مرگ بازيگران و مشکل فيلمهای نيمه‌تمام

حق نشر عکس AP
Image caption فیلیپ سیمور هافمن در فیلم بعدی از مجموعه عطش مبارزه نقش اصلی را ایفا می کرد

مرگ یک بازیگر در هنگام ساخت فیلم تهیه کنندگان را در موقعیت دشواری قرار می دهد. شرکتهای فیلمسازی هالیوود با این مشکل چه کرده اند؟

فیلیپ سیمور هافمن هفت روز مانده به پایان فیلمبرداری نقش خود در فیلم عطش مبارزه (Hunger Games) درگذشت . حدس زده می شود که دلیل مرگ وی مصرف بیش از حد مواد مخدر بوده است.

هر چند شرکت فیلمسازی لایونز گیت، تهیه کننده این فیلم می گوید تمام صحنه های مربوط به این بازیگر تکمیل شده اند ولی گزارشهایی که بعدا منتشر شد ادعا می کنند که یکی از صحنه های مهم فیلم هنوز فیلمبرداری نشده است.

فیلیپ سیمور هافمن در این فیلم نقش مهمی داشت و اکنون تهیه کنندگان باید تصمیم بگیرند که با فقدان او چه کنند. این اولین بار نیست که یک بازیگر قبل از تکمیل مراحل فیلمبرداری فیلم می میرد. براندن لی، پسر بروس لی، در سال ۱۹۹۳ بر اثر وقوع حادثه ای روی صحنه فیلمبرداری فیلم کلاغ کشته شد. اولیور رید بازیگر سرشناس انگلیسی در سال ۱۹۹۹ حین فیلمبرداری گلادیاتور درگذشت و هیث لجر نیز در سال ۲۰۰۸ قبل از پایان فیلمبرداری دنیای تخیلی دکتر پارناسوس درگذشت.

در هر یک از این موارد روشهای مختلفی برای تکمیل صحنه های فیلم بدون حضور بازیگر فقید به کار گرفته شد. یا فیلمنامه را تغییر دادند، یا از جلوه های ویژه برای بازسازی ظاهر و صدای بازیگر استفاده کردند و یا بازیگر دیگری فیلم را به پایان رساند.

در فیلم گلادیاتور فیلمنامه را طوری تغییر دادند که بتوان از صحنه هایی که اولیور رید قبلا بازی کرده بود استفاده کرده و در شات های دور هم از بدل این هنرپیشه استفاده کردند و با تدوین دیجیتال توانستند سر بدل را روی بدن اولیور رید مونتاژ کنند.

راب هاروی مدیر جلوه های ویژه که برای فیلم گلادیاتور برنده جایزه اسکار شد و اکنون یک شرکت جلوه های ویژه دارد، در خلق تصویر زنده اولیور رید به صورت دیجیتال نقش مهمی داشت.

وی در این مورد می گوید: "وقتی که اولیور رید درگذشت ما می بایست به یک شکلی صحنه های پایانی فیلم را که بسیار مهم بودند بدون وی تکمیل می کردیم. کار خیلی عجیبی بود، به خصوص در آن سالها که هنوز تکنولوژی به این حد پیشرفت نکرده بود."

"من و مدیر تدوین فیلم تمام صحنه های استفاده نشده از بازی اولیور رید را مرور کردیم و قطعه به قطعه و کلمه به کلمه آنها را طوری به هم چسباندیم که تا حدی معنا داشته باشد و بتوان از آنها برای بازنویسی فیلمنامه استفاده کرد."

"در مرحله بعد صحنه های جدیدی را از راسل کرو، بازیگر نقش گلادیاتور، روی یک پس زمینه سبز رنگ ضبط کردیم، صحنه هایی هم از چند پنجره و در نیمه باز گرفتیم و بعد قسمت های مربوط به اولیور رید را روی آنها مونتاژ کردیم."

"ما فقط ریش او را به خاطر نشان دادن گذشت زمان و تداوم داستان کمی دستکاری کردیم. ولی در اکثر صحنه های بازسازی شده در حقیقت سر اولیور رید را جدا می کردیم و آن را روی بدن بدلش قرار می دادیم. و بعد با تغییر مکرر صحنه و دوربین سعی می کردیم این قطعه های کوتاه حضور اولیور رید بازسازی شده را تا جاییکه می شود طبیعی جلوه دهیم."

راب هاروی در فیلم دنیای تخلیلی دکتر پارناسوس به کارگردانی تری گیلیام نیز مدیر جلوه های ویژه بود. در جریان تولید این فیلم هیث لجر بازیگر مرد نقش اصلی درگذشت و کارگردان و تهیه کنندگان فیلم تصمیم گرفتند فیلمنامه و داستان را طوری تغییر دهند که سه هنرپیشه از جمله جانی دپ، کولین فارل و جود لاو در قالب سه چهره دیگر از همان شخصیت در فیلم ظاهر شوند.

راب هاروی می گوید:" با ویژگی هایی که آن فیلم داشت بعد از مرگ هیث لجر به نظر می رسید که همه چیز خراب می شود. ولی شیوه کارگردانی تری گیلیام طوری است که واقعا همه می تواند هر کاری که می خواهند انجام دهند."

بازسازی بخش زیادی از یک فیلم هزینه زیادی در برخواهد داشت ولی معمولا به خاطر بیمه کامل پروژه های فیلمسازی تهیه کنندگان می توانند پول لازم را دریافت کنند. یکی از بخش های ثابت این نوع بیمه ها تامین هزینه پیش بینی نشده ناشی از بیماری، مجروح شده و یا فوت بازیگران فیلم است.

متیو توریبل مدیر یک شرکت بیمه متخصص فیلمسازی می گوید:" خیلی از اوقات ممکن است دست و یا پای یکی از بازیگران آسیب ببیند و به این خاطر کار فیلمبرداری مدتی متوقف شود. اما در صورت مرگ یکی از بازیگران شرکت بیمه هزینه بازسازی و تدوین مجدد، هزینه تغییر فیلمنامه و فیلمبرداری مجدد و یا تمام هزینه هایی را که شرکت فیلمسازی تا آن زمان خرج کرده پرداخت می کند."

البته اگر دلیل مرگ بازیگران مربوط به بیماریهای قدیمی این افراد باشد که در پرونده پزشکی آنها قید شده است شرکتهای بیمه خسارتی پرداخت نخواهند کرد.

به گفته متیو توریبل معمولا هیچ پروژه فیلمسازی متوقف نمی ماند چون همیشه انگیزه ها و عوامل تجاری بسیار نیرومندی برای تکمیل کردن فیلم وجود دارد.

با توجه به اینکه بعید است برای قسمت باقی مانده از فیلم عطش مبارزه (Hunger Games) تهیه کننده بخواهد از هنرپیشه دیگری به جای فیلیپ سیمور هافمن استفاده کند احتمالا از بازسازی حضور وی با کمک جلوه های ویژه استفاده خواهد شد.

Image caption در فیلم دنیای تخیلی دکتر پارناسوس فیلمنامه تغییر کرد و سه بازیگر دیگر نقش هیث لجر را تکمیل کردند

اما به گفته راب هاروی بازسازی کامل یک بازیگر با استفاده از جلوه های ویژه کار جالبی نخواهد بود.

وی می گوید :"خلق کامل یک بازیگر به صورت دیجیتال مگر آن که در صحنه های فیلمبرداری از دور باشد، کمی عجیب است. در مورد فقدان سیمور هافمن باید بگویم که تهیه کنندگان فیلم با مشکل بزرگی روبرو شده اند و به خود آنها مربوط است که به چه شیوه ای مشکل را حل خواهند کرد. خلق یک شخصیت از طریق جلوه های ویژه کامپیوتری عملی است ولی هیچگاه مثل خود آن فرد نخواهد شد. من شخصا با یک چنین روشی زیاد موافق نیستم."

دکتر گارث توا استاد فیلمسازی دیجیتال در دانشگاههای لندن نیز با این موضوع موافق است و می افزاید:"جذابیت و قدرت بازیگری فیلیپ سیمور هافمن فقط در چهره او نبود که بتوان با جلوه های ویژه مثل فیلم های اکشن آن را بازسازی و خلق کرد. او یکی از معتبرترین بازیگران نسل خودش در هالیوود بود. بنابراین خلق چنین کیفیتی توسط روشهای دیجیتال غیرممکن است."

"اگر مشکل فقط یک صحنه حساس و کلیدی باشد شاید تهیه کننده ها تصمیم بگیرند که فیلمنامه را تغییر دهند و آن جملات و صحنه را به یک شخصیت دیگر فیلم بسپارند یا طوری آن را بسازند گو اینکه شخصیت اصلی این صحنه را تصور می کند و به این شکل لازم نیست خود وی در آن صحنه باشد."

شرکت فیلمسازی لاینزگیت اعلام کرده که قصد ندارد تاریخ اکران دو فیلم از مجموعه عطش مبارزه (Hunger Games) را تغییر دهد و آنها به ترتیب در نوامبر ۲۰۱۴ و نوامبر ۲۰۱۵ اکران خواهند شد.

با این همه مسلما تهیه کنندگان به این موضوع واقف هستند که طرفداران و سینمادوستان پس از مرگ فیلیپ سیمور هافمن برای دیدن فیلم و صحنه های بازسازی شده آن اشتیاق بیشتری نشان خواهند داد.

دکتر گارث توا می گوید:" واقعا بی رحمانه و به دور از عاطفه است ولی خوب تجارت سینما همین است. به نظر من شرکت های فیلمسازی از این حادثه سود زیادی خواهند برد. همه می خواهند این فیلم را ببینند. درست مثل فیلم شوالیه سیاه که پس از مرگ هیث لجر در سال ۲۰۰۸ اکران و استقبال زیادی از آن شد. یک چنین مواردی را می توان ارزش گذاری از سوی سینمادوستان و یا یک تبلیغ بزرگ و مجانی برای فیلم تلقی کرد."