آیا محصولات موسیقی در آینده رایگان خواهند شد؟

حق نشر عکس Reuters
Image caption تیلر سویفت: برای محصولات با ارزش باید پول پرداخت کرد

شرکت های بزرگ تولید موسیقی و محصولات سرگرم کننده و همینطور خوانندگان و گروههای موسیقی به اشکال مختلف و جدیدی سعی می کنند توجه و پول ما را به سوی خود جلب کنند. اما این روشهای جدید برای علاقمندان موسیقی به چه معناست؟

خوانندگان و گروههایی مثل تیلر سوئیفت، یو ۲ و گرث بروکس در هفته های اخیر روشهای تجاری جدیدی را برای عرضه محصول خود به بازار تجربه کرده و به کار بسته اند. در مجموع به نظر می رسد که بسیاری از آنها بدون یک قطب نما یا جهت یابی دقیق، سعی دارند تجارت و بازار موسیقی را به جهت های جدید اما ناشناخته ای هدایت کنند.

حقیقت این است که از پایان دهه نود میلادی و به طور مشخص از زمانیکه استفاده از وب سایت عرضه دیجیتال موسیقی به نام نپستر در سال ۱۹۹۹ عمومیت پیدا کرد، هیچکس دقیقا نمی داند که نحوه درست پرداخت حقوق معنوی خوانندگان و گروههای موسیقی در دوران مصرف دیجیتال این محصول باید چگونه باشد.

در یک چنین آشفته بازاری به نظر می رسد که برندگان اصلی هواداران گروههای موسیقی و مصرف کنندگان این محصولات هستند.

گرایش آنها به هر سمتی می تواند سرنوشت خواننده یا گروه موسیقی مورد نظر را تعیین کند. اگر مصرف کنندگان حقوق معنوی هنرمندان را مستقیما بپردازند، خواننده محبوب آنها نیز در این معامله برنده خواهد بود. ولی اگر مصرف کنندگان راه دیگری را در پیش بگیرند ممکن است ما به همان شرایط سابق بازگردیم، یعنی دورانی که تعدادی شرکت جدید تولید موسیقی کنترل بازار را در دست بگیرند.

از منظر هنرمندان، شیوه عرضه دیجیتال موسیقی که در آن همه چیز برای همه رایگان باشد، پیامدهای منفی دارد.

ایگی پاپ اخیرا در یکی از سخنرانی های خود این موضوع را خیلی خلاصه و به خوبی توضیح داد و گفت: "اگر قرار بود من برای منبع درآمدم به فروش موسیقی اتکا کنم مجبور بودم در کنار موسیقی در کافه ها و رستورانها گارسنی کنم."

این ترانه سرا و خواننده با سابقه آمریکایی افزود: "امروزه همه به شکلی مشغول کار قاچاق موسیقی هستند."

به احتمال زیاد او تعداد زیادی از طرفداران خود را نیز جزو همین گروه می داند. برخلاف شرکتهای بزرگ موسیقی که از چند سال پیش موضوع جریمه و پیگرد قضایی برای اشتراک دیجیتال موسیقی را پیش کشیدند، ایگی پاپ به چنین روشی معتقد نیست ولی تاکید می کند که برای کسب درآمد ناگزیر است محصولات موسیقی خود را در ازای دریافت حقوق معنوی آن به شرکت های تجاری واگذار کند.

بسیاری از هنرمندان دیگر که از نظر میزان فروش و درآمد در سطح متوسط و یا پایین تری هستند برای کسب درآمد کافی و پیشبرد فعالیت هنری خود از همین روش استفاده می کنند.

روش ستارگان پردرآمد

اما گروه دیگری از هنرمندان مثل تیلر سوئیفت تمام آثار خود را از وبسایت عرضه موسیقی اسپاتیفای خارج کرده است.

Image caption ایگی پاپ اخیرا در یک سخنرانی کسانی که فایلهای موسیقی را به اشتراک می گذارند "قاچاقچی" توصیف کرد

او در مصاحبه ای با یاهو گفت: "نمی خواهم آثارم مرده خور شوند. حاضر نیستم تمام نتایج فعالیت هنری ام را در یک تجربه آزمایشی شریک شوم که هنوز هم معلوم نیست به چه شکلی می خواهد حقوق معنوی هنرمندان و خالقان این موسیقی را جبران کند و بپردازد." و در مصاحبه دیگری با روزنامه وال استریت ژورنال نیز گفته بود:" برای محصولات با ارزش باید پول پرداخت کرد."

با نگاهی به درآمد این هنرمند می توان دید که منطق و راهکار او به نتیجه رسیده است. آلبوم جدید او با عنوان "۱۹۸۹" حتی بدون اینکه یکبار در وب سایت اسپاتیفای پخش شود، در همان هفته اول ورود به بازار یک میلیون و ۳۰۰ هزار نسخه فروش رفت که بالاترین رقم فروش یک هفته ای از سال ۲۰۰۲ تاکنون است.

اما تیلر سوئیفت جزو یک درصد از هنرمندان خوش اقبال است که درآمد آنها به چنین رقمی می رسد. کسانی مثل او، بیانسه و یا گروه کلدپلی می توانند بدون اتکا به وب سایت های عرضه و اشتراک موسیقی، آثار جدیدشان را به بازار معرفی کنند.

به عنوان نمونه آلبوم "۱۹۸۹" تیلر سوئیفت در هفته قبل از ورود به بازار به غیر از وبسایت اسپاتیفای در همه جا تبلیغ می شد.

اسکات بورکتا مدیر شرکت موسیقی بیگ ماشین لیبل که آثار تیلر سوئیفت را تهیه و عرضه می کند اخیرا در مصاحبه ای گفت که این خواننده از طریق عرضه آثار خود توسط یک شرکت تولید موسیقی در حقیقت کار علاقمندان را ساده کرده و طرفداران او لازم نیست برای شنیدن موسیقی مورد علاقه خود به هر دری بزنند.

گروه‌های بزرگ

تازه ترین شیوه عرضه آثار گروه یو ۲ هم از منطق مشابهی تبعیت کرد. آنها با عرضه آلبوم تازه خود با عنوان "ترانه های معصومیت" از طریق آی‌تیونز اپل حدود ۱۰۰ میلیون دلار به دست آوردند.

این آلبوم به طور رایگان در دسترس میلیون‌ها نفر قرار گرفت که از سرویس آی‌تیونز استفاده می کنند هر چند برخی از این مشترکان به خاطر نقض حریم بایگانی شخصی موسیقی خود از این شیوه انتقاد کردند.

اما در نهایت گروه یو۲ به آنچه می‌خواست رسید. اکثر مردم جهان و حتی آنهایی که به این گروه ایرلندی هیچ علاقه ای ندارند، از وجود آلبوم جدید آنها با خبر شدند.

در یک اقدام جسورانه و مشابه، گرث بروکس خواننده موسیقی کانتری، اولین آلبوم خود پس از سیزده سال با عنوان "انسان در برابر ماشین" را از طریق سرویس دیجیتال پخش موسیقی خودش به نام گوست‎تیون ghostune.com به عنوان رقیبی در برابر آی‌تیونز و اسپاتیفای عرضه کرد.

گرث بروکس نیز مثل گروه یو ۲ از جمله معدود هنرمندان جهان است که نیاز ندارد از هیچ قانونی مگر با تمایل خودش تبعیت کند. او به عنوان پر فروش ترین ترانه سرا و خواننده آمریکا طی سه دهه گذشته راه و چاه های موفقیت اقتصادی را به خوبی می شناسد.

حق نشر عکس PA
Image caption گروه یو 2 از طریق انتشار آلبوم اخیر خود به وسیلیه آی تیونز حدود ۱۰۰ میلیون دلار درآمد کسب کرد

اما اکثر هنرمندان نمی توانند مثل گرث بروکس و یا گروه یو۲ قراردادهای چندین میلیون دلاری ببندند و یا مثل تیلر سوئیفت وبسایت های مهم عرضه موسیقی را نادیده بگیرند.

در سطح ستارگان مشهوری نظیر آنها با جمعیت طرفداران هنوز هم مثل مشتری رفتار می شود، گروه جمعیتی که ستاره های سرشناس تازه ترین محصولات خود را با آن تنظیم کرده و به آنها می فروشند.

این یک شیوه دیگر از همان روشهای مرسوم در قرن بیستم است. شرایطی که شرکت های بزرگ و واسطه ها خط تولید و انتقال محصولات بین هنرمند و طرفداران را کنترل می کردند.

ارزش خالص

شاید امروزه آنطور که ایگی پاپ می گوید همه به نوعی در کار قاچاق موسیقی سهیم اند، ولی آنها در عین حال مبنای سنجش سلیقه و تمایل، بازاریاب، مبلغ و توزیع کننده آثار موسیقی هستند.

تلفن های موبایل هوشمند نه فقط به آنها امکان می دهد که با فشار یک دکمه به موسیقی مورد علاقه خود دسترسی پیدا کنند، بلکه با کمک آن می توانند به همکاران گروه موسیقی و یا خواننده مورد علاقه خود بدل شوند.

هنرمندان مردم را فقط برای خرید آثارشان لازم ندارند. آنها در بین طرفداران خود به مدافع، مبلغ و متحد می گردند. خواننده ها و یا گروههای نوپا که ازامکانات شرکت های بزرگ برخوردار نیستند به تمام کمک های طرفداران خود، از تبلیغ و بازاریابی گرفته تا توزیع آثارشان روی شبکه های اجتماعی، نیاز دارند.

در دوره اخیر می بینیم که بسیاری از هنرمندان حتی در تولید آثار خود طرفداران را دخالت داده و سهیم می کنند و به طور کلی تماس فعال و نزدیک تری بین هنرمندان و طرفدارانشان شکل گرفته است.

هر چند این نوع همکاری‌ها هنوز در گامهای اولیه است ولی ظرفیت های بالقوه ای دارد که ممکن است در آینده روی نحوه توزیع و فروش موسیقی تاثیرات مهمی بگذارد.

دسترسی آزاد و رایگان از طریق اینترنت یک چنین آینده ای را محتمل می کند و به همین خاطر جای تعجب ندارد که تعداد اندکی از شرکتهای بزرگ که در دوره های گذشته بخش اعظم عرضه موسیقی را در کنترل خود داشتند، خواهان از بین رفتن این شرایط جدید و یا حداقل تغییرات اساسی در آن هستند به شیوه ای که دوباره شرایط را به نفع آنها بازگرداند.

بی طرفی شبکه اینترنت، اصلی که از دسترسی یکسان همگان فارغ از توانایی مالی آنها دفاع می کند، با اقدامات بازیگران معدود اما پرقدرتی به خطر افتاده است که می خواهند همان سلسله مراتب به شدت کنترل شده برای دسترسی به محصولات موسیقی را دوباره حاکم کنند.

احتمال ادغام دو شرکت بزرگ یعنی تایم وارنر و کامکست، از نظر مدافعان بی طرفی اینترنت بزرگترین خطر بلاواسطه است ولی تنها خطر نیست.

میگنان کلایبرن از مسئولان اداره فدرال ارتباطات آمریکا، اخیرا در سخنرانی خود در گردهمایی آینده موسیقی در شهر واشنگتن در مورد همین موضوع گفت: "اینترنت یک بازار بزرگ و پر تنوع نه فقط از نظر نژادی و جنسیتی بلکه از نظر ایده ها و مضامین است."

همین اظهار نظر یک نمونه گویا و موجز از اهمیت مبارزه برای حفظ بی طرفی اینترنت است. این خصیصه شبکه اینترنت نه تنها آینده رابطه بین هنرمندان و طرفدارانشان را تعیین می کند بلکه می تواند در رها کردن هنرمندانی که شهرت و قدرت گروه‌هایی مثل یو ۲ را ندارند، از کنترل شرکت های بزرگ نقش تعیین کننده ای ایفا کند.