زیگفرید لنتس، نویسنده نامی آلمان درگذشت

حق نشر عکس EPA
Image caption زیگفرید لنتس (۲۰۱۴-۱۹۲۶)

زیگفرید لنتس، از برجسته‌ترین چهره‌های ادبیات معاصر آلمان، بامداد سه‌شنبه هفتم اکتبر در هامبورگ درگذشت. لنتس که از چند سال پیش سخت بیمار بود، هنگام مرگ ۸۸ سال داشت.

زیگفرید لنتس در ۱۷ مارس ۱۹۲۶ در خانواده‌ای ساده در شهر کوچک لیک در پروس شرقی، که امروز در لهستان قرار گرفته، متولد شد. پدرش کارمند گمرک بود و پس از مرگ زودهنگام او، مادر نیز او را ترک کرد و نگهداری از پسر را به مادربزرگش سپرد.

زیگفرید لنتس در سال ۱۹۴۳ در ۱۷ سالگی به لشکر "جوانان هیتلری" احضار شد و به همراه نیروی دریایی به جبهه اعزام شد. پسر جوان در دانمارک از واحد ارتشی خود فرار کرد و در آخرین ماه‌های جنگ به دست ارتش بریتانیا اسیر شد، اما کمی پس جنگ آزاد شد.

زیگفرید لنتس پس از آزادی از اسارت به هامبورگ رفت و تا پایان عمر در این شهر زندگی کرد. او پس از جنگ در دانشگاه هامبورگ در رشته زبان و ادبیات انگلیسی شروع به تحصیل کرد اما به زودی تحصیل را رها کرد و به عنوان نویسنده و روزنامه‌نگار مشغول کار شد.

با شکل‌گیری "گروه ۴۷" او از اولین اعضای آن بود. این گروه جمعی غیررسمی و نامتشکل از نویسندگان متعهد و مخالف رژیم نازی بود که از سال ۱۹۴۷ هر سال دور هم گرد می‌آمدند. آنها سبک‌ها و دیدگاه‌هایی متفاوت داشتند و تنها در یک گرایش یگانه بودند: بیزاری از رژیم نازی، افشای سازوکار پلید آن و جلوگیری از تکرار آن تجربه فاجعه‌بار.

حق نشر عکس EPA

لنتس از اوایل دهه ۱۹۵۰ با طرح مسائل اجتماعی در داستان‌های کوتاه به شهرت رسید. به ویژه نگاه ظریف و لحن طنزآمیز او در دل خوانندگان نشست.

او مانند دوست و همکار نامورش، هاینریش بل، به آلمان پس از جنگ و پیامدهای روحی "معجزه اقتصادی" توجهی ویژه نشان داد، به ویژه سرنوشت تلخ انسان‌های عادی و ضربه‌پذیری که قربانیان اصلی رژیم‌های خودکامه هستند.

لنتس پس از نشر رشته‌ای از داستان‌های کوتاه، نمایشنامه‌هایی برای صحنه و رادیو، در سال ۱۹۶۸ رمانی منتشر کرد که نام او را نه تنها در آلمان بلکه در سراسر جهان پرآوازه کرد. این رمان به نام "ساعت زبان آلمانی" یا "درس انشا" به رابطه هنر و نظام حاکم یا سرنوشت هنرمندان در زیر سلطه اختناق پرداخته است.

لنتس در روایت سرگذشت هنرمندی که شخصیت اصلی رمان اوست، به سرنوشت امیل نولده، نقاش اکسپرسیونیست در زمان تسلط رژیم نازی نظر داشته است.

لنتس از نظر تفکر سیاسی در جناح چپ میانه قرار داشت و از حزب سوسیال دموکرات آلمان حمایت می‌کرد. او در سال ۱۹۷۰ در کنار گونتر گراس، از یاوران ویلی برانت، صدراعظم تازه بود، که با برنامه‌ای مترقی به قدرت رسیده بود.

لنتس به خاطر کهولت و بیماری در سالهای اخیر کمتر کاری منتشر کرد، هرچند همچنان مورد توجه محافل ادبی بود و جوایز معتبری دریافت کرد.

در سال ۱۹۹۹ مجموعه آثار زیگفرید لنتس به زبان آلمانی در بیش از ده هزار صفحه منتشر شد. آثار او در حدود ۳۰ زبان در بیش از ۲۵ میلیون نسخه در سراسر جهان انتشار یافته است.

از زیگفرید لنتس مشهورترین رمان او به عنوان "درس انشا" به زبان فارسی ترجمه شده است. حسن نقره‌چی، رضا نجفی و مترجمان دیگر، برخی از داستان‌های کوتاه این نویسنده را به فارسی ترجمه کرده‌اند.