او حتی دست بزند و سرنوشت وی در دست یک نفر دیگر است.

یکی از عناصر این صحنه این است که نشان می دهد زندگی این برده به خود او تعلق ندارد. عنصر دیگر این است که فارغ از اینکه چه بلایی بر سر این برده می آید کار و زندگی عادی در اطراف وی ادامه دارد. این کاملا عادی و طبیعی است چون بقیه هم با چنان خشونتی سرکوب می شدند که یک چنین حوادثی برایشان مهم نبود. بقیه هم به خوبی می دانستند که اگر دخالت کنند قربانی خشونت مشابهی خواهند شد.

این دو عنصر برای تشریح وحشت و هراس بردگی بسیار تعیین کننده بود و به همین خاطر باید در فیلم به بهترین وجه آن را نشان می دادیم. به همین خاطر من و استیو مک کوئین وقت زیادی را صرف کردیم تا بهترین نقطه برای فیلمبرداری این صحنه را پیدا کنیم.

در مورد طول این صحنه بعدا در مرحله تدوین تصمیم گیری شد ولی هدف ما موقع فیلمبرداری این بود که به خوبی به تماشاگران نشان دهیم که حلق آویز شدن از یک درخت برای یک روز کامل واقعا چه احساسی دارد. شاید مدت زمان تصویرهای این صحنه خیلی طولانی به نظر برسند ولی حقیقت این است که خود مضمون این عمل و شرایطی که این عمل در ان اتفاق می افتد تماشای آن را برای بیننده دشوار می کند.

تماشای این صحنه به این خاطر دشوار و آزار دهنده است چون دوربین هیچ چیزی را از دید تماشاگران حذف نکرده و همه جزییات را نشان می دهد. من شنیدم که بعضی از تماشاگران موقع دیدن این صحنه سر خود را کمی بالا می آوردند تا بتوانند بهتر نفس بکشند و بعضی از تماشاگران نیز تاب دیدن آن را ندارند و روی خود را برمی گردانند.

صحنه شلاق زدن

در این صحنه از فیلم ۱۲ سال بردگی شخصیت خشن و بی رحمی که مالک برده ها است به نام ادوین اپس، یکی از برده های زن را به خاطر اینکه برای پیدا کردن صابون از مزرعه خارج شده تنبیه می کند. او سولومان نورثاب را که دوست آن برده زن است مجبور می کند تا وی را شلاق بزند.

توضیحات شون بابیت در مورد این صحنه:

از ابتدای کار ما می دانستیم که این صحنه را در یک شات پیوسته ( بدون انقطاع) فیلمبرداری خواهیم کرد. تماشای صحنه ضجه و زاری این دختر برده در آن لحظاتی که ضربه های شلاق دارد گوشت بدن وی را آش و لاش می کند، و تماشای چهره سولومان که در اوج ناتوانی شاهد است که چگونه اراده و تصمیم شخصی را از وی ربوده اند، ما را به خوبی به عمق یک چنین فجایعی می برد.

اگر به فیلم قبلی ما به نام گرسنگی دقت کنید یک صحنه ای دارد که در آن تعدادی از زندانیان را به شدت کتک می زنند. ما آن صحنه را با یک شات پیوسته فیلمبرداری کردیم و از همان تجربه متوجه شدیم که اگر در نشان دادن یک چنین صحنه هایی از اکشن و به خصوص صحنه هایی که مربوط به خشونت است، فیلمبرداری بدون انقطاع باشد تماشاگر به شکل ناخودآگاه ممکن است فراموش کند که این صحنه ها را دارد در یک فیلم می بیند. به این شکل می توان میزان تاثیر گذرای احساسی این صحنه ها را به اوج رساند.

این یک صحنه کلیدی فیلم است، جایی که ما فکر می کنیم سولومان شخصیت اصلی داستان، ممکن است در هم بشکند و غرور و شان وی کاملا خرد شود. هنرنمایی همه بازیگران در این صحنه بسیار عالی است. ما حدود نصف روز برای این صحنه تمرین کردیم و فکر کنم موقع فیلمبرداری فقط سه بار آن را تکرار کردیم.

فقط در یک لحظه از گرافیک کامپیوتری استفاده کردیم و آن لحظه ای است که برای چند ثانیه پشت دختر برده را که زخمی است نشان می دهیم. به نظرم انتظار طولانی در این صحنه برای دیدن بدن زخمی دختر و نشان دادن آن فقط برای یک لحظه بسیار کوتاه تاثیر گذارتر از این بود که تمام مدت دوربین را روی نشان دادن زخم های پشت او تمرکز می کردیم.