BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 19:41 گرينويچ - چهارشنبه 28 آوريل 2004
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
بستن انستيتو گوته و روابط فرهنگی شکننده ايران و آلمان
 

 
 
لوح يادبود قربانيان رستوران ميکونوس در برلين
لوح يادبود قربانيان رستوران ميکونوس در برلين
پرده برداری از لوح يادبود قربانيان ميکونوس در برلين، بار ديگر تنش هايی در روابط و مناسبات جمهوری اسلامی ايران با آلمان پديد آورده است.

شهردار تهران قبلا اعلام کرده بود که اگر لوح يادبود قربانيان ميکونوس در شهر برلين نصب شود، لوحی در برابر سفارت آلمان نصب خواهد کرد و در آن از قربانيان بمب های شيميايی ياد خواهد کرد که آلمان صادر کننده اصلی آن به عراق بود.

اکنون نيز شورای شهر تهران قصد دارد نيت خود را عملی سازد اما ظاهراً دولت جمهوری اسلامی، اقدام "چشم در برابر چشم" را کافی ندانسته، با بستن انستيتو گوته، موضوع را از حدی که انتظار می رفت، فراتر برده است.

با وجود آنکه آلمان يکی از بزرگترين شرکای تجاری جمهوری اسلامی به حساب می آيد و روابط اقتصادی دو کشور پس از انقلاب اسلامی همواره عالی بوده است اما در زمينه فرهنگی و گاه ديپلماتيک اين روابط همواره شکننده بوده و هر از گاهی دچار تنش شده است.

انستيتو گوته که اکنون ظاهراً به دليل نداشتن مجوز فعاليت و به نظر برخی کارشناسان سياسی به تلافی پرده برداری از لوح يادبود ميکونوس بسته شده است، از نامهای ماندگار در تاريخ معاصر است.

انستيتو گوته و انقلاب ايران

انستيتو گوته، تنها مرکزی بود که در سال ۱۳۵۶ به کانون نويسندگان ايران اجازه داد شبهای شعر خود را در باغ آن در خيابان پهلوی ( ولی عصر) برگزار کند.

شبهای شعر به مدت ده شب در مهرماه 13۵۶ در آنجا برگزار شد.

پس از انقلاب انستيتو گوته مانند بسياری از نهادها از جمله انجمن های فرهنگی ايران و شوروی، ايران و آمريکا، ايران و ايتاليا، ايران و ... که توسط سفارتخانه های مختلف پا گرفته بود، تعطيل شد. هفت هشت سال پيش سفارت آلمان و به ويژه وابسته فرهنگی اين سفارت در ايران کوشيد انستيتو گوته را بازگشايی و فعال کند اما جلوی چنين اقدامی به نحوی از انحا گرفته می شد.

هنوز پرونده واقعه ميکونوس که در آن تعدادی از شخصيتهای سياسی ايران ترور شدند جريان داشت.

تيرگی روابط فرهنگی ايران و آلمان

شورای شهر تهران در پاسخ به نصب لوح يادبود حادثه ميکونوس در برلين، تصميم به نصب لوح در مقابل سفارت آلمان گرفته است.

وقتی آقای "گوست" وابسته فرهنگی سفارت آلمان در ايران عده ای از نويسندگان و روشنفکران را دعوت کرد تا با آنان در زمينه فعاليت های فرهنگی از جمله مهمترين آنها تجديد فعاليت انستيتو گوته صحبت کند، ناگهان عده ای از مأموران وزارت اطلاعات به خانه او ريختند و ميهمانان را دستگير کردند و با چشم بسته به زندان بردند. ميهمانان عبارت بودند از مهرانگيز کار، سيمين بهبهانی، روشنک داريوش، هوشنگ گلشيری، محمدعلی سپانلو و فرج سرکوهی.

ماجرای آن شب در بسياری از نوشته ها از جمله در کتاب "ريشه های ايدئولوژيک تروريسم ولايت فقيه و اسناد ميکونوس" نوشته پرويز دستمالچی در بخش ماجرای فرج سرکوهی ثبت شده است.

از مهمانان خانه گوست به ويژه زنان که بدون داشتن حجاب کامل اسلامی بر سر ميز شام نشسته بودند، فيلمبرداری کردند. آن زمان برنامه ای تلويزيونی در تدارک بود به نام "هويت" که به قصد بدنام کردن روشنفکران و سياستمداران مخالف تهيه می شد.

روابط فرهنگی جمهوری اسلامی و آلمان بر اثر بازداشت ميهمانان خانه گوست، رو به تيرگی نهاد؛ امری که بعدها با پيش آمدن ماجرای فرج سرکوهی تيره تر شد.

آخرين موضوعی که موجب بروز تنش در روابط دو کشور شد، اعلام نتايج دادگاه ميکونوس بود که پرده برداری از لوح ياد بود قربانيان و واکنش جمهوری اسلامی پس لرزه های آن به حساب می آيد. دادگاه ميکونوس که شرح ماجرای آن در پاره ای کتابها از جمله در کتاب "هنوز در برلين قاضی هست" به تفصيل آمده است، در دهم آوريل ۱۹۹۷ ميلادی رأی خود را اعلام کرد.

دادگاه که سه سال و نيم طول کشيده بود، پس از شهادت برخی از ايرانيان به اين نتيجه رسيد که در ايران کميته ای غير قانونی به نام کميته عمليات ويژه تصميم به قتل مخالفان می گيرد و در اين کميته سران جمهوری اسلامی عضويت دارند.

پس از اعلام رأی دادگاه، رابطه اتحاديه اروپا با جمهوری اسلامی تيره شد و ۱۴ تن از سفيران اروپايی خاک ايران را ترک کردند.

چند سال پيش شهردار منطقه شارلوتن بورگ برلين به ابتکار خود تصميم گرفت که لوحی به مناسبت قربانيان ميکونوس نصب کند. اين موضوع با مخالفت جمهوری اسلامی مواجه و موجب پاره ای پيغام و پسغام ها شد اما سرانجام شهردار منطقه امر خود را پيش برد.

او در مراسم پرده برداری از لوح يادبود قربانيان ميکونوس گفت که قصد ندارد وارد حيطه سياست کلان شود، فقط می خواهد گامی هر چند کوچک عليه تروريسم بردارد؛ خشونتی که در حيطه کار وی در محله شارلوتن بورگ برلين به کشته شدن چهار نفر از مخالفان حکومت اسلامی انجاميد. *

اکنون با بسته شدن انستيتو گوته ظاهراً اين انستيتو که مکانی فرهنگی است قربانی درگيری های سياسی شده است.

انستيتو گوته که پس از انقلاب تعطيل شده بود، در سال ۱۹۹۶ بار ديگر با دريافت يک مجوز چهار ساله گشوده شد و کار خود را به شکل محدودتری از سر گرفت. به اين ترتيب اين انستيتو که در سالهای اخير ۳۰۰۰ دانش آموز داشت که در آن به فراگيری زبان آلمانی مشغول بودند، از سال ۲۰۰۰ به بعد مجوز قانونی نداشته است.

انستيتو گوته يکی از نهادهای بزرگ فرهنگی آلمان به شمار می آيد که در سراسر جهان شعبه دارد و با احتساب آخرين مرکز آن که در کابل افتتاح شد، تعداد مراکز آن به ۱۲۶ می رسد.

--------------------------------------------

* چهار ايرانی در واقعه معروف ميکونوس ترور شدند. صادق شرفکندی دبير کل حزب دمکرات کردستان، فتاح عبدلی مسئول حزب در اروپا، همايون اردلان مسئول حزب در آلمان و نوری دهکردی سياستمدار چپ ساکن برلين.

 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران