پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

گذشته و آینده گروه آبجیز در گفتگو با صفورا صفوی

بهزاد بلور

بی بی سی

هسته مرکزی گروه آبجیز سه برادر و خواهر مقیم سوئد هستند. ملودی، صفورا، و صوفی. بقیه اعضای گروه یا سوئدی هستند یا ساکن سوئد. گروه آبجیز تابه حال دو آلبوم بیرون داده و بارها در محفل های ایرانی یا خارجی کنسرت اجرا کرده است.

از سابقه تحصیلی صفورا و تنوع افراد گروه این طور به نظر می آید که حلقه نوازندگان آبجیز در دانشگاه موسیقی شهر گوتنبرگ در ساحل غربی سوئد شکل گرفته و نتیجه ملاقات صفورا با بقیه دانشجویان موسیقی دانشگاهش بوده است.

از همان روزهای اول سرنوشت گروه مانند اسم آلبوم دومشان، مشمول پراکندگی جغرافیایی شده. در سال‌های آغاز کار گروه، ملودی (خواننده و شاعر گروه) در آمریکا زندگی می کرد، برادرشان صوفی (صدابردار و مدیر گروه) در گوشه کنار دنیا ماموریت‌های کاری می رفت. صفورا (آهنگساز و خواننده) در یک شهر و اعضای دیگر گروه در شهرهای دیگر سوئد پراکنده بودند و در فرصت‌های فشرده دور هم جمع می شدند. در دیدارهای موقت و کوتاهشان بود که گروه بتدریج شکل خود را پیدا کرد. یکبار ملودی برای تمرین و اجرای کنسرت از واشنگتن به سوئد آمد و همه پیش یکی دیگر از اعضای گروه که در دانشگاه موسیقی هاپاراندا کار می کرد برای تمرین به آن شهر در شمال سوئد رفتند و چند روز در سالن دانشگاه تمرین کردند. حتی در سال‌های بعدی صفورا دورتر شد و به جنوب اسپانیا رفت تا در شهر سویل sevil به طور تخصصی موسیقی مورد علاقه اش فلامینکو را یاد بگیرد.

حق نشر عکس abjeez.com

پیش از بیرون آمدن اولین آلبومشان "همه"، آوازه کارهای گروه در فضای مجازی اینترنت بین ایرانیان پیچیده بود. هم اسم گروه غیر معمول بود و هم اشعار انتقادی و طنز اجتماعیشان که از محیط خانوادگی و اخلاقیات ایرانی بر می آمد. شعرها نوشته ملودی، خواهر بزرگتر خانواده صفوی و موسیقی ساخته صفورا، خواهر کوچکتر، بود که با توانایی های فنی برادرشان صوفی ضبط و پخش شد.

آهنگهایی مثل "مرد که گریه نمی‌کنه" "خواستگاری" و "بیریب بیریب" هم سرگرم کننده بودند و هم به ما یادآوری کردند که خودمان را جدی نگیریم و حتی به خودمان بخندیم.

صفورا: "آهنگ های آلبوم اول آهنگ هایی بود که من از چهارده پونزده سالگی زمزمه می کردم و می ساختم و ملودی هم شعرهاش رو می گفت و برای دل خودمون می زدیم. برای همین نتیجه سالهای خاصیه و چکیده دوران نوجوانی و نگاه طنز ما به سنتهایی که می دیدیم. آلبوم دوممون اما خیلی سریعتر ضبط شد. به همین خاطر هم اون محتوای آلبوم اول رو نداره."

صفورا درس موسیقی خواند و تحصیلات عالی اش را برای دریافت دکترا ادامه داده. علاقه بسیار زیادی به سبک موسیقی فلامینکوی اسپانیا دارد و به آن زبان هم آهنگ می سازد و نتیجه سال‌های تحصیلش در جنوب اسپانیا در شروع آلبوم اخیرشان "کاملا آواره" دیده می شود. آهنگ "جای تو خالیه" فقط ترجیع بندش فارسی است و بقیه آهنگ به زبان اسپانیایی است. آهنگی که به طور زنده با گیتار در مصاحبه اش اجرا کرد.

از گروه آبجیز آلبومی هم بیرون آمد که شامل بازسازی یا ریمیکس آهنگهایشان ( بیشتر در سبک الکترونیک) بود. آلبومی به نام "بابات کیه".

از پخش آلبوم "کاملا آواره" هم سه سال می گذرد و جز آهنگ "شهامت" که ویدیویش از فیلم حماسی- فضایی "جنگ ستارگان" اقتباس شده و آهنگی که تابستان امسال برای تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۱۴ خواندند، کار دیگری از آبجیز شنیده نشده.

حق نشر عکس hoomanaskari

صفورا: "در این چند سال نوازنده های گروه عوض شدند و دیگه کار ساخت آهنگ با من و ملودی هستش. قبلا با کل گروه مشورت می کردیم و خیلی وقتمون گرفته می شد. الان این روش تازه رو پیش گرفتیم و داریم آهنگهای جدید رو این جوری میسازیم تا آلبوم بعدی رو بیرون بدیم."

گروه در این مدت به تورهای دور سوئد و کشورهای متعدد رفته است و بیشتر بین غیرایرانی ها کنسرت داده است. شاید دور شدن گروه از بازار ایرانی در این مدت به این شکل خود را در محتوی شعر آهنگها نشان می دهد.

صفورا : "خب ما همه مون عوض شدیم. زندگی هامون تغییر کرده و دیگه اون آدمهای قدیمی نیستیم. بنابراین کارهامون هم داره تغییر شکل می ده."

گروه آبجیز تا به حال سبک‌های مختلفی را برای اجرای آهنگهای خود گزیده است. این تنوع گاه تاثیر گرفته از تنوع فرهنگی و ملی اعضای گروه است (مانند نوازنده سابق سازهای کوبه ای "نیک ُ" که از آمریکای جنوبی است) و گاه یادگار محیط مدرسه موسیقی ای است که افکار و سلیقه های مختلف را زیر یک سقف جمع می‌کند، محیطی که در آن با هم آشنا شدند.

اینکه بچه های آبجیز به یک سبک وفادار نیستند به آنها جنبه یک گروه پاپ می دهد و از طرفی دیگر چون کارها گروهی و زنده اجرا می شود، هویت یک گروه ایندی یا سبک آزاد را می گیرند. به خاطر این انعطاف در روششان و روحیه شان، آبجیز به یک گروه خاص ایرانی تبدیل شده است.

اما آنچه در روال تغییر شکل آبجیز به نظر می رسد کمتر شدن "آبجیزیت" آنهاست! منظورم آن عنصری است که آنها را مشخص و متفاوت از بقیه گروه های ایرانی می کند. تیزبینی و طنز با کلام ساده و اصطلاحات روزمره و ملودی هایی که فوری به یاد می ماند، عناصری که در آلبوم اول فراوان بود و به تدریج کمتر و کمتر شد و حتی در دو تک‌آهنگ آخر حتی ضعفش را حس می کنیم.

به نظرمی آید که تمرکز گروه بیشتر به طرف موسیقی پیچیده تر و سازبندی های اصولی تر و کلامی جدی تر می رود. تغییراتی که شاید نتیجه تحول فکری ملودی و تحصیلات و تجربیات صفورا در این سالها بوده است. اکنون سوال هایی وجود دارد که باید به آنها فکر کرد. مثل اینکه آیا آبجیز گروهی است که بیشتر دارد به یک خاطره تبدیل می شود تا یک روال یکدست، و اینکه آیا تفاوت کار آبجیز با سالهای اولش به حدی خواهد شد که دیگر این گروه را در آلبوم سوم نشناسیم.

آیا آلبوم بعدی تعیین خواهد کرد که آبجیز هویت جدیدش را در پوسته قدیمش بازآفرینی میکند یا نه ؟

--

گفتگوی بهزاد بلور با صفورا در برنامه چشم‌انداز بامدادی رادیو بی‌بی‌سی پخش شده است.

برای دریافت برنامه‌های رادیویی به صفحه رادیو مراجعه کنید.