BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 12:23 گرينويچ - سه شنبه 13 ژوئيه 2004
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
دو اثر از رضا براهنی در جشنواره آوينيون
 

 
 
براهنی
رضا براهنی: با رمان به سوی صحنه تئاتر
هر سال در ماه ژوئيه شهر آوينيون در جنوب فرانسه، ميزبان يکی از مهمترين جشنواره های تئاتری جهان است.

امسال رضا براهنی، نويسنده و شاعر ايرانی، مهمان جشنواره تئاتر آوينيون است. او با دو اثر در جشنواره شرکت کرده است.

نمايش اول اثری است به نام در دوزخ ، که اقتباسی است از بخش اول رمان او به نام روزگار دوزخی آقای اياز.

اين رمان را رضا براهنی بيش از سی سال پيش نوشته، اما هنوز به طور کامل به زبان فارسی انتشار نيافته است.

رمان فرمی باز دارد و سيری آزادانه است در پهنای تاريخ که ايران معاصر را از سويی با حديث بر دار شدن حسين بن منصور حلاج پيوند می دهد و از سوی ديگر با دربار سلطان محمود و ماجراهای پادشاه غزنوی با غلامش اياز.

به گفته براهنی اين رمان سه قسمت دارد که هر بخش آن را يکی از سه قهرمان اصلی داستان روايت می کند.

بخش اول رمان که راوی آن اياز است، چهار سال پيش توسط ناشری معتبر به زبان فرانسه منتشر شد و توجه فراوانی برانگيخت.

" تيه ری بدار" کارگردان نوجوی تئاتر فرانسه از آن اقتباسی نمايشی فراهم ساخت و خود او آن را به روی صحنه تئاتر برد.

اين کار صحنه ای نيز با استقبال روبرو شد و اجرای تازه ای از آنست که در جشنواره آوينيون عرضه شده.

نمايش در دوزخ دلهره ها و اضطراب های انسان معاصر را روايت می کند، که بار سنگينی از وحشت تاريخ و اسطوره را به دوش می کشد. آدمها با تقدير ازلی خود تنها می مانند و بر صحنه نمايش، يکه و منفرد، گرفتار در اتاقک هايی تنگ به سان تابوت یا سلول انفرادی، تک تک به ملاقات کابوسهای شان می روند. خواب های آشفته آنها تا اعماق دور و ناشناخته تاريخ ريشه دوانده است.

دوزخ
سرنوشتهای منفرد روی صحنه "در دوزخ"

"تيه ری بدار" به کار نويسندگانی علاقه مند است که زير سلطه داغ و درفش، اثر هنری می آفرينند. اينجا هر واژه يک درد است و هر تصوير يک زخم. پيشينه هر اثر را بايد در بايگانی سرکوب و اختناق جست، چنانکه محصول آن نيز غالبا با عقوبت ضجه و شکنجه، همراه می شود.

قصاص کن و قصه بگو!

دومين نمايشی که "تيه ری بدار" از رضا براهنی به جشنواره آوينيون آورده و با آن خود براهنی هم روی صحنه می رود، قص قص نام دارد.

واژه عربی "قص"، هم به صورت ريشه مصدری و هم در وجه امری به دو معناست: يکی روايت کردن و نقل گفتن، ديگری دريدن و پاره کردن.

به تعبير براهنی اين ايهام تصادفی نيست. لفظ "قص" حاوی هسته يگانه ايست با دو پوسته مفهومی: همانها که انسانها را قصاص داده، اعضايشان را دريده و بدنشان را شقه کرده اند، بعدا قصه هم به هم بافته اند! اول خون ريخته و جنايت کرده اند و بعد روايت آن را برای ثبت در تاريخ نقل کرده اند تا "افتخارات" آنها به دست فراموشی نيفتد!

براهنی به "شهرزاد"، آن قصه گوی اساطيری نيز نظر دارد: شهرزاد از اين وادی رعب انگيز عبور کرده است: بانوی زيرک قصه گفت تا از قصاص برهد، هزار و یک شب تمام.

براهنی در اين "درس های شعر" از سنت های عتيقی می گويد که از ژرفنای اسطوره و تاريخ بر روح انسان معاصر چنگ می اندازند تا هستی او را بلرزانند.

اين نمايش در سه قسمت تنظيم شده است و در سه برنامه مستقل به روی صحنه می رود.

قسمت اول بر گرد "مادر" می چرخد، که شکايت از جدايی ها با دوری از او شروع می شود. در اينجا هم روايت اسطوره ای را داريم و هم سيرت شخصی را، که در براهنی نويسنده با جدايی بيان او از "آذری" که "زبان مادری" اوست، تبلور می يابد.

قسمت دوم "پسر" است، محکوم به "زبان بريدگی"، يعنی کاملترين تجسم "قص" با ابعاد دوگانه اش! او اينک زبان بريده، با هويت گمشده اش، به مصاف تاريخ می رود.

قسمت سوم نمايش زير سلطه "پدر" است، نمادی از قدرت با تمام نمودهای آن: خدا، دولت و... و با تمام وجوه تناقض آميز آن: والاترين بخشنده و برترين سرکوبگر!

نمايش های براهنی درجشنواره آوينيون چند بار به اجرا در می آيند. نمايش در دوزخ برای آخرين بار روز ۱۵ ژوئيه و نمايش قص قص روز 19 ژوئيه به روی صحنه می روند.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران