هنرمند از زبان هنرمندان؛ یادی از عباس کمندی، هنرمند کردستان

Image caption تشییع پیکر عباس کمندی در سنندج

روز پنجشنبه عباس کمندی هنرمند کردستان با نوای موسیقی "چمری" یا "عزا" با بدرقه هزاران تن از مردم سنندج به خاک سپرده شد. او بیش از چهار دهه در عرصه هنر کردستان فعال بود و در سن شصت و دو سالگی بر اثر ایست قلبی در گذشت.

عباس کمندی در سن شانزده سالگی داستان نویسی و شعر را شروع کرد و جایزه مسابقات داستان نویسی رادیو سنندج را برد. او بعدها به رادیو پیوست و تا سن بازنشستگی در این رادیو و تلویزیون سنندج به فعالیت ادامه داد.

شهین طالبانی: عباس به من گفت من تو را خواننده کردم و تو مرا

در سال ۱۹۷۱ با آواز «سه بری گول فروش» یا «صبری (دختر) گل فروش» نام او بر سر زبانها افتاد. این آواز را با شهین طالبانی همخوانی کرد.

خانم طالبانی که در لندن زندگی می کند در تماسی تلفنی با بی بی سی از خاطراتش با عباس کمندی سخن گفت.

او می گوید عباس کمندی خانواده اش را متقاعد کرد که در رادیو سنندج آواز بخواند:

"روزی درکوه آبیدر سنندج با دوستان آواز می خواندم. عباس صدایم را شنید و مرا به رادیو دعوت کرد. در آن زمان خوانندگی برای زن عیب بود و خانواده ام راضی نبودند که من آواز بخوام .اما پس از چهار ماه با سماجت عباس آنان راضی شدند و قرار شد من با اسم مستعار ویدا با او همکاری کنم. ما آهنگ "صبری گل فروش" را برای رادیو سنندج خواندیم که بسیار موفق بود. چندین روز در سراسر کردستان ایران و عراق هر روز پخش می شد."

عباس کمندی قرار نبود خواننده باشد. هنگامی که شهین طالبانی آواز "صبری گل فروش" را در استودیو رادیو سنندج تمرین می کرد، آقای کمندی این آواز را زمزمه کرد. گروه موسیقی متوجه صدای او شدند. با اصرار او را راضی کردند تا با خانم طالبانی همخوانی کند.

شهین طالبانی می گوید: "پس از آن عباس بارها به من گفت من تو را خواننده کردم و تو مرا."

جلال ملکشاه: او هیچ گاه هنر خود را به حاکمان نفروخت

عباس کمندی همانند بسیاری از هنرمندان زندگی پر از رنج و درد داشت.

جلال ملکشاه، شاعر سنندجی، از کودکی با او بزرگ شد. آقای ملکشاه در تماسی تلفنی از سنندج گفت در سوز صدای آقای کمندی می توان درد و رنج صد ها ساله مردم را حس کرد. "او با یتیمی بزرگ شد و با تلاشی فراوان به این پایه بلند در هنر و موسیقی کردستان رسید. او هیچ گاه هنر خود را به حاکمان نفروخت. فقر را بر زندگی مرفه ترجیح داد."

پیش از انقلاب اسلامی ایران عباس کمندی برای اداره فرهنگ و هنر سنندج کار می کرد. او به روستاهای منطقه سفر می کرد و آوازهای فولکلور را جمع آوری و آرشیو می کرد.

نجم الدین غلامی: او نقش مهمی در حفظ موسیقی فولکلور کردستان داشت

نجم الدین غلامی خواننده کرد که در تبعید در سوئد زندگی می کند عباس کمندی را از جوانی می شناخت و با او در سنندج کار کرده بود.

آقای غلامی می گوید دستگاه های امنیتی جمهوری اسلامی همواره عباس کمندی را زیر نظر داشتند و او هیچگاه حاضر نشد زادگاهش را ترک کند. "عباس نقش مهمی در حفظ و شناساندن موسیقی فولکلور به خصوص موسیقی اورامی در کردستان داشت. به جرات می توان گفت این عباس بود که گروه کامکارها را به نواختن موسیقی کردی تشویق کرد. آهنگ فولک هورامان عباس کمندی که کامکارها آن را نواختند بسیار موفق بود."

علی رغم مشکلات سیاسی، جسمی و فقر مالی عباس کمندی در کردستان ماند.

Image caption از چپ، عباس کمندی، نجم الدین غلامی و جلال ملکشاه

به جرات می توان گفت او یکی از موفق ترین و فعال ترین هنرمند کرد بود. او در زمینه ادبیات کودکان، فیلم، سناریو، شعر و آواز خوانی یکی از تاثیر گذارترین چهره های کردستان بود.

آواز "سه بری گل فروش" و "گلاویژ" او از بیاد ماندنی ترین آهنگهای اویند.

او ۶۲ سال بیش زندگی نکرد، گرچه زندگی کوتاه داشت اما اثرهای هنری جاودانه از خود به جای گذاشت.

مطالب مرتبط