نمایش تازه بیضایی در استنفورد روی صحنه می‌رود

حق نشر عکس ILNA

گزارش ارداویراف تازه‌ترین نمایش بهرام بیضایی نویسنده و کارگردان شناخته شده ایرانی، چهارم و پنجم بهمن ماه در دانشگاه استنفورد کالیفرنیا به روی صحنه می‌رود.

بهرام بیضایی این نمایشنامه را با برداشتی آزاد و متفاوت از ارداویراف‌ نامه نوشته است. ارداویراف نامه یکی از قدیمی‌ترین متن‌های ایران پیش از اسلام است و سرگذشت موبدی است به نام ویراف که به او لقب اردا به معنای قدیس داده‌اند.

ارداویراف طی یک سفر معنوی و سیر و سلوک درونی و روحی چند روزی به خواب می‌رود و پس از آن دیده‌ها و شنیده‌های حیرت انگیز خود را از جهان پس از مرگ، دوزخ، برزخ و بهشت تعریف می‌کند.

بهرام بیضایی در آستانه به صحنه بردن این نمایش، یادداشتی در باره ارداویراف نامه منتشر کرده است.

او در این یادداشت نوشته است:"از نخستین باری که ارداویراف‌نامه را خواندم گنجایش نمایشی و دیداری آن مرا گرفت. به گمانم نمونه‌ی پیشین نگارنامه‌های مانی آمد که چون داستان‌واره‌های دینی و آموزشی می‌توانست پرده‌خوانی و سایه‌بازی هم بشود! جستجوی نمایش درونی این نوشته همواره در سرم بود - و پانزده سال پیش گزارش ارداویراف ناگهانی بر من نوشته شد با پذیرش چارچوبه‌ اصلی ارداویراف‌نامه‌ کهن، و برای صحنه‌ نمایش، که درون‌مایه‌ آن، نگرش یا به راستی بازگفت من از آن است؛ و شاید نیز در برابر آن!"

آقای بیضایی که قرار است این نمایش را در فستیوال هنرى ایران در استنفورد روی صحنه ببرد، در یادداشت خود یادآور شده است که این نمایش در ایران پروانه اجرا نمی‌گرفت و جای دیگری از جهان نیز پشتیبانی برای اجرای فارسی نمی‌یافت.

زمان اجرای متن کامل گزارش ارداویراف، شش ساعت است اما بهرام بیضایی در یادداشت خود توضیح داده که با حذف "داستانک‌ها، تک‌گویی‌ها و نمایش در نمایش‌ها"، متن کوتاه‌تر سه ساعته‌ای را برای این اجرا آماده کرده است.

در نمایش گزارش ارداویراف، علاوه بر مژده شمسایی، بازیگر سرشناس و همسر بهرام بیضایی، مجموعه ای از بازیگران حرفه ای و آماتور بازی می کنند. صادق هاتفی، افشین هاشمی، سپیده خسروجاه، حمید احیا، منصور تأیید، آناهیتا بیات، بهزاد گل‌محمدی، نرگس عطاران، شیما خاکی، متین نصیری‌ها، کیانوش موسوی، علی زندیه، حسین میرزامحمدی، مریم مظفری، شیما بزرگی، ریانه کرمی، دینا ظریف، پیام مقدم، هومن حافظی، لیلا سلطانی و آنیتا مقدوری در این نمایش نقش آفرینی می کنند.

بهرام بیضایی کارگردان، نمایشنامه نویس و فیلمساز ایرانی سال ۸۹ به دعوت دانشگاه استنفورد به آمریکا مهاجرت کرد. آقای بیضایی قبل از ترک ایران با محدودیت‌هایی برای ساخت فیلم و روی صحنه بردن کارهایش مواجه بود.

آخرین حضور بهرام بیضایی در صحنه تئاتر ایران به سال ۸۶ با نمایش "افرا، یا روز می‌گذرد" بر می‌گردد.

در سال ۸۴ نیز از او نمایش "مجلس شبیه در ذکر مصایب استاد نوید ماکان و همسرش مهندس رخشید فرزین"، که داستانش ملهم از قتل‌های زنجیره‌ای در ایران بود، در سالن اصلی تئاتر شهر تهران به روی صحنه رفت اما پس از ۲۱ اجرا متوقف شد.