نمایشگاه آثار بهجت صدر؛ 'رد در سیاهی'

حق نشر عکس Other
Image caption بدون عنوان، ۱۳۵۴، رنگ روغن روی بوم، ۱۲۸ × ۸۰، مجموعه‌ی میترا حنانه - گوبرویل

مجموعه ای از آثار بهجت صدر نقاش مدرنیست معاصر با عنوان "رد در سیاهی " همزمان در دو گالری آب انبار و آریا در تهران به نمایش در آمده است.

در این نمایشگاه ۸۰ اثر از دوره‌های مختلف کاری بهجت صدر به انتخاب مراد منتظمی، مورخ هنر و کار‌شناس موزه تیت لندن با همکاری خانواده خانم صدر به نمایش در آمده است.

مجموعه رنگ روغن‌های روی سطوح مختلف، سیاه و سفیدهای مرکب و آب مرکبی و بالاخره کلاژهای ترکیبی هنرمند در دو بخش با عنوان‌های "بی شکلی" و "بهشت گمشده" و بر اساس سیر تاریخی فعالیت هنری این هنرمند در معرض دید عموم قرار گرفته است.

بهجت صدر از نخستین زنانی است که عرصه‌ها و امکانات نو را در نقاشی مدرن در دهه‌های سی و چهل تجربه کرد.

بهجت صدر به عنوان نخستین زن نقاش ایرانی، در سال ۱۳۴۱ جایزه نخست سومین بینال تهران را کسب کرد و آثارش به بینال ونیز فرستاده شد.

او در برخی زمینه‌ها، از جمله کلاژ عکس و نقاشی، استفاده از عناصر بیرون بوم در حوزه کار نقاشی، و نیز شیوه نقاشی، یک آغازگر بود و از شیوه ها و مواد متنوعی در آثارش بهره گرفت.

حق نشر عکس Other
Image caption بدون عنوان، ۱۳۵۴، رنگ روغن روی کاغذ، ۳۱.۵ × ۳۱.۵، مجموعه‌ی میترا حنانه - گوبرویل

بهجت صدر آن طور که خود گفته است سه پایه و قلم مو را کنار گذاشت و بوم‌هایش را بر زمین گسترد و با کاردک، رنگ‌های بر بوم نشسته را خراش می‌داد و می‌تراشید و نقش‌هایش را آشکار می‌کرد.

بهجت صدر خود در این باره در گفت‌و‌گویی با لیلی گلستان گفته است: " قلم مو مرا راضی نمی‌کرد، کنتراست‌ها را دوست داشتم، خیلی زود قلم مو را کنار گذاشتم و کاردک را به دست گرفتم. دوست داشتم به جای رنگ گذاشتن، با کاردک رنگ را از روی بوم بردارم."

استفاده از ورقه‌های آلومینیوم و یا حتی استفاده از عناصری همچون پرده کرکره در یکی از پرآوازه‌ترین سری کار‌هایش، جلوه‌هایی از گستره کارهای بهجت صدر را به نمایش می‌گذارد.

سری کرکره‌ها که جایزه یونسکو را نیز برای بهجت صدر به ارمغان آورد، در اواسط دهه چهل خورشیدی نه تنها در ایران بلکه در سطح جهانی نیز اقدامی جسورانه و تازه محسوب می‌شد.

بهجت صدر در بیش از پنجاه سال فعالیت هنری، نمایشگاه‌های فراوانی در ایران و کشورهای مختلف جهان برگزار کرد و آثارش در موزه هنرهای معاصر تهران، و موزه‌هایی در دیگر کشور‌ها از جمله فرانسه، آمریکا، ایتالیا و جمهوری چک نگهداری می‌شوند.

بهجت صدر در ۱۹ مرداد ۱۳۸۸ در سن ۸۵ سالگی، هنگام شنا در جنوب فرانسه به دلیل سکته قلبی درگذشت. خاکستر او در گورستان پرلاشز پاریس نگهداری می‌شود؛ او خود خواسته بود که جسدش در این گورستان به آتش سپرده شود.

حق نشر عکس Other
Image caption بدون عنوان، ۱۳۵۵، رنگ روغن روی کاغذ، ۹۲ × ۶۵، مجموعه‌ی میترا حنانه - گوبرویل
حق نشر عکس Other
Image caption بدون عنوان، ۱۳۵۳، رنگ روغن روی کاغذ چسبیده روی تخته، ۱۴۰ × ۹۲، مجموعه‌ی میترا حنانه - گوبرویل
حق نشر عکس Other
Image caption درِ باغ سبز، دهه‌ی 1350، رنگ روغن روی آلومینیوم، 68×98، مجموعه‌ی لیلی گلستان