اختلاف بر سر مالکیت آثار مرتضی آوینی

حق نشر عکس Aviny.com
Image caption مرتضی آوینی (۱۳۷۲-۱۳۲۶)

حسین نوش‌آبادی، سخنگوی وزارت ارشاد ایران گفته است که حقوق انتشار بیشتر آثار مرتضی آوینی، نویسنده و مستندساز ایرانی که بیش از ۲۰ سال پیش کشته شد، متعلق به خانواده اوست، هر چند به گفته او، وضعیت مالکیت برخی از آثار آقای آوینی هنوز مشخص نیست.

اشاره آقای نوش‌آبادی به آن دسته از آثار آقای آوینی است که در زمان حیات او در رسانه‌های کثیرالانتشار منتشر شده بود.

آقای نوش آبادی گفته است که طبق قانون، تا سی سال پس از مرگ مولف، مالکیت مطالبی که در رسانه‌ها منتشر شده، متعلق به سفارش دهنده است.

پیشتر مریم امینی، همسر مرتضی آوینی گفته بود که موسسه روایت فتح در خصوص پنج جلد از مجموعه ۱۵ جلدی آثار آوینی از او به عنوان مالک حقوقی آثار اجازه نگرفته است.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، حسن علایی، مدیرعامل موسسه روایت فتح در واکنش به این اعتراض گفت: "مجموعه پنج جلدی 'با من سخن بگو' سال ۹۲ مجوز نشر گرفته و آماده انتشار بود،‌ بنده نیز در جریان واسپاری حقوق نشر نبودم،‌ تا اینکه در ایام نمایشگاه کتاب تهران آثار منتشر شد. مدیریت سابق بر این باور بود که این کتاب‌ها جزو کتاب‌های شهید آوینی محسوب نمی‌شده است،‌ حتی از اداره حقوقی وزارت ارشاد نیز استعلام شفاهی گرفته بودند که جزو حق مولف نبوده است."

بخش عمده‌ای از مطالب مندرج در این مجلدات پیشتر در نشریات ایرانی منتشر شده بود.

با این حال چون نوع قرارداد آن رسانه‌ها با آقای آوینی هنوز اعلام نشده، مشخص نیست که حقوق بازنشر این آثار متعلق به چه کسی است.

آقای نوش‌آبادی در پی اعتراض خانواده آقای آوینی به انتشار آثار او توسط موسسه روایت فتح گفت: "در مورد شهید آوینی که هم مولف بود و هم اجرا کننده آثارش،‌ حقوق متعلق به فرد است، مگر اینکه در زمان حیات آن اثر را واگذار کرده باشد، هم‌چنین ممکن است انتشارات یا موسسه‌ای (در اینجا روایت فتح) از قبل با شهید آوینی قراردادی داشته باشد، که باید به آن قراردادها مراجعه شود. در غیر این صورت یعنی زمانی که قراردادی وجود نداشته باشد‌، حقوق متعلق به پدیدآورنده است و به تبع آن بعد از فوت به وراث و نمایندگان قانونی تعلق می‌گیرد."

مرتضی آوینی، نویسنده و مستند ساز ایرانی، سال‌های پایانی عمر خود را به ساختن مستندهایی درباره جنگ هشت ساله ایران و عراق اختصاص داد که در قالب "روایت فتح" از تلویزیون ایران پخش می‌شد.

او در سال ۱۳۷۲ در پی انفجار مین در فکه در استان خوزستان هنگامی که ۵۶ سال داشت، کشته شد.