جشنواره فیلم روتردام؛ از 'آناتومی گیره کاغذ' تا 'از تهران تا بهشت'

حق نشر عکس f
Image caption "از تهران تا بهشت" هنوز در ایران اجازه نمایش ندارد

چهل و سه سال برگزاری جشنواره روتردام نظم خاصی به آن داده و تماشاگران علاقه مندی را تربیت کرده که مشتاق تماشای فیلم های مستقل، مهجور و کمتر شناخته شده هستند و چندان در قید و بند حضور ستارگان هالیوود بر فرش های قرمز به نظر نمی رسند.

جشنواره روتردام که از بیست و دوم ژانویه آغاز به کار کرده بود، روز یکشنبه دوم فوریه به کار خود پایان داد.

جایزه ببر برای سه فیلم

جایزه ببر این جشنواره که به فیلم های منتخب اول یا دوم فیلمسازان از سراسر جهان اختصاص دارد و سال قبل محمد شیروانی برای فیلم لرزاننده چربی یکی از سه برنده آن بود، به قصد حمایت از فیلمسازان جوان اهدا می شود.

"آناتومی گیره کاغذ" ساخته ایکدا آکیرا از ژاپن یکی از سه برنده جایزه امسال بود. فیلم داستان یک کارگر تولید گیره کاغدی را روایت می کند که بسیار آرام به نظر می رسد و همه وقایع زندگی اش را می پذیرد.

روزی در آپارتمانش یک پروانه می بیند و به او اجازه می دهد که در خانه اش زندگی کند. اما بعد با یک زن مواجه می شود که به یک زبان غریبه صحبت می کند و او زن و پروانه را یکی می داند.

داستان فیلم به قصه های جن و پری می ماند و فضای رئالیستی فیلم شکلی سوررئال می یابد و در نهایت مساله رابطه را در دنیای واقعی و ذهنی یک مرد می کاود.

"هن گونگ جو" ساخته لی سو جین دومین برنده این جایزه بود. فیلم داستان دختر هفده ساله ای به نام هن گونگ جو را روایت می کند که پس از یک حادثه در یک روستای کوچک در کره جنوبی مجازات می شود در حالی که او تنها یک قربانی است.

فیلمساز سبک داستان گویی آزاد و رهایی را انتخاب می کند و خود را ملزم به پاسخ گویی سوالات تماشاگر نمی بیند. برای مثال تماشاگر هیچ وقت نمی فهمد که پدر و مادر شخصیت اصلی کجا هستند و فلش بک های فیلم تنها اطلاعات مختصری به تماشاگر ارائه می کند.

"چیزی باید بشکند" ساخته استر مارتین برگسمارک از سوئد سومین برنده این جایزه بود. فیلم چهره متفاوتی از استکهلم ترسیم می کند؛ حاشیه شهری پر از کارخانه های صنعتی و خطراتی که برای بچه ها وجود دارد.

سباستین که همجنسگراست لباس زنانه می پوشد و در رابطه با غریبه ها خطر را تجربه می کند و زمانی که همه چیز در یک توالت عمومی به فاجعه نزدیکی می شود، یک فرشته نگهبان به نام آندراس از راه می رسد و با آن که همجنسگرا نیست، رابطه عمیقی بین آنها شکل می گیرد.

داوری این بخش را امسال الیا سلیمان(فیلمساز فلسطینی)، کیکی سوجینو( بازیگر و تهیه کننده ژاپنی)، نانوک لئوپولد(فیلمساز هلندی)، ادوین(فیلمساز اهل اندونزی) و ویلتا باوا ( برنامه ریز جشنواره بوینس آیرس از آرژانتین) به عهده داشتند.

سینمای ایران

حق نشر عکس f
Image caption ماهی و گربه نخستین ساخته بلند شهرام مکری است

سال گذشته جشنواره روتردام برنامه ویژه ای را برای نمایش فیلم های ایرانی تدارک دیده بود که مورد استقبال قرار گرفت، اما امسال هم این جشنواره از سینمای ایران غافل نبود.

امسال سه فیلم از سینمای ایران در این جشنواره به نمایش درآمد: "ماهی و گربه" ساخته شهرام مکری که برای اولین بار در جشنواه ونیز به نمایش درآمده بود و در جشنواره روتردام با حضور کارگردان نمایش داده شد و مورد استقبال قرار گرفت.

جسارت مکری در انتخاب یک فرم چالش برانگیز( یک نمای ۱۳۸ دقیقه ای بدون قطع) تحسین برانگیز است و در نهایت از یک فرم تجربی تنها فراتر می رود و در دل محتوا شکل می گیرد و لایه های تازه ای به آن اضافه می کند.

"از تهران تا بهشت" ساخته ابواافضل صفاری که هنوز در ایران اجازه نمایش ندارد و پیشتر در جشنواره های سیدنی و مونترال نمایش داشت، اولین نمایش اروپایی خود را با حضور کارگردان و مهناز افشار بازیگر و همین طور ابوالفضل سلیمی طراح صحنه فیلم، تجربه کرد.

فیلم داستان چالش برانگیزی را روایت می کند و سعی دارد دو دنیای رئال در بخش اول و سوررئال در بخش دوم را به هم پیوند بزند.

"دست نوشته ها نمی سوزند"(محمد رسول اف) تنها فیلم ایرانی جشنواره بود که بدون حضور کارگردان به نمایش درآمد؛ از این رو که رسول اف در ایران بخاطر ساخت این فیلم ممنوع الخروج است.

تجربه جسارت آمیزی از رسول اف در روایت خطرناک ترین لایه های امنیتی در درون جمهوری اسلامی و رفتار آنها با روشنفکران که با سبک صیقل یافته رسول اف و گریز ازشعار، اثر متفاوتی را در تاریخ سینمای ایران رقم زده است.

جایزه منتقدان

حق نشر عکس a
Image caption آناتومی گیره کاغذ

فیپرشی، انجمن بین المللی منتقدان فیلم، جایزه خود را به فیلم "آوازهای برنج" ساخته یوروفونگ راکساساد از تایلند اهدا کرد. این فیلم که در واقع ستایشی از برنج به عنوان غذای اصلی تایلندی هاست، به طرز شاعرانه ای قصد دارد کاشت و برداشت برنج را با سرودهای خاص خود روایت کند.

این سرودها با رقص های محلی هم می آمیزند و فیلم را به اثری فولکلور از سنت ها و آئین ها یک قوم بدل می کنند.

انجمن بین المللی منتقدان فیلم برای هر جشنواره بین المللی گروهی داور از میان اعضای خود انتخاب می کند.

چهل و سومین دوره جشنواره روتردام امسال در هرحالی برگزار شد که دبیر هنری جشنواره از دو ماه پیش تر در بیمارستان بستری شده است و امکان حضور در جشنواره را نداشت.

مطالب مرتبط