استنلی کوالسکی؛ نقشی که زندگی مارلون براندو را تغییر داد

حق نشر عکس Getty
Image caption مارلون براندو و ویوین لی در صحنه ای از فیلم سینمایی "اتوبوسی به نام هوس" که چهار سال پس از اولین اجرای این نمایشنامه ساخته شد

مارلون براندو برای اولین روخوانی متن نمایشنامه اتوبوسی به نام هوس، با جیب خالی راهی اقامتگاه ییلاقی تنسی ویلیامز شد. سفر را صورت رایگان از ماشین هایی که از آن مسیر عبور می کردند (اتو استاپ) طی کرد و وقتی که به منزل نمایشنامه نویس رسید قبل از شروع کار لوله های فاضلاب خانه را که مسدود شده بودند تعمیر کرد.

مطلب زیر برگرفته از کتاب جدیدی است به قلم جان لار در مورد تنسی ویلیامز نمایشنامه نویس برجسته آمریکایی که در بخش هایی از آن توضیح می دهد چطور مارلون براندو نزدیک بود شانس ایفای نقش اصلی در این نمایشنامه و در نتیجه تثبیت خود به عنوان یک بازیگر برجسته را از دست بدهد.

در ژوئیه سال ۱۹۴۷ تهیه کننده ای به نام ایرنه سلزنیک که قرار بود اولین اجرای نمایشنامه اتوبوسی به نام هوس را در نیویورک روی صحنه ببرد، برای ایفای نقش استنلی کوالسکی شخصیت اصلی نمایشنامه هنرپیشه جذاب و ۳۴ ساله هالیوود به نام جان گارفیلد را برگزید که ظاهری کارگری و با توصیف این شخصیت داستان همخوانی داشت. اما توافق آنها به نتیجه نرسید و در نتیجه تهیه کننده ناگزیر شد سراسیمه به دنبال یک بازیگر دیگر بگردد.

او و مدیر برنامه هایش در هالیوود بازیگران دیگری از جمله دین کلارک، ریچارد کونته، کامرون میچل، گریگوری پک و برت لنکستر را در نظر گرفتند ولی در نهایت اسم بازیگر جوانی که در هیچیک از فهرست های آنها نبود پیشنهاد شد: مارلون براندو.

تیری در تاریکی

حق نشر عکس Getty
Image caption برای الیا کازان دادن این نقش به مارلون براندو تیری در تاریکی بود

مارلون براندو در آن زمان ۲۳ ساله بود و فقط در چند نمایشنامه روی صحنه های تئاتر نیویورک بازی کرده بود؛ جوانی بسیار خوش قامت و زیبا، با چهره ای متفکر و غمزده و در عین حال ظاهر یک مرد عادی ولی شورشی، درست مثل شخصیت استنلی کوالسکی در نمایشنامه.

یک سال قبل از آن تاریخ مارلون براندو در نمایشنامه ای با عنوان "کافه کنار جاده" به کارگردانی هارولد کاورمن و به تهیه کنندگی الیا کازان روی صحنه رفته بود. او به خصوص با اجرای یک مونولوگ پنج دقیقه ای جمعیت را مجذوب خود کرد به طوریکه در پایان اجرا همه تماشاچیان یک دقیقه برای او دست می زدند.

الیا کازان که مدتی با مارلون براندو همکاری کرده بود در مورد این بازیگر جوان گفته بود: "هر کاری که شما بخواهید با او بکنید هیچگاه حتی به گرد آنچه او می تواند با خودش بکند نمی رسد. او یک بازیگر نابغه است. او شیوه خاص خودش برای پروراندن شخصیت را دارد و عشق به بازی و قدرت حافظه او چنان قدرتمند است که کارگردان تقریبا نمی تواند کاری بکند جز اینکه به او یادآوری کند که هر صحنه در چه موردی است."

شیوه بازیگری مارلون براندو مثل موسیقی جاز بود. نت ها وجود داشتند ولی او آنها را طوری می نواخت که فقط شیوه منحصر به فرد او بود. آزادی رفتار او روی صحنه یک روش بازی انقلابی و مسحور کننده بود.

خود مارلون براندو در کتاب خاطراتش در مورد پیشنهاد ایفای این نقش می گوید: "الیا کازان و ایرنه سلزینک هر دو گفتند که من برای این نقش جوان هستم و به خصوص ایرنه علاقه چندانی نداشت که من این نقش را بازی کنم."

او پس از چند روز مطالعه نمایشنامه به الیا کازان زنگ زد تا از پذیرفتن این نقش صرفنظر کند. به اعتقاد او این نقش برای او خیلی بزرگ بود.

مارلون براندو در ادامه می نویسد: "شماره منزل الیا کازان اشغال بود ولی اگر می توانستم آن روز با او صحبت کنم حتما پاسخ منفی می دادم و این نقش را بازی نمی کردم. بعد تصمیم گرفتم کمی صبر کنم و در موردش فکر کنم. روز بعد خود کازان به من تلفن زد و پرسید بالاخره چی شد آره یا نه؟ و من آب دهانم را قورت دادم و گفتم قبول."

برای الیا کازان دادن این نقش به مارلون براندو تیری در تاریکی بود. به او که در آن زمان آس و پاس بود ۲۰ دلار داد تا به خانه ییلاقی تنسی ویلیامز در ایالت ماساچوست برود.

حق نشر عکس Getty
Image caption به نظر تنسی ویلیامز مارلون براندو بعد جدیدی به شخصیت اصلی نمایشنامه اضافه کرده بود

پس از سه روز با تنسی ویلیامز تماس می گیرد و متوجه می شود که مارلون براندو نرفته است. الیا کازان می گوید: "من قید ۲۰ دلار را زدم و شروع کردم به گشتن دنبال یک هنرپیشه دیگر."

براندو که پولی در بساط نداشت با خواهش کردن از ماشین های عبوری مسافت نیویورک تا منزل تنسی ویلیامز در پراوینس تاون در ایالت ماساچوست را طی کرد. وقتی از راه رسید خانه تاریک بود و کف آشپزخانه را آب گرفته بود. قبل از اینکه قرائت نمایشنامه را شروع کنند مارلون براندو فیوز برق را تعمیر کرد و بعد هم راه فاضلاب را باز کرد تا وضعیت خانه به حالت عادی بازگردد.

زیبایی و فاضلاب

تنسی ویلیامز در مورد آن شب و آشنایی با مارلون براندو گفته بود که او نمایش تمام عیار زیبایی و سلحشوری بود. "او زیباترین مردی بود که من به عمر خودم دیده بودم و چنان راه آب را باز می کرد کرد که گویی تمام عمرش لوله کش بوده."

چند ساعت بعد آنها خوانندن متن نمایشنامه را شروع کردند و به گفته تنسی ویلیامز مارلون براندو آنجا هم درست مثل روی صحنه تئاتر متن را با صدای بلند می خواند.

مارلون براندو بعدها درمورد این نقش گفته بود: "من درست نقطه مقابل استنلی کوالسکی بودم. من ذاتا آدم حساسی هستم ولی او یک مرد خشن و زمخت با خوی و غریزه حیوانی بود. من شخصیت او را براساس کلمات تنسی ویلیامز خلق کردم."

پس از این دیدار چند روزه تنسی ویلیامز با نماینده خود در نیویورک تماس گرفت و به او گفت که به هر شکلی که شده تهیه کننده نمایشنامه را قانع کند تا هر چه سریعتر با مارلون براندو قرارداد نهایی را ببندد.

به نظر تنسی ویلیامز مارلون براندو بعد جدیدی به شخصیت اصلی نمایشنامه اضافه کرده بود که او آن را بسیار می پسندید. قرار داد روز سوم سپتامبر ۱۹۴۷ امضا شد. عکس مارلون براندو و خبر امضای این قرارداد اولین بار در روزنامه نیویورک تایمز منتشر شد.