اپل به دنبال سهم بزرگتری از بازار موسیقی

حق نشر عکس Getty
Image caption تیلور سویفت پس از قطع پخش آثارش روی اسپاتیفای، قرار است ترانه‌های خود را از طریق اپل موزیک عرضه کند

کریس جانسون

خبرنگار اقتصادی بی بی سی

اگر شرکت های تولید و توزیع محصولات موسیقی می توانستند حتما از اختراع و همه گیر شدن اینترنت جلوگیری می کردند. در طول نیمه دوم قرن بیستم علاقمندان برای گوش دادن به تازه ترین آثار هنرمندان مورد علاقه خود باید تک ترانه و آلبوم آنها را در شکل صفحه، نوار کاست و یا سی دی از مغازه ها می خریدند.

اما توسعه شبکه اینترنت با پهنای باند زیاد از چندین سال پیش در کشورهای پیشرفته به مدل تجاری پرسود بازار موسیقی و احاطه چندین شرکت بزرگ بر این بازار پایان داد.

نسل اخیر با استفاده غیرقانونی از محصولات موسیقی و دانلود کردن آن پرورش یافته و بسیاری از گوش دادن به موسیقی مورد علاقه خود از طریق وب سایت هایی مثل یوتیوب راضی‌اند که روی آن می توان به هر ترانه و یا آلبومی که تصورش را بکنید گوش داد.

در سال ۱۹۹۹ درآمد صنعت موسیقی حدود ۲۶ میلیارد دلار و بخش اعظمش حاصل فروش سی دی های پر طرفدار بود. اما با گسترش استفاده غیرقانونی در سال ۲۰۰۷ درآمد آن به حدود ۲۰ میلیارد و در سال ۲۰۱۴ به زیر ۱۵ میلیارد دلار کاهش یافت.

افتتاح آی تونز، فروشگاه مجازی اپل برای دانلود کردن موسیقی، در سال ۲۰۰۳ خرید قانونی محصولات موسیقی از طریق اینترنت را تسهیل کرد. اما رشد آن متوقف شده است چون به مرور علاقمندان موسیقی به وب سایت هایی نظیر اسپاتیفای روی آورده اند که به جای فروش، موسیقی را برای کاربران پخش می کند.

این تغییر در شیوه استفاده از آثار موسیقی را می توان با اشتراک با شبکه های تلویزیونی مخصوص پخش فیلم و مجموعه های تلویزیونی از جمله نت‌فلیکس یا کرایه کردن فیلم روی شبکه اینترنت به جای خرید دی وی دی مقایسه کرد.

وب سایت‌های پخش موسیقی دلخواه نظیر اسپاتیفای به مراجعان خود امکان می دهند که به هر تعداد ترانه ای که می خواهند البته همراه با پخش آگهی در بین ترانه ها، به طور مجانی گوش بدهند یا با پرداخت حق اشتراک ماهانه ای حدود ۱۰ دلار بدون آگهی های اعصاب خردکن از میلیون‌ها ترانه بایگانی این وبسایت لذت ببرند.

این شرکت سوئدی از سال ۲۰۰۶ فعالیت خود را آغاز کرده و اکنون حدود ۲۰ میلیون مشترک پرداخت کننده و ۵۵ میلیون مشترک مجانی دارد. اپل نیز که این تغییر در روش استفاده از موسیقی را درک کرده، در روزهای اخیر با راه اندازی اپل موزیک به جمع شرکت هایی پیوسته که به جای فروش روش کارشان پخش موسیقی درخواستی از طریق اشتراک و مراجعه کاربران است.

اپل به مشترکان امکان می دهد که برای یک دوره سه ماهه آزمایشی و به طور رایگان از این سرویس جدید استفاده کنند و بعد از این دوره هزینه اشتراک ماهانه آن همان نرخی است که اسپاتیفای دریافت می کند با این تفاوت که امکان استفاده رایگان از آن وجود ندارد.

این سرویس جدید به نام "اپل موزیک" به نسبت سایر رقبا در این بازار از جمله اسپاتیفای یک برتری مهم دارد و آن این است که با استفاده از یک نرم افزاز به صورت خودکار در میلیونها آی فون و آی پد در سراسر جهان دانلود خواهد شد.

به گفته اندرو شیهی، کارشناس ارشد در موسسه پژوهشی جنریتر، شرکت اپل به این ترتیب، می تواند در هزینه تبلیغ و بازاریابی برای این سرویس جدید خود صرفه جویی کند. به اعتقاد او هدف اصلی اپل نه کسب درآمد از طریق عرضه موسیقی بلکه تشویق مشتریان به ادامه استفاده و خرید آی فون است که در درآمد شرکت اپل نقش مهمی دارد.

در عین حال این شرکت از وزنه و نفوذ خود در بازار استفاده خواهد کرد تا خوانندگان سرشناس را تشویق کند که تعدادی از آثار خود را به شکل اختصاصی از طریق این سرویس جدید عرضه کنند.

ظاهرا فرل ویلیامز اولین هنرمندی است که این کار را می‌کند. تازه ترین تک ترانه او به نام "آزادی" (فریدوم) فقط از طریق اپل موزیک قابل دسترسی خواهد بود. تیلور سویفت نیز که سال گذشته پخش آثار خود از طریق اسپاتیفای را متوقف کرد، به این سرویس جدید شرکت اپل خواهد پیوست.

تردیدی نیست که ورود شرکت اپل به عرصه پخش درخواستی موسیقی فعالیت شرکت هایی مثل اسپاتیفای را دشوار خواهد کرد.

اندرو شیهی پیش بینی می کند که احتمالا حدود ۲۵ درصد از مشتریان همیشگی اپل پس از استفاده از دوره آزمایشی سه ماهه به آن خواهند پیوست. او می افزاید: "توازن قوا در این عرصه تا حد زیادی به نفع اپل است ولی به این معنای نیست که اسپاتیفای امکان موفقیت ندارد."

تیم اینگهام، سردبیر وبسایت تجارت موسیقی جهانی، می گوید هدف شرکت اپل این است که پس از پایان دوره آزمایشی سه ماهه و رایگان حداقل ۱۰۰ میلیون مشترک پولی جذب کند.

به اعتقاد او باید از راه اندازی سرویس اپل موزیک استقبال کرد چون "به مردم یادآوری خواهد کرد که موسیقی بخش مهم و هیجان انگیز از زندگی است."

او می افزاید :"ظرفیت های بالقوه شرکت اپل از موفقیت تا به امروز اسپاتیفای بسیار بیشتر است. امیدوارم که بتواند روزهای باشکوه گذشته را به عرصه موسیقی بازگرداند."

حق نشر عکس BBC World Service

ابتکار اپل چیست؟

مارک سویج

خبرنگار حوزه موسیقی بی بی سی

این اپلیکیشن جدید همان نشان های رنگین و شیک محصولات همیشگی اپل را دارد با این تفاوت که به نسبت نسل قبلی کمتر به نوشتار متکی است.

در مورد کسانی که قبلا از آی فون استفاده کرده اند با مراجعه به سابقه خرید هر مشترک، سبک موسیقی و یا خواننده های مورد علاقه را به شکل "حباب هایی" که روی صفحه ظاهر خواهند شد پیشنهاد می دهد. با لمس هر یک از حباب ها می توان آن را برجسته و انتخاب کرد و با لمس طولانی تر حباب می توان آن را "ترکاند".

این تصمیم ها دکمه جدیدی به نام "برای تو" را به کار می اندازد که از بایگانی انبوه آی تونز به شما موسیقی پیشنهاد می دهد و برایتان فهرست ترانه های مورد علاقه را تنظیم می کند. مشترکان می توانند هر موسیقی یا قطعه ویدئویی را که می خواهند در همان لحظه پخش کرده و یا آن را برای استفاده در زمانی که آنلاین نیستند دانلود کنند.

در جاهای دیگر این اپلیکیشن می توان آثار جدید و یا ۱۰ ترانه پر فروش هفته را وارسی کرد، به برنامه رادیویی جدید زین لاو و حتی برنامه های بخش جهانی بی بی سی گوش داد.

کاستی این سرویس جدید اپل نداشتن قمست منسجمی برای ارتباط اجتماعی است. بخش مربوط به "تنظیم یک فهرست موسیقی با مشارکت کاربران گوناگون" را ندارد که در وبسایت اسپاتیفای بسیار محبوب است.

قسمت "اطلاعات مضمونی" آن که تازه ترین اطلاعات در مورد هنرمند مورد نظر را در اختیار مشترک قرار می دهد با شبکه های اجتماعی مثل فیسبوک، توییتر یا تامبلر قابل انطباق نیست.

استفاده کنندگان از ابزارهای محصول اپل بدون تردید از ادغام بدون محدودیت این سرویس جدید با آرشیو آی تونز لذت خواهند برد. ولی با توجه به قیمتی که برای اشتراک ماهانه آن در بریتانیا اعلام شده یعنی ۹.۹۹ پوند، سایرین برای پیوستن به این سرویس جدید به مشوق های بیشتری از پخش اختصاصی آلبوم تیلور سویفت نیاز دارند.

آیا این پایان اسپایتفای است؟

حق نشر عکس Getty

با توجه به توانایی فراوان شرکت اپل برای تبلیغ و بازاریابی این سرویس جدید، به عنوان مثال هزینه کردن بخش ناچیزی از اندوخته نقد ۲۰۰ میلیارد دلاری این شرکت، آیا راه اندازی آن به معنای پایان کار اسپاتیفای خواهد بود؟

لزوما چنین نخواهد شد.

تیم اینگهام معتقد است که اسپاتیفای به راحتی می تواند بعد از اپل در رتبه دوم این بازار به حیات خود ادامه دهد. به نظر می رسد که برخی از سرمایه گذاران با این پیش بینی موافقند. با وجود ورود اپل به این بازار شرکت اسپاتیفای ماه ژوئن اعلام کرد که بیش از ۵۰۰ میلیون دلار سرمایه گذاری جدید را جلب کرده و ارزش تجاری آن اکنون به ۸.۵ میلیارد دلار رسیده است.

در عین حال اسپاتیفای معتقد است که می تواند در برابر هجوم شرکت اپل مقاومت کند. مارک ویلیامسون رییس بخش رابطه با هنرمندان این شرکت می گوید اسپایتفای با قانع کردن میلیونها مشتری به پرداخت مبلغی برای استفاده از آثار موسیقی هنوز در آغاز راه است. (انصافا باید گفت که شرکت اپل با راه اندازی و موفقیت آی تونز مبتکر و مجری بخشی از این تحول بوده است.)

مارک ویلیامسون ضمن اعتراف به این موضوع که پخش موسیقی اینترنتی تجارت ساده ای نیست می افزاید: "ما ادعا نمی کنیم که کار ساده ای خواهد بود ولی کاملا اطمینان داریم که به نوآوری در این زمینه ادامه خواهیم داد."

تنها شانس اسپاتیفای برای سودآور ماندن ادامه رشد و جلب مشترکان بیشتر است. سال گذشته این شرکت حدود ۱۶۲ میلیون دلار ضرر داد. دلیل اصلی آن توافق با شرکت های تولید و توزیع موسیقی بود که بر اساس آن اسپاتیفای موظف شد ۷۰ درصد از درآمد خود را به خوانندگان و ترانه سرایان بپردازد.

استریم، یا پخش اینترنتی موسیقی برای علاقمندان و مصرف کنندگان سرویس بسیار مناسبی است چون هزینه اشتراک ماهانه آن تقریبا به اندازه قیمت یک آلبوم موسیقی است.

اد شیران، مدافع پخش اینترنتی موسیقی

بسیاری از هنرمندان مثل تیلور سویفت در مورد چنین روشی از عرضه موسیقی تردید دارند اساسا به این خاطر که میزان درآمد آنها از پخش ترانه هایشان بسیار کمتر از فروش سی دی یا آلبوم از طریق آی تونز است. برخی دیگر از هنرمندان مثل اد شیران از پخش آثارشان روی وبسایت هایی مثل اسپاتیفای راضی‌اند چون معتقدند کسب شهرت از آن طریق به موفقیت تجاری کنسرت های زنده آنها کمک خواهد کرد. و این نکته مهمی است چون در بریتانیا رقم فروش بلیط کنسرت های موسیقی بالاتر از فروش سی دی و آلبوم است.

براساس آمارهای موسسات پژوهشی صنعت موسیقی در سال ۲۰۱۴ درآمد پخش موسیقی روی اینترنت حدود ۲.۲ میلیارد دلار و ۱۷ درصد از کل درآمد صنعت موسیقی بود. در مقایسه رقم فروش سی دی و صفحه های موسیقی حدود ۶.۹ میلیارد دلار و سهم آن در کل درآمد صنعت موسیقی ۴۶ درصد بوده است. ۳۷ درصد دیگر از درآمد صنعت موسیقی مربوط به فروش این آثار از راه‌هایی مثل آی تونز و پرداخت حقوق معنوی برای استفاده از موسیقی در آگهی های تجاری، فیلم ها و تلویزیون است.

تیم اینگهام می گوید پخش اینترنتی موسیقی هنوز نتوانسته آن بخش از علاقمندان موسیقی را که ممکن است سالانه فقط چند سی دی بخرند به خود جلب کند.

با توجه به اینکه بسیاری از علاقمندان، به خصوص جوانان کم درآمد، از استفاده از وب سایت هایی مثل یوتیوب راضی‌اند، شرکت اپل برای جلب آنها به پرداخت حق اشتراک ماهانه ممکن است با چالش بزرگتری از آنچه که تصور می کرد روبرو شود.