نخستین اکران عمومی فیلم گلاب در جشنواره تلورید

حق نشر عکس telluridefilmfestival

هر در پایان ماه اوت "فستیوال فیلم تلورید"- به مدت سه روز (از ۲۹ اوت تا اول سپتامبر) درشهری به همین نام در ایالت کلرادو برگزار می‌ شود.

این جشنواره غیرمتعارف که چهره های سرشناسی در آن حضور دارند، هرگز از پیش اعلام نمی‌ شود، در طول ۴۰ سال گذشته، محل نمایش بار اول برخی از برجسته ترین آثار سینمای آمریکا و جهان بوده است.

جولی هانتسینگر، رئیس جشنواره تلورید می‌ گوید: "هرسال هنگام گزینش فیلم های فستیوال، دچار شور و هیجان عجیبی می‌ شویم. چون هیچوقت نمی‌ توانیم حدس بزنیم جهان سینما این بارچه توشه ای برای ما به ارمغان آورده است."

امسال بیش از ۸۵ فیلم داستانی بلند، مستند و فیلم های کوتاه درجشنواره "تلورید"به نمایش آمد؛ از جمله فیلم "خانه های ۹۹" ساخته رامی‌ن بحرانی کارگردان ایرانی- آمریکایی با بازی مایکل شنن و لورا درن درباره بحران های اقتصادی آمریکا و ماجرای مردی که می‌ کوشد خانه از دست رفته اش را بطورغیرقانونی پس بگیرد،

و همچنین فیلم "گلاب" (Rosewater) نخستین تجربه کارگردانی جان استوارت (مجری تلویزیونی) درباره ماجرای بازداشت ۱۱۸ روزه مازیار بهاری، روزنامه نگار ایرانی - کانادایی در وقایع بعد از انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸.

شکست خورده یا نامزد اسکار؟

حق نشر عکس r
Image caption گائل گارسیا برنال در کنار کیم بودنیا

نمایش فیلم "گلاب" که بر اساس کتابی نوشته بهاری با عنوان "بعد آن‌ها دنبال من آمدند" در نخستین اکران عمومی‌‌اش (جمعه ۲۹ اوت) در سالن "ورنر هرتزوگ" فستیوال تلورید، نقدهای مثبت و منفی گوناگونی به همراه داشت.

اریک کوهن، منتقد سایت سینمایی "ایندی وایر"، گلاب را فیلمی‌ خوانده است که"انگار در آن جان استوارت مصمم است تا از یکی از مهمان های برنامه های تلویریونی اش (دیلی شو) قدردانی کند".

او در جایی دیگر این فیلم را"جشن صمی‌مانه ای برای تقدیر از کنشگری سیاسی" خوانده و می‌ نویسد: "اما هیچ یک از این عوامل به این معنی نیست که او فیلم خوبی ساخته است."

جان استوارت که یکی از بهترین طنزپردازان تلویزیونی به شمار می‌ رود، بنا بر نوشته آقای کوهن در نخستین تجربه کارگردانی خود "همان گرایش هایی که در زیر بنای شوخی‌های او نهفته است، یعنی برجسته ساختن مشکلات بین المللی و کوشش برای حل آن‌ها را به نمایش می‌ گذارد."

فیلم گلاب بر اساس داستانی واقعی که برنامه دیلی شوی جان استوارت هم در آن نقشی اساسی داشته ساخته شده است اما منتقد ایندی وایر معتقد است "فیلم به شدت دچار کمبود شگردهای فیلمنامه نویسی است و در روایتگری دجارسوء تعبیرها و تفسیرهای غلط در رابطه با مسائل است."

"شرح و بازنمود ماجرای یک روزنامه نگار ایرانی - مازیاربهاری (با بازی گائل گارسیا برنال) - که وقایع انتخابات ۲۰۰۹ ایران را برای نشریه اش - نیوزویک - پوشش می‌ دهد و چندروز پیش ازبازداشت ۱۱۸ روزه اش مهمان شوی تلویزیونی جان استوارت بوده داستانی است که هرگز نمی‌ تواند به شکل یک درام قابل پذیرش دگردیسی شود."

اریک کوهن ضمن انتقاد از چند صدایی بودن روایتگری فیلم و انگلیسی صحبت کردن شخصیت ها با لهجه های گوناگون، فیلم گلاب را به "یکی از شوهای تلویزیونی جان استوارت بدون جوک های معمول" تشبیه کرده و می‌ نویسد:" گلاب فیلمی‌ است کم مایه و سطحی اما این کمبودها درمقابل احساسات، نیک نهادی و تفکری که در پشت ساخت فیلم وجود دارد رنگ می‌ بازد. اما متاسفانه نه به اندازه ای که بتوانیم بگوییم جان استوارت فیلم خوبی ساخته است."

حق نشر عکس Fars
Image caption مازیار بهاری در سال 88 حدود چهارماه در ایران زندانی بود

دربخش دیگری از فیلم، "گارسیا برنال" را می‌ بینیم که در خیابان های تهران قدم می‌ زند و گذشته و وضعیت پرآشوب خانواده اش در دوران وقوع انقلاب ایران را بیاد می‌ آورد. این درحالی است که تصاویر زنده نمایی از افرادی که در زندگی او نقشی داشته اند نمایان می‌ شود.

از جمله پدرش که زندانی شده اما سرفرود نیاورده و در اینجاست که کم کم صدای بهاری تبدیل به انعکاسی از صدای پیرمرد می‌ شود. از این لحظه به بعد، وقایع پس از پیروزی محمود احمدی نژاد در انتخابات و اعتراض مردم ازدیدگاه ژورنالیستی مازیار بهاری روایت می‌ شود که به نظرمنتقد ایندی وایر "شاید بشود این حرکات تند و تو در تو را دربرنامه دیلی شو تحمل کرد ولی درفیلم گلاب بیشتر موجب حواس پرتی تماشاگر می‌ شوند."

در طول بیست دقیقه نخست فیلم، کارگردان با دشواری می‌ کوشد تا به شخصیت هنوز پرورده نشده "بهاری" توان بیشتری ببخشد. هرچند تماشاگر در طول تماشای فیلم احساس می‌ کند ناجی واقعی این اثر سینمایی هم همان گائل گارسیا برنال و بازی طبیعی اوست.

گارسیا برنال شخصیتی دوست داشتنی از مردی که خود را هم متعهد به زندگی خصوصی و هم به وظایف حرفه ای اش می‌ داند را به زیبایی ارائه می‌ دهد. هرچند در زمی‌نه ای ازوقایع مربوط به رسوایی انتخابات، به سختی می‌ توان به شباهت هایی که این بازی با نقشی که او در فیلم شیلیایی "نه" (No) ایفاکرده است توجه نکرد.

از مسئله مرگ و زندگی تا ماساژهای اروتیک خاور دور

حق نشر عکس Getty
Image caption جان استوارت از موفق‌ترین مجریان تلویزیونی در آمریکاست

ربکا کیگان، منتقد سینمایی لس آنجلس تایمز درباره فیلم تازه جان استوارت می‌ نویسد: "استوارت در فیلم گلاب همان روش شوهای کمدی خود را دنبال می‌ کند. روشی که پوچی و در عین حال سنگینی و وخامت شرایط زندگی درجهان امروز را به نمایش می‌ گذارد. گلاب هم مثل "دیلی شو" طعم تلخی از طنزی که در واقعیت زندگی بشر امروز وجود دارد را در ذهن تماشاگر خود بجای می‌ گذارد."

"فیلم مسئله ای به جدیت مرگ و زندگی را مطرح می‌ کند به اضافه صحنه های سرگرم کننده ای چون بخش بازپرسی از شخصیت مازیار بهاری که در آن گلاب (نام مستعار بازپرس با بازی کیم بودنیا، بازیگردانمارکی) و قهرمان داستان، درباره ماساژهای اروتیک در کشورهای خاور دور، کاهش روبه افول نشریات چاپی، و شوخی هایی درباره ایالت "نیوجرسی" که در آمریکا رواج دارد صحبت می‌ کنند.

"با این حال داستان گلاب درهیچ مقامی‌ نمی‌ تواند با شدت کیفرخواستی که برای برخی از فیلمسازان داخل کشور از جمله محمد رسول اف و فیلم دستنوشته ها نمی‌ سوزند او در نظر گرفته شده و یا ماجرای زندگی جعفر پناهی که علیرغم ممنوعیت هم چنان به فیلمسازی ادامه می‌ دهد برابری کند."

"با وجود خاصیت برگشت پذیری که درفیلم گلاب به نمایش گذاشته شده، این فیلم نتوانسته چالش های آزادی بیان و شرایط روزنامه نگارانی که در ایران به جرم "روشنفکری" تحت آزار و اذیت دولت قرار دارند و همواره بدنبال راه هایی برای نجات ازشکنجه و مرگ هستند را به نمایش بگذارد."

فیلمی خوش فرجام

جان استوارت در مسند کارگردانی توانسته است تا حدودی پایان خوش فیلم خود را دریک چارچوب منطقی ارائه بدهد و بر روی امیدهای مردمی‌ تمرکز کند که حاضر نیستند از جایگاهی که در آن قرار گرفته اند قدم پائین تر بگذارند.

جان استوارت جمعه شب گذشته، ضمن معرفی فیلم که بازیگران ایرانی آن گلشیفته فراهانی و شهره آغداشلو هستند، پیش از نخستین اکران آن درجشنواره تلورید به تماشاگران گفت: "این فیلم درباره بهای سنگینی است که بابت ظلم و ستمگری پرداخت می‌ شود. این تنها یک مسئله "ایرانی" نیست بلکه یک معضل و مشکل جهانی است."

مطالب مرتبط