نهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران؛ شادیانه‌ها و موسیقی سرور

حق نشر عکس Mehr

نهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران با زمانی بسیار محدودتر از دوره‌های گذشته از ۱۷ تا ۲۱ اردیبهشت‌ماه در شهر کرمان و چند شهر دیگر برگزار شد. اختتامیه این جشنواره در باغ تاریخی فتح‌آباد کرمان برگزار شد که حضور شهروندان در فضای باز این مکان جلوه‌ای ویژه و خاص به این دوره از جشنواره بخشیده بود.

بر اساس گزارشی که محمد علیزاده، مدیر کل ارشاد استان کرمان، در مراسم اختتامیه این جشنواره ارائه کرد "گروه‌ها در قریب به ۸۰ ساعت برنامه زنده طی سه شبانه روز با حضور۲۰۰ هنرمند شاخص کشور و استان در قالب ۴۱ گروه از استان‌های کشور" در چند شهر این استان اجرای برنامه پرداختند.‌

توزیع جغرافیایی و اجراهایی در فضاهای عمومی

در دوره‌های گذشته جشنواره موسیقی نواحی عمدتا در یکی دو تالار شهر کرمان برگزار می‌شد و شهرهای دیگر این شهر عملا از این امکان بی‌بهره بودند، اما در این دوره نه تنها در تالارهای شهرهای دیگر استان برنامه اجرا شد، بلکه استفاده از فضا و فصل بهار این فرصت را در اختیار دست‌اندرکاران و برنامه ریزان جشنواره قرار داد تا برخی از اجراها را به سطح پارک‌های شهرها بکشانند که با اقبال عموم شهروندان هم روبرو شد.

علاوه بر تغییر در شکل و جغرافیای اجراها، دست‌اندرکاران این جشنواره سعی کردند تقسیم‌بندی موضوعی تازه‌ای به جشنواره بدهند به این معنا که جشنواره را در بخش‌های راویان اصالت، اجراهای عمومی، اجراهای پیشکسوتان، سینمای مستند، نشست‌های تخصصی موسیقی و اجراهای شهرستانی برگزار کنند.

سمنان و اجراهایی از خوزستان؛ تازه‌‌های جشنواره

از جمله نقطه افتراق های محتوایی این دوره از جشنواره حضور گروه‌ها و نوازندگانی از موسیقی مناطق سمنان و نیز عرب‌های خوزستان بود. موسیقی سمنان تقریبا مشابهت‌هایی با موسیقی استان‌های همجوار خود، به خصوص موسیقی مناطق مازندران دارد، اما تا کنون کمتر اتفاق افتاده بود که موسیقی مناطق عرب‌نشین خوزستان در جشنواره‌هایی در این سطح شنیده و اجرا شود.

گروه باسم حمادی ترانه‌های زیبایی به عربی خواندند.

اجرای مراسم‌های عروسی و شادیانه دیگر مناطق ایران هم از جمله نقطه افتراق‌های موضوعی این جشنواره با دیگر جشنواره‌ها بود.

حق نشر عکس Isna

بیانیه هیئت داوران و درخواست‌هایی که کمتر عملی شد

در بیانیه‌ هیئت داوران (که نامی از اعضای آن منتشر نشده است) و مانند تمامی دوره‌های گذشته بر تشکیل دبیرخانه دایمی برای استمرار این حرکت تاکید شده است، اما در عمل و گذشته ۱۵ ساله این جشنواره نشان داده است که تمامی رخدادهای موسیقایی مرتبط با جشنواره موسیقی نواحی ایران در همان چند هفته قبل از جشنواره و چند روز جشنواره و یکی دو روز بعد خلاصه می‌شود و عملا کار ریشه‌آی در این زمینه صورت نمی‌گیرد.

در این بیانیه حتی تاکید و سفارش شده که از اجراهای جشنواره تصویربرداری‌های کیفی‌تری صورت بگیرد که عموم مردم در سراسر ایران بتوانند از آن استفاده کنند. اما با توجه به نبود شبکه‌ای مناسب برای توزیع این گونه تصویربرداری‌ها و حتی عدم اختصاص بودجه‌ای کافی برای دعوت از مستندسازان حرفه‌‌ای، به نظر می‌رسد این توصیه نیز روی همان کاغذ و در حد یک تاکید باقی بماند و کار عملی خاصی روی آن صورت نگیرد.

در مراسم اختتامیه علی مرادخانی، معاون هنری وزیر ارشاد از اعزام هنرمندان برتر این جشنواره‌ به جشنواره‌های خارج از کشور خبرداد، نکته‌ای که در دوره‌های گذشته نیز وعده آن داده شدو در عمل اتفاق خاصی نیفتاد و حتی اعتراضاتی را نیز از سوی برخی برگزیدگان نسبت به خلف وعده مسئولان سبب شد.

تمرکز بر شادیانه‌های موسیقی مناطق ایران

دبیری این جشنواره را ایرج نعیمایی بر عهده داشت که پیش از این در دوره‌ دولت محمد خاتمی رئیس انجمن موسیقی و دبیر جشنواره بود.

در‌ آیین‌نامه‌ای که پیش از این برای جشنواره نوشته شده بود، تمرکز موضوعی نقطه محوری فعالیت جشنواره بود. به این معنا که آثار و اجراهایی پذیرفته می‌شد که محوریت و محتوای‌ آنها بر موضوعی شاد دلالت داشته باشد.

این موضوعات شاد از مولودی‌خوانی‌هاو منقبت‌خوانی‌ها برای بزرگان دینی را شامل می‌شد تا آثاری که مرتبط با مراسم سرور و شادی، همانند عروسی‌ها بود.

حق نشر عکس Isna

مدیران جشنواره به جای استفاده از واژه "موسیقی سرور" یا "موسیقی عروسی" از واژه ناآشنای "پیوند" استفاده کردند. به نظر می‌رسید که انتخاب این واژه برای عدم ایجاد حساسیت در نزد برخی گروه‌ها و افراد منتقد سیاست‌های موسیقایی ارشاد باشد.

فیلم‌های مستند قدیمی

از جمله تفاوت‌ها جشنواره امسال با دوره‌های گذشته نمایش فیلم‌های مستند مرتبط با موسیقی نواحی ایران بود. بر این اساس، فیلم‌های مستند "آوای دریانوردان خلیج فارس" به کارگردانی علیرضا قاسم‌خان، "آخرین بخشی "و "دره گوران، گهواره‌ای که تکان می‌خورد" به کارگردانی فرشاد فدائیان، در روزهای ۱۷ تا ۱۹ اردیبهشت در سینما تک هتل پارس شهر کرمان برای علاقه‌مندان نمایش و جلسات بررسی فیلم‌ها نیز پس از نمایش فیلم‌ها برگزار شد.

از زمان ساخت دو فیلم فرشاد فداییان بیش از ۸ سال می‌گذرد و پیش از این بارها و بارها در مکان‌های مختلف به نمایش عمومی در‌آمده بود و نمایش آن در جشنواره تازگی نداشت.

برگزیدگان نهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران

برگزیدگان نهمین جشنواره موسیقی نواحی ایران: مجتبی یوسفی(درگز)،حسین‌طایانلو(شیروان)، محمد حسین‌پور(شیروان) همایون غنیمی(جویبار مازندران)،امینی(تربت جام)، عباس علی کریمی(آذربایجان شرقی)، کریم صالحی و فراز سلطانیان(آذربایجان غربی).

حق نشر عکس Mehr

در بخش گروه‌نوازی نیز گروه علی‌آباد کتول(مازندران) گروه گلدار(سیستان و بلوچستان)، گروه باسم حمادی( خوزستان) گروه جولان( شیروان)، و گروه شوروم از گیلان به عنوان گروه‌های برگزیده که توجه ویژه‌ای به آیین‌های شادی داشتند معرفی شدند.

در بخش آلبوم تنها یک اثر "موسیقی قشقایی" ساخته دامون شش بلوکی محقق و پژوهشگر موسیقی منطقه قشقایی به عنوان برگزیده معرفی شد. مشخص نشد که در این بخش چه تعداد آثاری شرکت کردند و داوران کار چه کسانی بودند؟

در بخش کتاب پژوهشی نیز از سه پژوهشگر موسیقی نواحی ایران به نام موسی جرجانی(گرگان)، غفور محمدزاده(تربت جام)، و کریم منصوری(دهلران) تقدیر شد.

در بخش عکس نیز که پیش از این فراخوانی با موضوع شادیانه‌های موسیقی ایران منتشر شده بود عکس‌های معصومه فیروزی از شهرستان اهر و حمید رضا بازرگانی از زنجان برگزیده شدند.