آثار هنری ضبط شده از کورنلیوس گورلیت آزاد می شود

حق نشر عکس AFP
Image caption تاکنون دو نفر ادعای مالکیت این تابلوی ماتیس به نام "زن نشسته" را مطرح کرده اند

دادستانی آلمان قرار است به زودی ۱۲۸۰ اثر هنری را که حدود دو سال پیش از آپارتمان کورنلیوس گورلیت در شهر مونیخ ضبط کرده بود ترخیص کند.

هیدلبراند، پدر کورنلیوس گورلیت که در دوران حکومت نازیها در آلمان یک دلال آثار هنری بود، این مجموعه را گرد آورده بود. برخی از این آثار جزو اموالی هستند که از خانه یهودی ها به تاراج رفته و یا تحت فشار و با بهای نازلی از مالکین یهودی آنها خریداری شده اند.

وکیل مدافع آقای گورلیت می گوید بر سر مالکیت تعداد محدودی از این آثار ممکن است اختلافاتی وجود داشته باشد. اما دادستانی آلمان اعلام کرده که بخش اعظم این گنجینه به آقای گورلیت تعلق دارد و او آزاد است تا هر کاری که می خواهد با آنها بکند.

کورنلیوس گورلیت که چندی پیش تحت عمل جراحی قرار گرفته هنوز نسبت به این خبر واکنشی نشان نداده است.

به احتمال زیاد این تابلوهای نقاشی، که تعدادی از آثار بزرگانی مثل پیکاسو، ماتیس و مونه نیز در میان آنها است، در آینده نزدیک در یک انبار امن در ایالت باواریای آلمان باقی خواهند ماند تا تکلیف دعاوی حقوقی در مورد مالکیت برخی از آنها روشن شود. اما تصمیم دادستانی آلمان به این معنا است که آقای گورلیت مالک این آثار تلقی خواهد شد.

چند صد اثر هنری دیگر که در خانه آقای گورلیت در اتریش کشف و ضبط شده اند تحت تاثیر این تصمیم دادستانی آلمان قرار نخواهند گرفت.

تصمیم روز چهارشنبه دادستانی آلمان پس از آن اتخاذ شد که آقای گورلیت قبول کرد برای مشخص کردن آن بخش از آثار که توسط دولت آلمان نازی به سرقت رفته اند با مقامات دادستانی همکاری کرده و شرایط لازم برای بازگرداندن آنها به صاحبان اصلی آنها را فراهم کند.

خشم جامعه یهودی

ماتیاس نیکلای دادستان شهر آوگسبورگ روز چهارشنبه در بیانیه ای گفت که پس از ارزیابی و بررسی وضعیت حقوقی این آثار تصمیم گرفته شده که آنها ترخیص شوند. او افزود که اداره دادستانی موقع ضبط این آثار کاملا مطمئن بود که این اقدام قانونی است.

تیرو پارک وکیل آقای گورلیت گفت که تصمیم روز چهارشنبه دادستانی مسلما به بهبود وضعیت جسمی موکلش کمک خواهد کرد. او افزود:" این برای آقای گورلیت روز خوبی است."

وکیل آقای گورلیت با مقامات دادستانی توافق کرده تا هر مورد از این آثار هنری را که ثابت شود توسط نازیها به سرقت رفته است به صاحبان حقیقی آن بازگردانند. اما آنها معتقدند که فقط سه درصد از این مجموعه که ۱۲۸۰ اثر هنری را شامل می شود، جزو آثار مسروقه هستند و برگرداندن آنها به صاحبان اصلی و یا کسانی که مدعی مالکیت آنها هستند کار ساده ای نخواهد بود.

از هم اکنون یک مهلت یک ساله برای اثبات ادعای مالکیت در مورد هر یک از این آثار تعیین شده است.

حق نشر عکس AP
Image caption آقای گورلیت این مجموعه بزرگ از آثار هنری را در فضای نمور و تاریک منزل خود پنهان کرده بود و هر از چند گاه وقتی که به پول نیاز داشت یکی از آنها را می فروخت.

وکلا می گویند که بدون شک ۳۰۰ مورد از این آثار متعلق به کورنلیوس گورلیت است چون پدر او آنها را قبل از به قدرت رسیدن نازیها در آلمان خریداری و جمع آوری کرده است.

تاکنون فقط ادعای مالکیت شش مورد از تابلوهای نقاشی از سوی دیگران مطرح شده است. وکلا می گویند در یکی از این موارد که به یک تابلوی نقاشی ماتیس نقاش برجسته فرانسوی مربوط می شود، همزمان دو ادعای مالکیت جداگانه مطرح شده است.

مذاکره بین وکلای آقای گورلیت و افرادی که ادعای مالکیت برخی از این آثار را مطرح کرده اند بسیار دشوار بوده است.

به نوشته یکی از روزنامه های محلی در ایالت باواریای آلمان، یکی از مدعیان در پاسخ به وکلای آقای گورلیت که پیشنهاد خریدن تابلوی مورد بحث را مطرح کرده اند، با به کاربردن یک کلمه توهین آمیز انزجار خود را از این پیشنهاد نشان داده است.

جامعه یهودیان به شدت از تصمیم دادستانی انتقاد کرده و می گویند مقامات دولت آلمان برای پس دادن این آثار به صاحبان واقعی آنها شرایط بسیار دشواری ایجاد کرده اند. یکی از موارد مهم از انتقادها این است که دادستانی به هنگام ضبط این آثار خبر آن را اعلام نکرد. این موضوع یک سال بعد از این واقعه توسط روزنامه ها منتشر و علنی شد.

گروههای یهودی می گویند در شرایطی که مقامات مسئول وجود چنین آثاری را پنهان کرده اند چطور ممکن است صاحبان حقیقی آنها از موضوع با خبر شده و بتوانند ادعای مالکیت خود را مطرح کنند؟

در پایان این ماجرا به نظر می رسد که کورنلیوس گورلیت به غیر از تعداد معدودی از این آثار، خواهد توانست مجموعه بزرگی را که پدرش جمع آوری کرده بود حفظ کند.

اما آیا او خواهد توانست از این گنجینه بزرگ هنری لذت ببرد؟

شاید او هنوز هم بتوان این آثار را در دسترس خود نگاه دارد ولی کسانی که با او تماس داشتند می گویند که آقای گورلیت فردی پریشان و سردرگم است. حتی قبل از آنکه زندگی منزوی وی به خاطر کشف و ضبط این آثار به هم بریزد او فردی گوشه گیر و تنها بود و به احتمال زیاد جسم و روح او اکنون حتی بیشتر از گذشته تحت فشار و نا متعادل است.

همزمان مباحث درمورد روش برخورد مقامات دادستانی آلمان با این موضوع تشدید شده و پر سر و صداتر می شود.

مطالب مرتبط