افتتاح جشنواره فیلم ونیز؛ از فتح اورست تا تک فیلمی از ایران

حق نشر عکس vence film festival
Image caption نمایی از فیلم اورست

خیلی ها دوست ندارند اشاره کنند جشنواره بین المللی فیلم ونیز را موسولینی پایه گذاری کرد، اما برگزارکنندگان مفتخرند که ونیز قدیمی ترین جشنواره سینمایی جهان است و امسال هفتاد و دومین دوره اش را جشن می گیرد.

به رغم تحت تاثیر قرار گرفتن ونیز در روزهای نزدیک به برگزاری جشنواره تورنتو ( که به دنبال هم برگزار می شوند و این سال ها بر اهمیت تورنتو به عنوان بزرگ ترین جشنواره آمریکای شمالی افزوده شده)، جشنواره ونیز جایگاه ویژه ای دارد و کماکان در کنار کن و برلین، حلقه مهمترین جشنواره های سینمایی جهان را شکل می دهد؛ با جایزه شیرطلایی که رویای بسیاری از فیلمسازان معاصر است.

اورست فتح می شود اما...

جشنواره امسال چهارشنبه شب، دوم سپتامبر، با نمایش فیلم اورست ساخته بالتازار کورماکور آغاز شد. فیلم های افتتاحیه ونیز در دو سال اخیر (جاذبه و بردمن) هر دو، هم به عنوان یکی از بهترین فیلم های سال انتخاب شدند و هم در اسکار بخت بلندی داشتند.

به نظر می رسد که اورست هم چنین سرنوشتی خواهد داشت.

اورست که در بخش خارج از مسابقه نمایش داده شد، داستان واقعی گروهی را روایت می کند که برای فتح اورست در سال ۱۹۹۶ عازم این بلندترین قله جهان شدند و برخی از آنها همان جا جان خود را از دست دادند، بی آن که فرصت پائین آوردن اجساد آنها وجود داشته باشد.

فیلم ساختار قرص و محکی دارد و به راحتی تماشاگر را با خود همراه می کند؛ یک تجربه نفس گیر که به شکل سه بعدی، موفق می شود ما را در یک شرایط بسیار ملموس قرار دهد، تا آنجا که سرمای درون پرده به شکلی به بیرون پرده منتقل می شود و تماشاگر در گرمای این روزهای ونیز، احساس سرما می کند.

خوشبختانه بر خلاف غالب فیلم هایی از این دست، مقدمه، چندان طولانی نیست و فیلم مستقیم به اصل مطلب می رسد: فتح قله و گیر افتادن آنها در طوفان. از این نقطه ریتم فیلم تندتر می شود و در عین حال لحظات احساسی ( مثلاً سرپرست گروه، راب، در حالی نزدیک به مرگ با همسر حامله اش از طریق تلفن حرف می زند)، در عین بازی با احساسات تماشاگر از مرز کشدار و کلیشه ای شدن تا حدی به سلامت رد می شود.

از سوخوروف تا بلوچیو

در بخش مسابقه امسال چهره های سرشناسی چون مارکو بلوچیو، آتوم اگویان، آموس گیتای، چارلی کافمن، یرژی اسکولیموفسکی و الکساندر سوخوروف حضور دارند.

مارکو بلوچیو، فیلمسازکهنه کار ایتالیایی، با فیلمی به نام "خون خون من" داستان مردی به نام فدریکو را روایت می کند که به دیدار یک خواهر روحانی به نام بندتا می رود که به جرم اغواگری فابریزیو، برادر دوقلوی او، به حبس محکوم شده است.

آتوم اگویان که تجربیات آخر او همگی با شکست هنری روبرو شده اند، این بار با فیلمی به نام "به خاطر داشته باش" در بخش مسابقه حضور دارد، داستان مردی به نام زو که کشف می کند قاتل نازی خانواده او، حالا هفتاد سال بعد با نام مستعار در آمریکا هنوز زنده است.

یرژی اسکولیموفسکی، فیلمساز لهستانی، در فیلم تازه اش به نام "یازده دقیقه" داستان چندین شخصیت از جمله یک شوهر حسود و یک کارگردان هالیوود را با داستان های دیگری از زندگی معاصر می آمیزد.

الکساندر سوخوروف که با فیلم "کشتی روسی" بسیار تحسین شده بود، در فیلم تازه اش، فرانکوفونیا، داستان دو شخصیت را بازگو می کند که طی جنگ دوم جهانی سعی دارند گنجینه موزه لوور را در پاریس نجات دهند.

حال باید دید که هیات داوران جشنواره امسال شیر طلا را نصیب فیلمی از فیلمسازان ستایش شده خواهد کرد یا یکی از فیلمسازان جوان؛ هیات داوری ای که امسال بسیار چشمگیر هم هست: با ریاست آلفونسو کائرون (سازنده جاذبه که در ونیز تحسین شد)، نوری بیلگه جیلان (فیلمساز برجسته ترک)، پاول پاولیکوفسکی) فیلمساز لهستانی که با فیلم طراز اول آیدا اسکار بهترین فیلم خارجی امسال را به دست آورد)، هو سیائو سین (فیلمساز تایوانی که امسال با فیلم آدمکش در جشنواره کن ستایش شد)، دایان کروگر (ستاره آلمانی)، الیزابت بنکس ( بازیگر و کارگردان آمریکایی)، امانوئل کارر (نویسنده فرانسوی)، فرانچسکو مونزی (فیلمساز ایتالیایی) و لین رامسی (فیلمساز بریتانیایی).

حق نشر عکس vence film festival
Image caption نمایی از فیلم چهارشنبه، نوزدهم اردیبهشت

سینمای ایران

سینماگران ایرانی سال گذشته حضور بی سابقه ای در جشنواره ونیز داشتند؛ با هفت فیلم.

آلبرتو باربرا، مدیر جشنواره، هیچ گاه علاقه خود را به سینمای ایران پنهان نکرده، تا آنجا که علاقه اش به امیر نادری باعث شده که او را هر سال به بهانه ای به جشنواره ونیز دعوت کند.

امسال اما به رغم همه پیش بینی ها و انبوه فیلم های ایرانی ارائه شده به دفتر جشنواره، تنها یک فیلم ایرانی پذیرفته شد: "چهارشنبه، نوزدهم اردیبهشت" ساخته وحید جلیل وند.

این فیلم داستان مردی به نام جلال را روایت می کند که آگهی غریبی در یکی از روزنامه های صبح تهران منتشر می کند که در آن اعلام می کند می خواهد پول زیادی را به یک مستمند ببخشد. افراد زیادی گرد می آیند و پلیس مداخله می کند. جلال تصمیم می گیرد که به طور تصادفی یک نفر را از میان درخواست ها انتخاب کند، اما دو زن، یکی دختر نوزده ساله ای به نام ستاره که حامله است و یکی هم لیلا، نامزد سابق او دست بردار نیستند...

حلیل وند که تجربه تئاتر و کار در تلویزیون را در کارنامه دارد در یادداشتی برای کاتالوگ جشنواره درباره این اولین فیلم بلندش می نویسد سال ها خواب آدمی چون جلال را دیده و فیلم را به "جلال های وطن اش" تقدیم می کند.

چهارشنبه نوزدهم اردیبهشت در بخش افق ها به نمایش درمی آید که امسال جاناتان دمی فیلمساز برجسته آمریکایی، ریاست هیات داوران این بخش را برعهده دارد. این فیلم برای اولین بار در روز یکشنبه ششم سپتامبر به نمایش درخواهد آمد. جشنواره ونیز تا دوازدهم سپتامبر ادامه خواهد داشت.