نامه ۴۰۰ روزنامه‌نگار به وزیر ارشاد درباره حسین انتظامی، معاون مطبوعاتی ارشاد

حق نشر عکس ISNA

۴۰۰ روزنامه‌نگار در نامه‌ای به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از سیاست‌های اعمال شده توسط حسین انتظامی، معاونت مطبوعاتی انتقاد کرده اند.

در این نامه که امضای برخی از روزنامه‌نگاران شناخته‌شده اصلاح‌طلب و نیز برخی از اعضای هیئت‌مدیره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران بر پای آن است، از شفاف‌سازی معاونت مطبوعاتی در زمینه اعلام یارانه مطبوعات قدردانی شده، اما سیاست‌های این معاونت در قبال نهادهای صنفی و نیز پی‌گیری مستمر اعطای پروانه خبرنگاری توسط وزارت ارشاد مورد انتقاد قرار گرفته است.

در بخشی از این نامه با اشاره به تشکل‌های صنفی مطبوعاتی مورد حمایت معاونت مطبوعاتی، که این گروه از روزنامه‌نگاران آن را "دولت‌ساخته" نامیده‌اند، ادعا شده که "جایگزین‌کردن این تشکل‌ها به عنوان نمایندگانِ واقعی و صنفی روزنامه‌‌نگاران ایران یکی از سیاست‌های معاونت مطبوعاتی است."

تشکل‌هایی که این گروه از روزنامه‌نگاران معتقدند تعداد کل اعضای همه آنها ۱۰ درصد تشکل واقعی روزنامه‌نگاران نیست.

اشاره این روزنامه‌نگاران به "انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران" است که به رغم پس‌گرفته‌شدن شکایت وزارت اطلاعات، هنوز فک پلمب نشده است. ماشاء‌الله شمس‌الواعظین، رئیس این انجمن، که خود یکی از امضاکنندگان نامه است، چندی پیش تعداد اعضای انجمن را ۴۰۰۰ نفر اعلام کرده بود.

چند روزنامه‌نگار عضو ۹ تشکل مطبوعاتی‌اند؟

شورای هماهنگی انجمن‌های صنفی مطبوعاتی از همان روزهای شروع به کار حسین انتظامی در ساختمانی که از طرف معاونت مطبوعاتی در اختیار آنها قرار داده شد، کار خود را آغاز کرد.

این شورا که تعداد روزنامه‌نگاران عضو تشکل‌های آن هیچگاه اعلام نشد، بعد از ۸ جلسه در میانه‌های آذرماه امسال کاووس صادقلو را به عنوان رئیس شورا انتخاب کرد.

به گفته آقای صادقلو در گفت وگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) " انجمن صنفی عکاسان مطبوعاتی، انجمن روزنامه‌نگاران زن، انجمن روزنامه‌نگاران جوان، انجمن صنفی روزنامه‌نگاران و خبرنگاران، انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان، انجمن نویسندگان، عکاسان و روزنامه‌نگاران ورزشی، انجمن روزنامه‌نگاران دفاع مقدس، انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی و انجمن عکاسان بحران، اعضای این شورا را تشکیل می‌دهند."

خروجی این شورا تا کنون دو نماینده بود. اولی حسن کربلایی، عضو هیئت‌مدیره انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان، از تشکل‌های صنفی منتسب به جریان راست، برای شورای صدور پروانه خبرنگاری و دومی فرید قاسمی که به عنوان دبیرجشنواره مطبوعات به معاونت مطبوعاتی معرفی شدند.

حسین انتظامی چه کارنامه‌ای دارد؟

اگر بخشی از انتقادات این گروه از روزنامه‌نگاران از معاونت مطبوعاتی را به رفتارهای او در این روزها نسبت دهیم، بخش مهم این موضع‌گیری را باید به سابقه مطبوعاتی حسین انتظامی مربوط بدانیم که در سال‌های نه چندان دور، از جمله منتقدان انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران بود.

او مدیریت دو رسانه مهم جریان راست (جام جم در دوره مدیریت علی لاریجانی بر صدا و سیما و همشهری در دوره مدیریت قالیباف) را بر عهده داشت و مدیریت او بر روزنامه همشهری و نوع مواجهه‌اش با کادر مرکزی انجمن صنفی کارکنان همشهری انتقادات بسیاری را برانگیخت و حتی به چالش او با انجمن صنفی روزنامه‌نگاران انجامید.

دو روزنامه‌نگار عضو هئیت مدیره انجمن صنفی کارکنان همشهری از او به دادگاه کار دولت احمدی‌نژاد شکایت بردند و در نهایت دادگاه به نفع این دو تن رای داد.

حسین انتظامی اما در سوی دیگر کارنامه‌ای قابل دفاع دارد. او در یک دهه اخیر به صورت متوالی و با رای بالا به عنوان نماینده مدیران مسئول در هیئت نظارت بر مطبوعات انتخاب شد. مواضعش در زمینه توقیف مطبوعات از موضع معتدل و میانه‌ او در این زمینه حکایت دارد.

شاید یکی از دلایل انتقادات روزنامه‌نگاران به انتظامی را بر این فرض باید استوار دانست که او همه‌گاه به عنوان مدیر و کارفرما در آن سوی میز روزنامه‌نگاران نشسته و کمتر به نهادهای صنفی روزنامه‌نگاری در دوره کاری خود توجه داشته است.

راه‌اندازی سایت خبرآنلاین (اکنون خبرگزاری‌ خبرآنلاین) که از جمله سایت‌های پربیننده و کم و بیش قابل اعتماد بین نخبگان دو طیف فکری ایران به شمار می‌رود، از دیگر اقدامات او به شمار می‌آید.

حسین انتظامی در چند سال اخیر با تالیف و انتشار برخی کتاب‌های کاربردی درباره وضعیت مطبوعات ایران توانست خود را به عنوان یک چهره آکادمیک در زمینه مسائل مدیریتی مطبوعات ایران مطرح کند.

به همین دلیل است که گروهی از استادان ارتباطات و روزنامه‌نگاری نیز از کارنامه کاری او دفاع می‌کنند و در زمره تیم مشاوران اصلی او هستند. استادانی که از دوره جام جم با او بودند،‌ همراه او به روزنامه همشهری‌ آمدند و اینک نیز در جشنواره مطبوعات تیم اصلی و سیاستگزار را شکل می‌دهند.

از دید منتقدان آقای انتظامی، این گروه از روزنامه‌نگاران که مدرس و استاد علوم ارتباطات هم هستند، "بیشتر تکنیسین روزنامه‌نگاری‌اند و به یکی از وجوه مهم کار روزنامه‌نگاری که جسارت و شجاعت مطبوعاتی و دفاع از آزادی بیان است، چندان اعتنایی ندارند."

در واقع این همان نقطه‌ تفاوت اصلی منتقدان آقای انتظامی و موافقان او به شمار می‌رود. نقطه‌ای که در منظومه فکری جریان راست هم به عنوان پاشنه آشیل آنان در حوزه فرهنگ از آن یاد می‌شود.

صدور پروانه خبرنگاری

انتقادات این گروه از روزنامه‌نگاران به تشکیل کمیته‌ای برای صدور پروانه خبرنگاری در ارشاد از سوی معاونت مطبوعاتی را هم از همین زاویه باید تحلیل کرد.

آنها معتقدند وزارت ارشاد نباید منبع صدور کارت و پروانه خبرنگاری باشد و این کار نوعی تهدید و تحدید آزادی مطبوعات و شغل خبرنگاری است.

حسین انتظامی اما در برابر این انتقاد در یادداشتی که هفته آخر آذر روی سایت معاونت مطبوعاتی قرار گرفت با اشاره به اینکه "مرجع تشخیص و صدور این پروانه باید سازمانی حرفه‌ای باشد و دولت نه صلاحیت دارد و نه مصلحت است که بخواهد پروانه فعالیت کار حرفه‌ای را صادر یا ابطال کند" صدور چنین پروانه‌ای را تا زمان تصویب "لایحه نظام صنفی رسانه‌ای" به شورایی واگذار کرد که بنا بر گفته او موقت است.

جنجال گفت وگویی که شش ماه بعد منتشر شد

از جمله موارد دیگری که انتقاد تند روزنامه‌نگاران را به دنبال داشت موضع نسبتا صریح‌تر حسین انتظامی درباره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران بود.

او در گفت وگویی که قبل از انتصاب به سمت معاونت مطبوعاتی انجام داد و شش ماه بعد در روزنامه اعتماد ۱۹ بهمن منتشر شد، گفت: " انجمن‌های صنفی روزنامه‌نگاران در ایران، بیشتر افراد سیاسی هستند که به کار روزنامه‌نگاری می‌پردازند و در گذشته هم همین طور بود که عملا اعمال سیاسی انجام می‌دادند و به همین دلیل نظام حاکمیتی عملا آنان را مقصر می‌شناخت."

در این گفت و گو اگر چه به تصریح نامی از انجمن صنفی روزنامه‌نگاران برده نشد، اما واکنش تند رئیس انجمن صنفی روزنامه‌نگاران را به دنبال داشت.

ماشاء الله شمس الواعظین در یادداشتی در فیس بوک خود نوشت: " آقای انتظامی! شما در دیدارهای خصوصی با خود من درباره انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران نظر دیگری ابراز کردید که بجا و متناسب با موقعیت رسمی‌تان و البته منصفانه بود. حال چرا در محافل رسمی به گونه دیگری سخن گفته‌اید که هم افتراست و هم خارج از حوزه اختیارات و صلاحیت شما؟ آیا از مقام بالا دستی تان یعنی جناب جنتی، وزیر محترم ارشاد، در مورد چنین اظهار نظری اجازه گرفته بودید؟ زیرا وزیر محترم ارشاد موضع دیگری دارد و تا کنون بارها در مورد انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران و ضرورت بازگشایی آن نظر مساعد داشته و مشکل را در قوه قضاییه دیده است."

انتقاد به حسین انتظامی تنها از سوی روزنامه‌نگاران اصلاح‌طلب انجام نشد. برخی از رسانه‌های جریان راست همانند وطن امروز و ۹ دی که دو نماینده مجلس (مهرداد بذرپاش و حمید رسایی) مدیریت‌ آن را بر عهده‌ دارند هم در زمره منتقدان او قرار گرفتند.

همزمان با انتشار فهرست رسانه‌هایی که یارانه مطبوعات دریافت کردند، به نوشته سایت رجا نیوز "مهرداد بذرپاش، نماینده مردم تهران در مجلس از سکوت حسین انتظامی در برابر سوال وی درباره تخصیص نامتوازن یارانه مطبوعات خبر داد" و حمید رسایی دیگر نماینده تهران در اعتراض به نحوه توزیع یارانه مطبوعات گفت: "نگاه سیاسی معاونت مطبوعاتی در تخصیص یارانه مطبوعات تا حدی است که حتی اسمی از هفته‌نامه ۹ دی در لیست اعلام شده وجود ندارد."

نامه اعتراضی ۴۰۰ روزنامه‌نگار به وزیر ارشاد در حالی عمومی شده است که صبح روز شنبه، اختتامیه جشنواره مطبوعات برگزار شد و از سوی دیگر در چند روز گذشته هجمه سنگینی از سوی بخشی از رسانه‌های طیف راست ایران انتقادات سختی را نسبت به بازگشایی دفتر انجمن صنفی روزنامه‌نگاران مطرح کرده‌اند.

مطالب مرتبط