افتتاح جشنواره ابوظبی؛ رقابت بنی اعتماد برای جایزه بزرگ

حق نشر عکس BBC World Service

هشتمین دوره جشنواره بین المللی فیلم ابوظبی پنج شنبه شب در تالار باشکوه قصر امارات افتتاح شد. جشنواره ابوظبی از بزرگ ترین جشنواره های سینمایی خاورمیانه محسوب می شود که جایزه ۱۰۰ هزار دلاری آن برای بهترین فیلم بخش بین المللی یکی از بزرگ ترین جوایز نقدی جشنواره های سینمایی در جهان محسوب می شود.

فیلم افتتاحیه

جشنواره ابوظبی طبیعتاً سعی دارد به رشد و اعتلای سینمای امارات متحده عربی کمک کند و بخش مسابقه داخلی هم از بخش های مهم آن است، به همین دلیل جشنواره امسال با فیلمی از این کشور افتتاح شد.

"از الف تا ب" ساخته علی مصطفی فیلمساز اهل امارات، داستان سه جوان را که در ابوظبی زندگی می کنند، روایت می کند. این سه دوست پس از مدت ها با هم تماس می گیرند و قصد دارند با اتوموبیل از ابوظبی تا بیروت را طی کنند و برای روز تولد دوست شان هادی که در بمب گذاری بیروت کشته شده، سر قبر او حاضر شوند.

از الف تا ب یک فیلم جاده ای است که سعی دارد مضمون رفاقت را به چالش بکشد و در عین حال تصوری باشد از چند کشور مختلف که سر راه آنها قرار دارد: فیلم از ابوظبی شروع می شود، به عربستان سعودی می رسد (با طعنه به قوانین داخلی این کشور)، اردن را پشت سر می گذارد و در سوریه ماجراهای زیادی را درباره جنگ روایت می کند.

این سه جوان در ابتدا توسط ارتش سوریه دستگیر می شوند، اما دیپلمات بودن پدر یکی از آنها نجاتشان می دهد. همین امر باعث می شود که بعدتر نیروهای شورشی هم آنها را به گروگان بگیرند، اما در نهایت با عفو مواجه می شوند.

فیلم سعی دارد با تصویر کردن رفتار جوانان و به کار گرفتن زبان شوخی، درهای تازه ای را به روی سینمای عرب باز کند. مضمون ها و شوخی های جنسی بخشی از فیلم را تشکیل می دهند که در سینمای عرب با این صراحت سابقه چندان طولانی ای ندارد.

با این حال، فیلم به سرانجام دلگرم کننده ای نمی رسد و به دلیل تشتت مایه ها و تلاش فیلمساز برای روایت همه چیز (از سنت ها و شیوه زندگی مردم در کشورهای مختلف، تا روایت موقعیت جغرافیایی خاورمیانه و مشکلات آن از جمله جنگ، تا پرداختن به عشق و دوستی) یکدستی فیلم را از بین می برد؛ هرچند کماکان فیلم مفرحی است و می تواند تماشاگرش را سرگرم کند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption رخشان بنی اعتماد با فیلم قصه ها که به تازگی جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره ونیز را از آن خود کرد، در بخش مسابقه حضور دارد

سینمای ایران

سینماگران ایرانی همواره حضور پررنگی جشنواره ابوظبی داشته و جوایزی را هم نصیب برده اند، از جمله جایزه ۱۰۰ هزار دلاری برای مرجان ساتراپی و جایزه ۵۰ هزار دلاری برای اصغر فرهادی.

امسال هم سینماگران ایرانی داخل و خارج از ایران حضور نسبتاً پررنگی در جشنواره دارند. رخشان بنی اعتماد با فیلم قصه ها که به تازگی جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره ونیز را از آن خود کرد، در بخش مسابقه حضور دارد و برای دریافت جایزه ۱۰۰ هزار دلاری مروارید سیاه با ۱۶ فیلم دیگر این بخش رقابت خواهد کرد. بنی اعتماد و جهانگیر کوثری (تهیه کننده فیلم) میهمان جشنواره هستند و در مراسم شب افتتاحیه هم حاضر شدند.

قصه ها داستان های مختلفی را درباره شخصیت های فیلم های قبلی بنی اعتماد در کنار هم قرار می دهد و حال و روز این شخصیت ها در ایران امروز بررسی می کند.

رامین بحرانی، فیلمساز ایرانی مقیم آمریکا هم با فیلم تازه اش، ۹۹ خانه در بخش مسابقه حضور دارد. فیلم در فضایی به شدت آمریکایی، داستان مردی را روایت می کند که به دلیل نپرداختن قرض های بانکی، به همراه خانواده اش از خانه شان بیرون رانده می شود، اما همکاری او با مباشرشان بانکی، خود او را به عاملی برای بیرون کردن مردم از خانه هایشان بدل می کند.

فیلم ساختاری حرفه ای دارد و تلاش بحرانی را برای فیلم تثبیت در هالیوود به نمایش می گذارد، اما در نهایت با موسیقی بسیار زیاد و نوع پرداخت قصه، به فیلم های تلویزیونی شبیه می شود.

تنها فیلم ایرانی بخش مسابقه فیلم های کوتاه، بچه ساخته علی عسگری است که پیشتر در جشنواره ونیز در بخش افق ها به نمایش درآمد. بچه داستان دختری را روایت می کند که فرزندش بر خلاف عرف اجتماعی در ایران متولد شده و حالا در موقعیتی حساس این دختر به دنبال کسی است که بتواند از این بچه برای مدت کوتاهی نگهداری کند.

برخلاف فیلم قبلی عسگری، بچه نگاه عمیق تر و سنجیده تری به موضوع اش دارد و می تواند تنهایی و بی پناهی یک زن را در اجتماعی بسته تصویر کند.

دو فیلمساز ایرانی تبار دیگر هم در بخش خارج از مسابقه حضور دارند: آنا لیلی امیرپور با دختری در شب تنها به خانه می رود( فیلم سیاه و سفید خوش ساختی درباره یک خون آشام در یک شهر تخیلی در ایران) و سودابه مرتضایی با ماکاندو (درباره پناهجویان در حاشیه شهر وین).

جشنواره فیلم ابوظبی تا اول نوامبر ادامه خواهد داشت.

فیلم های بخش مسابقه:

  • زغال سیاه، یخ نازک (دیائو یینان- چین، هنگ کنگ)
  • ال اوت (ابراهیم باتوت- مصر)
  • تب ها (هیشام آیوش- مراکش، فرانسه، امارات، قطر)
  • تپه آزادی (هونگ سان سو)
  • قلب های گرسنه (ساوریو کوستانزو- ایتالیا)
  • لویاتان (آندره ی ژیاگینتسف- روسیه)
  • خاطرات سنگ (شوکت امین کورکی-عراق، آلمان، قطر)
  • ۹۹ خانه (رامین بحرانی-آمریکا)
  • نوبی (شینیا سوکوموتو- ژاپن)
  • کلوپ شورشیان (لون شرفیگ- بریتانیا)
  • ساپینزا (اوژن گرین- فرانسه، ایتالیا)
  • شانس دوم (سوزان بیر- دانمارک)
  • قصه ها (رخشان بنی اعتماد)
  • آزمایش (الکساندر کات- روسیه)
  • تیمبوکتو (عبدالرحمان سیساکو- موریتانی، فرانسه، قطر)
  • دره (قصان سلهاب- لبنان، فرانسه، آلمان،امارات، قطر)