ویناله؛ جایزه سینمایی شهر وین برای سودابه مرتضایی

حق نشر عکس ncdt

با به پایان رسیدن پنجاه و دومین دوره جشنواره بین المللی فیلم وین (ویناله)، جایزه شهر وین به سودابه مرتضایی، فیلمساز ایرانی تبار ساکن اتریش، برای فیلم ماکوندو رسید.

ماکوندو داستان پسری به نام رمضان را در اردوی پناهنجویان در اطراف شهر وین روایت می کند. مرتضایی فضایی شبه مستند را برای روایت خود انتخاب می کند و داستان جذابی را به شیوه ای ساده روایت می کند. این فیلم که برای اولین بار در بخش مسابقه جشنواره برلین به نمایش درآمد، در جشنواره های متعددی شرکت کرده است.

جایزه منتقدان

جایزه فیپرشی (انجمن بین المللی منتقدان فیلم) که در این جشنواره به فیلم های اول یا دوم فیلمسازان تعلق می گیرد به فیلم "دادگاه" ساخته چایتانیا تامهاین از هند رسید.

با پیدا شدن جسد یک کارگر، یک خواننده دستگیر و متهم می شود که به دلیل ترانه او، این کارگر خودکشی کرده است. دادگاه به محلی برای پرداختن به مسائل و مشکلات شخصیت ها بدل می شود. فیلمساز سعی دارد دادگاه را به دستمایه ای برای فارغ شدن از ظواهر و رفتن به عمق مشکلات شهر بمبئی بدل کند.

فیلم افتتاحیه

مراسم افتتاحیه جشنواره امسال که با حضور فیلمسازانی چون میشل هانکه و عباس کیارستمی برگزار شد، با ادای دین به سینمای اتریش همراه بود.

"عشق دیوانه وار" ساخته جسیکا هاسنر از اتریش، جشنواره وین امسال را افتتاح کرد؛ یک فیلم تلخ که سعی دارد داستان متفاوتی را در اوایل قرن نوزدهم روایت کند: جایی که مردی افسرده که قصد خودکشی دارد از زن محترم خانواده داری می خواهد که با هم بمیرند.

فیلم شکنندگی این زن را در برابر این پیشنهاد روایت می کند، جایی که زن با یک کلام ساده اما برای او تکان دهنده، تمام زندگی و خوشبختی خود را به زیر سوال می کشد و تصمیم تلخی می گیرد.

فیلم عامدانه به تئاتر شبیه شده و غالب نماهای آن در داخل استودیو می گذرد. هرچند داستان فیلم و فضای اشرافی آن دوران به تئاتر نزدیک است، اما در نهایت این میزان تکیه بر فضای بسته و بازی های اغراق آمیز به فیلم لطمه می زند، به ویژه که فیلمساز به عنوان یک زن می توانست با تمهیداتی هوشمندانه به درون شخصیت زن اصلی فیلم نفوذ کند و دنیا و تنهایی او را با ما قسمت کند، اما فضای تئاتری و نوعی فاصله گذاری که در فیلم می بینیم، مانع از ارتباط کامل ما با شخصیت اصلی فیلم است و در نهایت تصمیم او - که از نیمه فیلم به بعد قابل پیشگویی است- در سطح می ماند و ما را با خود همراه نمی کند.

صد و بیست فیلم جان فورد

یکی از برنامه های جنبی ویناله که هر سال با همکاری سینماتک وین برپا می شود، مرور کامل آثار یک فیلمساز برجسته تاریخ سینماست. سال پیش مرور تمام فیلم های جری لوئیس بسیار شوق برانگیز بود( با انبوهی جلسه سخنرانی و چاپ یک کتاب مفصل درباره او) و این بار علاقه مندان سینما شاهد مرور آثار جان فورد هستند، یکی از ستایش شده ترین فیلمسازان تاریخ سینما آمریکا.

جان فورد یکی از انگشت شمار فیلمسازانی است که بیش از صد فیلم ساخته و در نتیجه کمال گرایی ویناله و سینماتک وین، صد و بیست فیلم جان فورد به نمایش درمی آید که رقم حیرت انگیزی است و بسیاری از فیلم های نایاب این فیلمساز پرکار را دربرمی گیرد. در عین حال فرصت مغتنمی است برای تماشای مجدد وسترن هایی چون "جویندگان" و "دلیجان" و "کلمانتین عزیزم" بر روی پرده نقره ای که می تواند یاد نوشته پرویز دوایی را هم زنده می کند، آنجا که می گوید دوستش موقع تماشای فیلمی از جان فورد چنان بی تاب شده بود که می خواست جلوی پرده سینما سجده کند.

ذوب بزرگ؛ تاریخ صد ساله مردم بریتانیا

ذوب بزرگ ساخته مارتین والاس، از فیلم های جذاب ویناله است که تاریخ صد ساله مردم بریتانیا را با تصاویر آرشیوی موسسه فیلم بریتانیا به همراه موسیقی زنده ای از جارویس کوکر روایت می کند.

ذوب بزرگ در واقع بر پایه یک ایده ساده شکل گرفته: سر زدن به تصاویر مستند غنی آرشیو فیلم بریتانیا و کنار هم گذاشتن آنها بر اساس یک موسیقی زنده که در شفیلد اجرا شده.

حاصل فرصت مغتنمی است برای تماشای تصاویر کمتر دیده شده یا شاید نادیده ای از رفتار و سلوک مردم بریتانیا بخصوص در اوایل قرن بیستم.

نوع کنار هم قرار گرفتن تصاویر عمدتاً هوشمندانه است و سیر نسبتاً جذابی را با تماشاگر قسمت می کند؛ مجموعه ای که فقر را در کنار اتفاقات خنده دار زندگی روزمره در کنار هم قرار می دهد و در نهایت می خواهد روند صنعتی شدن هر چه بیشتر یک جامعه را با تاکید بر کارخانه ها و موتیف مواد مذابی که از آنها به راه می افتد روایت کند، اما به طرز غریبی به ستایش از صنعت می رسد و در نهایت امید و افتخار را در چرخه صنعت جست و جو می کند و نه چهره های معصومانه مردمی که شایسته تر بود قهرمان فیلم باشند.