جشنواره فیلم تورنتو و فیلم‌های ایرانی

حق نشر عکس TIFF
Image caption فاطمه معتمد آریا در قصه‌ها

جشنواره بین المللی فیلم تورنتو که بیشتر به خاطر بازار جهانی و معتبرش شهرات دارد، سی و نهمین سال برگزاری خود را روز ۴ سپتامبر با نمایش فیلم قاضی ساخته دیوید دابکین اقتتاح کرد.

در جشنواره امسال بیش از سیصد فیلم از شش قاره جهان که توسط یک هیئت انتخاب ۲۱ نفره گزینش شده اند تا یکشنبه ۱۴ سپتامبر در دهها سالن سینما برای عموم و دست اندرکاران سینما به نمایش در خواهد آمد.

امسال سینمای ایران حضور پررنگی در تورنتو دارد. در جشنواره امسال دو فیلم کوتاه از دو کارگردان جوان ایرانی به نمایش در می‌آید.

"مراسمی برای یک دوست "ساخته کاوه ابراهیم پور از ایران در بخش کوتاه بین الملل، در باره چند جوان است که قصد دارند یکی از دوستان‌شان که پا از محدوده خودش فراتر گذاشته را به مجازات برسانند.

"آتش " دومین فیلم از سه گانه رها شیرازی، کارگردان مقیم کانادا در بخش کوتاه کانادا در باره یک مراسم سنتی در یکی از روستاهای ایران است. فیلم کوتاه" آب" اولین سه گانه این فیلمساز نیز قبلا در جشنواره تورنتو به نمایش در آمده بود.

رضا میرکریمی با فیلم "امروز "و رخشان بنی اعتماد با فیلم" قصه ها" نماینده سینمای ایران در بخش سینمای معاصر جهان هستند.

امروز

حق نشر عکس TIFF
Image caption پرویز پرستویی در امروز

"امروز" داستان یک راننده تاکسی میانسال است که با زنی حامله و تنها که به او پناه آورده مواجه شده و تصمیم می‌گیرد او را به بیمارستان برساند.

پزشک و کارکنان بیمارستان پیشداوری‌هایی گوناگونی در باره راننده و ارتباطش با زن دارند اما در مقابل سوالات خود فقط با سکوت راننده روبرو می‌شوند.

میرکریمی با فیلم های" زیر نور ماه " و "خیلی دور ، خیلی نزدیک" در سینمای ایران مطرح شد. او بعدتر با فیلمهایی مثل به "همین سادگی" و "یک حبه قند" نشان داد، کارگردانی است که میزانسن و پرداختن به جزییات را خوب می‌شناسد.

"امروز" در قالب یک فیلم مینی مالیستی به جامعه و آدمهای امروز جامعه می‌پردازد. یونس راننده تاکسی با بازی پرویز پرستویی یادآور حاج کاظم، بسیجی آرمانخواه فیلم آژانس شیشه ای است که این بار با سکوتی سنگین گویی به خاطر نامهربانیها و زخمهایی که از جامعه و آدمهای پیرامونش خورده روزه سکوت گرفته است.

اما آنچه این سکوت را برای تماشاگر آزاردهنده می‌کند عدم منطق در پس این سکوت است.

دمیتری اپیدس، کارشناس یونانی الاصل سینما که سالهاست مسئول انتخاب فیلمهای ایرانی در جشنواره تورنتو است درباره فیلم امروز به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: "امروز، صمیمانه و متواضعانه بیانه ای ژرف در دوام قدرت همدلی و همدردی در دنیاییست که سنگدلی و قساوت رو به افزایش است."

"پرویز پرستویی و سهیلا گلستانی در نقشهایی مجذوب کننده تماشاگر را آرام آرام به سمت تصویری به شدت همدلانه از فضایی بی تقاوت در جامعه می‌کشانند."

"میرکریمی داستانش را با ریتمی یک دست و عاطفی روایت کرده و به آرامی و ماهرانه پس زمینه های شخصیت‌هایش را آشکار می‎سازد." امروز "مثال چشمگیر قدرت فیلمی است که به طور عمیقی نگاه انسانی یک فیلمساز با استعداد را آشکار میکند."

قصه‌ها

حق نشر عکس AFP
Image caption بنی اعتماد برای این قصه‌ها، جایزه بهترین فیلمنامه را هفته گذشته در جشنواره فیلم ونیز برد

نگاهی به زندگی هفت نفر از طبقه کارگر و متوسط جامعه که مشکلات و گرفتاری هایشان نقطه مشترک آنهاست دستمایه تازه‌ترین فیلم رخشان بنی اعتماد است.

فیلم را باید نوعی حدیث نفس و نگاه غمخوارانه فیلمساز به شخصیت‌های مجموعه آثار این فیلمساز دانست.

عباس راننده تاکسی شیفت شب همان جوانی است که در فیلم "زیر پوست شهر" برای رهایی از فقر به قاچاق مواد مخدر رو آورد و تمام دارو ندارش را از دست داد و حالا در این فیلم داستان زندگی اش را برای یک مسافر مستندساز تعریف می‌کند.

دختر جوان خیابانی و معتادی که با کودکی تب دار سوار تاکسی عباس می‌شود همان محبوبه دختر فراری "زیر پوست شهر" است.

رضا گارگر بی سواد کارخانه همان کارگر ساده و عاشق محروم فیلم "روسری آبی "است که در این فیلم به وصال نوبر رسیده و نامه ای از حاج رسول رحمانی برای نوبر آشفته اش ساخته است.

حق نشر عکس TIFF
Image caption دمیتری اپیدس، کارشناس یونانی الاصل سینما سالهاست که مسئول انتخاب فیلمهای ایرانی در جشنواره تورنتو است

سارای فیلم "قصه ها "همان دختر جوان و معتاد فیلم "خون بازی " است که حالا پس از سالها ترک اعتیاد کرده و به عنوان بهیاری در مرکز بازپروری به معتادان جوان کمک می‌کند.

طوبی همان مادر فداکار فیلم "زیر پوست شهر" است که برای تامین زندگی فقیرانه اشان به هر دری می‌زند و حالا در این فیلم درپی گرفتن ۹ ماه مستمری پرداخت نشده اش از سوی دولت است.

فقط تماشاگری که با کارهای قبلی بنی اعتماد آشنا باشد می‌تواند به ارتباط شخصیتهای اصلی قصه ها با دیگر آثار کارگردان پی ببرد و با فیلمنامه ای هوشمندانه روبرو شود. در غیر اینصورت با نگاهی مستقل به فیلم می‌توان با فیلمنامه ای نه چندان منسجم روبرو شد.

بنی اعتماد که برای این فیلم، جایزه بهترین فیلمنامه را هفته گذشته در جشنواره فیلم ونیز برد، در این فیلم نیز با ساختاری مستند گونه به دغدغه های اصلی خود یعنی بازگویی مشکلات آدمهای بی پناه و غالبا فرودست جامعه می‌پردازد.

دیمیتری اپیدس که قصه ها نیز انتخاب او برای جشنواره بوده، معتقد است فیلم با ساختاری موزاییک وار موفق شده بسیاری از موضوعات قبلی فیلمهایش بخصوص معضلات زن ایرانی را کنار هم قرار دهد.

ران لوی، رئیس رشته کارشناسی ارشد امور جهانی در دانشگاه تورنتو و کارشناس عدالت جهانی و حقوق بشر حکومتها در دومین اکران فیلم قصه ها در تورنتو در باره فیلم قصه ها صحبتهایی همراه با پرسش و پاسخ با تماشاگران خواهد داشت.

گل سرخ

حق نشر عکس Tiff
Image caption گل سرخ به نوعی گفتگوی دو نسل است

سپیده فارسی، فیلمساز مقیم فرانسه که سالها قبل با فیلمهایی مثل "سفر مریم"، "خواب خاک "و "تهران بدون مجوز" در چند جشنواره بین المللی حضور داشت در تازه ترین ساخته اش به رابطه دو نسل مختلف پرداحته است.

فیلم با صحنه های مستندی از تظاهرات و درگیری های پس از انتخابات خرداد ۱۳۸۸ شروع می‌شود و دوربین تعدادی از نظاهر کنندگان جوان که به آپارتمان مردی میانسال پناه می‌آورند را تعقیب می‌کند.

پس از آن طی اتفاقاتی عمده فیلم به رابطه عاشقانه یکی از دختران جوان با مرد میانسال که همسر و دخترش در کانادا زندگی می‌کنند و خودش نیز قرار است به آنها بپیوندد می‌پردازد.

فیلم به نوعی گفتگوی دو نسل است. مردی که سالها قبل از فعالان سیاسی بوده و حالا به بی تفاوتی رسیده و دختر جوان و پر شوری که معتقد است آن نسل راهش را ادامه نداده است.

پیرس هندلینگ، مدیر جشنواره جهانی فیلم تورنتو که یکی از مسئولان انتخاب فیلم هاست و گل سرخ گزینش او است، معتقد است فیلم مانند بسیاری از فیلم‌های ایرانی پیرامون دیالوگ‌هایی ساخته شده که ابتدا پنهان کاری می‌کنند، بعد آشکار می‌کنند و آخر هم به شکلی روانکاوانه در مقابل هم قرار می‌گیرند.

مجری آمریکایی و خبرنگار ایرانی

حق نشر عکس r
Image caption گائل گارسیا برنال و کیم بودنیا در گلاب

جان استوارت، مجری موفق شو روزانه در یکی از کانال‌های آمریکایی وسوسه شده تا کارگردانی فیلم را نیز آزمایش کند و حاصل فیلمی شده به نام گلاببر اساس کتاب "بعد آن‌ها دنبال من آمدند" نوشته مازیار بهاری.

فیلم داستان بخشی از زندگی مازیار بهاری مستندساز و خبرنگار ایرانی- کانادایی است که در زمان درگیری های انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۸۸ وقایع را برای نشریه آمریکایی نیوزویک پوشش می‌داده ولی از سوی ماموران امنیتی دستگیر شده و پس از ۱۱۸ روز آزاد می‌شود.

نقش بهاری را گائل گارسیا برنال بازی می‌کند و بازیگرانی چون شهره آغداشلو و گلشیفته فراهانی نیز نقشهایی را در کنار او به عهده دارند.

فیلمساز ایرانی با فیلم آمریکایی

حق نشر عکس no credit
Image caption بحرانی از پدر و مادری ایرانی در کارولینای شمالی به دنیا آمده و آنجا بزرگ شده است

رامین بحرانی فیلمساز ایرانی تباری است که با فیلم "چرخ دستی" در سال ۲۰۰۵ در جشنواره‌های جهانی درخشید و پس از آن با فیلم "خداحافظ سولو " توانایی های خود را در سینمای حرفه ای آمریکا ثابت کرد.

"به هر قیمت " در سال ۲۰۱۲ اگرچه باز هم فیلمی به سبک و سیاق سینمای مستقل آمریکا بو د اما با آثارقبلی او تقاوتهای محسوسی داشت.

فیلم ۹۹ خانه تازه ترین کار بحرانی داستان یک کارگر ساختمانی بیکار است که به زودی به دلیل بدهکاری خانه اش را از دست خواهد داد. او

در نهایت درماندگی به سراغ یک کارمند بنگاه معاملات ملکی میرود تا از او کمک بگیرد. فیلمنامه فیلم توسط رامین بحرانی، امیر نادری و بهاره عظیمی نوسته شده است.

جشنواره فیلم تورنتو روز یکشنبه ۱۴ سپتامبر با برگزاری مراسم اختتامیه و اهدای جوایز به برندگان به کار خود پایان خواهد داد.

این رویداد سینمایی در قیاس با جشنواره‌هایی چون کن و ونیز و مونترال جشنواره رقابتی به شمار نمی‌آید و عمده جوایز هم به سینمای کانادا اختصاص دارد.

مطالب مرتبط