هشت فیلم‌ پردردسر؛ 'خبط' وزارت ارشاد یا سیاسی‌کاری مجلس؟

حق نشر عکس non
Image caption عصبانی نیستم ماجرای جوانی کرد به نام نوید را روایت می‌کند که در دانشگاه تهران درس می‌خواند و به دنبال حوادث بعد از انتخابات سال ۸۸، "ستاره‌دار" و از تحصیل محروم می‌شود

پس از انتشار اظهارات علی جنتی، وزیر ارشاد ایران در مورد مسئولیت مدیران دولت قبل در اعطای مجوز به فیلم‌های "مسئله‌دار"، جواد شمقدری رئیس سازمان سینمایی دولت دهم به میدان آمد و این سخنان را "فرافکنی" و "خلاف واقع" خواند.

وزیر ارشاد روز پنج‌شنبه طی دیدار با آیت‌الله عبدالله جوادی آملی، از روحانیون بلندپایه در قم گفته بود: "در حوزه فیلم‌های سینمایی گرفتار فیلم‌هایی هستیم که در دولت قبل مجوز ساخت گرفتند و مشکلاتی را ایجاد کردند".

اما جواد شمقدری ضمن حمله به تلاش‌های وزارت ارشاد برای اکران فیلم‌های مورد مناقشه از جمله دو فیلم "عصبانی نیستم" به کارگردانی رضا درمیشیان و "قصه‌ها" به کارگردانی رخشان بنی‌اعتماد به خبرگزاری فارس گفت: "حتی اگر بپذیریم که این دو فیلم در دوره ما مجوز ساخت گرفته باشد، این پروانه نمایش است که تصمیم نهایی را می‌گیرد و برای سرنوشت یک فیلم تصمیم‌گیری می‌کند".

آقای شمقدری "مجوز و بها" دادن به این دو فیلم طی جشنواره فجر سال گذشته و همینطور کاندیدای جایزه شدن آنها را "خبطی" خواند که وزارت ارشاد در سال گذشته مرتکب شده و با "رفتارهای دوگانه" آن را پی می‌گیرد.

به گفته آقای شمقدری کارگردان فیلم عصبانی نیستم "فیلمنامه اولیه را طی ساخت کاملا تغییر داده است " به دلیل اینکه فیلمساز تصور کرده شرایط عوض شده و می‌تواند در پناه فیلمش رویکردهای سیاسی خود را نیز بگنجاند".

درمیان هشت فیلمی که طی ماه‌های اخیر تبدیل به محلی برای مناقشه میان اصولگرایان مجلس و وزارت ارشاد شده‌اند به جز این دو فیلم، نام‌هایی چون " آشغال‌های دوست داشتنی" (محسن امیریوسفی) ، " خیابان‌های آرام" و "پاداش" (کمال تبریزی)، "خانه پدری" (کیانوش عیاری)، "گزارش یک جشن" (ابراهیم حاتمی‌کیا) و "صد سال به این سال‌ها" (سامان مقدم) نیز به چشم می‌خورد.

اواخر مهرماه سال جاری احمد سالک، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس طی نامه‌ای از وزارت ارشاد خواسته بود به دلیل عدم سازگاری این فیلم‌ها با "معیارهای انقلابی" جلوی اکران آنها را بگیرد و تهدید کرده بود در غیراین صورت مجلس از "اختیارات خود" استفاده خواهد کرد. به زعم اعضای کمیسیون فرهنگی این فیلم‌ها "همسو با فتنه ۸۸" و مروج " روابط نامشروع بین زن و مرد" هستند و مجلس بر اساس "رسالت و شریعت" در مقابل آنها خواهد ایستاد.

قبل از رسانه‌ای شدن نامه احمد سالک، نامه‌ای نیز از طرف کمیسیون اصل ۹۰ مجلس به وزارت ارشاد ارسال شده بود که از سازمان سینمایی می‌خواست جلوی اکران فیلم‌های "مرتبط با فتنه" را بگیرد.

حق نشر عکس ISNA
Image caption جنتی: گرفتار فیلم‌هایی هستیم که در دولت قبل مجوز ساخت گرفتند و مشکلاتی را ایجاد کردند

در مقابل تمامی این اعتراضات که نشان از مصمم بودن مجلس برای عدم اکران این فیلم‌ها داشت، طی ماه‌های اخیر وزارت ارشاد بر حق قانونی خود برای تصمیم‌گیری در مورد اکران پای فشرده‌ بود؛ هرچند سعی می‌کرد با دادن قول اصلاح و ممیزی و مذاکره رضایت نمایندگان را نیز جلب کند.

به این ترتیب از یک طرف حجت‌الله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی از درجریان بودن گفتگوها برای جلب رضایت نمایندگان و لزوم گفتگو میان وزارت ارشاد و مجلس سخن می‌گفت و از طرف دیگر علی جنتی در موقعیت‌های مختلف اعلام می‌کرد که ابایی از گرفتن یک "کارت زرد" دیگر از مجلس ندارد و وزارت ارشاد در مورد این فیلم‌ها بر اساس "تشخیص" خود عمل خواهد کرد.

این در حالی است که پیش‌تر و درجریان جشنواره فجر سال گذشته، مقاومت سازمان سینمایی دیری نپایید و در مقابل هجمه به راه افتاده از سوی چهره‌ها و رسانه‌های محافظه‌کار، فیلم "عصبانی نیستم" باوجود کاندیداتوری برای دریافت سیمرغ در پنج رشته مختلف به خاطر "مصالح عمومی سینما" توسط دست‌اندرکاران جشنواره وادار به انصراف از بخش مسابقه شد.

موضع وزارت ارشاد در دفاع از فیلم‌های مجوزدار طی ماه‌های گذشته حمایت بسیاری از سینماگران را نیز در پی داشت؛ تا آنجا که ۱۵۰ نفر از آنان طی نامه‌ای از سازمان سینمایی خواستند به ایستادگی پای مجوزهای صادر شده ادامه بدهد و در مقابل اقدامات "فراقانونی" تسلیم نشود.

کانون کارگردانان خانه سینما نیز اواخر مهرماه در بیانیه‌ای جداگانه اعمال سلیقه "جریان‌های غیر مسئول" در مورد اکران فیلم‌های مجوزدار را " باعث تزلزل جایگاه مدیریتی" رئیس سازمان سینمایی و "ایجاد جو ناامنی در فضای سینما " خواند و از حجت‌الله ایوبی خواست بر تصمیمش در اجرای قانون پایدار بماند.

درپی همین مقاومتها بود که زمزمه‌های استیضاح وزیر ارشاد که از مدتها پیش به گوش می‌رسید بالا گرفت. حمید رسایی، نایب رئیس کمیسیون اصل نود مجلس اوایل آبان‌ماه جاری در مصاحبه‌ای با خبرگزاری فارس از تحویل طرح هشت بندی استیضاح علی جنتی به هیئت رئیسه مجلس خبر داد و گفت به علت "اعتراض و نگرانی متدینین و دلسوزان و علما" و در مورد "سیاست‌های غلط" وزارت ارشاد بیش از این نمی‌توان "مماشات" کرد.

او افزود: "متأسفانه کارت زرد مجلس به عملکرد وزیر ارشاد نیز سبب نشد تا وی در سیاست‌ها و جهت‌گیری‌هایش تأمل کند بلکه تاکنون چند بار با ادبیات توهین آمیزی اعلام کرده که اگر ۱۰ کارت زرد هم از مجلس بگیرد برایش مهم نیست".

بالاخره سازمان سینمایی هفته گذشته دوباره قدمی به عقب نشسته و فیلم "عصبانی نیستم" را با این استدلال که "انجام اصلاحات خواسته شده مستلزم صرف زمان بیشتری" است فعلا از دستور اکران خارج کرد؛تصمیمی که بعید نیست در مورد شش فیلم دیگر مورد مناقشه که -به گفته سخنگوی وزارت ارشاد- در مورد آنها "حساسیت بیش از حد" وجود دارد نیز تکرار شود و اکران آنها را منتفی کند.

سفر اخیر وزیر ارشاد به قم و ارائه گزارش فعالیت‌های این وزارتخانه به علما در کنار عقب‌نشینی اخیر سازمان سینمایی در حمایت از اکران فیلم‌هایی که مجوز نمایش آنها را خود صادر کرده‌است می‌تواند به تلاش علی جنتی برای دفع حمله مخالفانش و جلوگیری از اجرای پروژه استیضاح تعبیر شود و حتی در این راستا موثر واقع شود؛ هرچند بهای این "دفع شر" را درواقع سینمای مستقل ایران است که می‌پردازد.

مطالب مرتبط