در جست‌وجوی محل دفن سروانتس

حق نشر عکس a
Image caption میگل سروانتس (۱۶۱۶-۱۵۴۷)

در روزهای اخیر دولت محلی ایالت مادرید با تصویب طرح جدیدی شهرداری پایتخت اسپانیا را مامور کرده تا جستجوی جدیدی را برای یافتن محل دفن میگل د سروانتس نویسنده بزرگ اسپانیایی آغاز کند.

میگل سروانتس خالق دون کیشوت که پدر رمان یا داستان نویسی مدرن اروپایی تلقی می شود دهه آخر عمر خود را در شهر مادرید زیست و در سال ۱۶۱۶ در همین شهر درگذشت ولی در مورد محل دفن وی هیچگاه اطلاعات دقیق و مستندی پیدا نشده است.

اطلاعاتی که در مورد زندگی او وجود دارد نشان می دهد که سروانتس سالهای آخر زندگی خود را همچون بسیاری از مشاهیر ادبی آن زمان در فقر سپری کرده است. بر اساس وصیت نامه ای که ظاهرا متعلق به اوست وصیت کرده بود که در محوطه یکی از صومعه های شهر مادرید به نام صومعه پابرهنگان تثلیث دفن شود. از قرار معلوم دختر وی از جمله راهبان این صومعه بوده است.

اسناد قدیمی این صومعه نشان می دهند که پیکر سروانتس در اواخر آوریل سال ۱۶۱۶ در محوطه این بنای مذهبی دفن شده است. اما چند سال پس از دفن جسد او راهبان این صومعه تصمیم می گیرند که این ساختمان را ترک کرده و به محل دیگری نقل مکان کنند. برخی از مورخان دلیل آن را وقوع حریق در ساختمان صومعه ذکر کرده اند.

طبق اسناد این صومعه راهبه ها تمام اجساد دفن شده در این ساختمان را به محل جدید خود منتقل می کنند ولی بررسی هایی که بعدا صورت گرفته است نشان می دهد که جسد سروانتس در ساختمان جدید دفن نشده است. به همین خاطر برخی از مورخان حدس می زنند که پیکر او هنوز هم در محوطه همان صومعه قدیمی دفن است.

در اواخر قرن نوزدهم آکادمی سلطنتی علوم اسپانیا کاوش های محدودی را در محوطه صومعه پابرهنگان تثلیث انجام داد و معلوم شد که در بخشی از حیات کلیسای کوچک این صومعه و در جوار محراب اصلی آن بقایای استخوان‌های چند مرد بالغ وجود دارد.

مسئول اداره میراث فرهنگی مادرید معتقد است که در صورت کاوش مجدد و کشف همه این استخوانها می توان از روی حالتی که جسد دفن شده است سرنخ خایی را پیدا کرد. چون طبق وصیت نامه سروانتس موقع دفن دست های وی را به صورت مورب روی سینه اش قرار داده اند.

در عین حال از روی آزمایش های دی ان ای می توان تاریخ دقیق دفن این اجساد را تشخیص داد و آن را با سال مرگ سروانتس و سن او در زمان مرگ مقایسه کرد.

Image caption دون کیشوت بارها به فیلم و انیمیشن تبدیل شده است

ساختمان صومعه پابرهنگان تثلیث اکنون در قلب یکی از محلات تاریخی و مشهور شهر مادرید قرار گرفته است به نام "باریو د لاس لتراس" یا محله ادبیات که طی قرون شانزده تا هجده میلادی محل زندگی تعدادی از ادبا و نویسندگان بزرگ اسپانیا بوده است.

ساختمان این صومعه چندین بار بازسازی و مرمت شده و در سال ۱۹۲۱ رسما به فهرست بناهای حفاظت شده و میراث فرهنگی افزوده شده است. هنوز هم گروهی از راهبان که تارک دنیا شده اند در انزوای کامل و تقریبا بدون هیچ ارتباطی با جهان خارج در این صومعه زندگی می کنند.

به همین خاطر انجام برنامه کاوش برای یافتن جسد سروانتس در محوطه این بنا می تواند بسیار دشوار باشد. مسئولان اداره میراث فرهنگی مادرید با کمک دو مورخ و باستان شناس ارشد اسپانیایی تصمیم گرفته اند که از پیشرفته ترین روشهای ردیابی باقی مانده جسد و دستگاه‌های رادار استفاده کنند تا ابعاد هرگونه تخریب احتمالی در این ساختمان به حداقل کاهش یابد.

منتقدان معتقدند بودجه ای که برای اجرای این طرح مقرر شده بسیار ناچیز است و در نهایت ممکن است به نتیجه نرسد. آنها تاکید می کنند که برای کشف محل دقیق دفن چنین شخصیت مهمی در تاریخ اسپانیا و ادبیات جهان باید امکانات و اولویت بیشتری اختصاص داده شود.

حق نشر عکس 1
Image caption نشان سر در صومعه پابرهنگان تثلیث در محله ادبیات، یکی از بخش های تاریخی شهر مادرید

در عین حال کاوش در محوطه بنایی که از معدود صومعه های بسیار قدیمی اسپانیا است و مالکیت آن در دست کلیسا است، محدودیت هایی ایجاد خواهد کرد. اداره میراث فرهنگی مادرید اعلام کرده که موافقت کامل مقامات کلیسا برای انجام این کاوش را جلب کرده است. ولی مشخص نیست که در زمان اجرای این طرح مقامات کلیسا با چه حدی از کاوش که ممکن است خود ساختمان صومعه و زندگی راهبان ساکن آن را تحت تاثیر قرار دهد، موافقت کنند.

جامعه فرهنگی مادرید یادآوری می کند که ادای احترام به نویسنده ای در جایگاه سروانتس و کشف محل دفن وی باید بر ملاحظات دیگر ارجحیت داشته باشد. طرفداران میراث فرهنگی در اسپانیا در این مورد مشخص و در موارد مشابهی از دولت این کشور خواسته اند که از تسلط نهاد کلیسا بر ساختمان های قدیمی بکاهد و آنچه را که میراث تمام مردم کشور تلقی می شود از مالکیت و قید و بند نهادهای مذهبی آزاد کند.

این کاوش در ماه‌های آینده اجرا خواهد شد و اگر باقی مانده جسد سروانتس کشف شود پس از نزدیک به چهار قرن و قبل از فرارسیدن چهارصدمین سالمرگ وی ( ۲۳ آوریل ۲۰۱۶) معمای آرامگاه این نویسنده بزرگ حل خواهد شد.

مطالب مرتبط