BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 16:13 گرينويچ - چهارشنبه 16 مارس 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
نگاهی به وضعيت موسيقی ايران در سال 1383
 

 
 
پوستر بيستمين جشنواره موسيقی فجر
پوستر بيستمين جشنواره موسيقی فجر
ابوالحسن نجوا

در تحليل و ارزيابی تحولات و حوادث مهم موسيقی در سال ۸۴ می توان گزينه های مختلفی را مورد تجزيه و تحليل قرار داد. گزينه هايی چون تحولات مديريتی، برگزاری جشنواره ها، انتشار آلبومهای مهم موسيقی، اجرای کنسرتهای مهم و نيز بررسی نحوه تعامل دولت و اهل موسيقی و تحرکاتی که اصناف موسيقی انجام داده اند و يا انتشار آثار تاليفی ( کتاب ) درباره موسيقی.

تحولات مديريتی

آغاز سال ۸۴ با خداحافظی مديری همراه بود که يکی از طولانی ترين دوره های مديريتی را در جمهوری اسلامی پشت سر می گذاشت. علی مرادخانی که از سالهای پايانی دهه ۶۰ مديريت مرکز موسيقی ( مرکزسرود و آهنگهای انقلابی ) را برعهده گرفته بود، پس از ۱۴ سال رياست مرکز موسيقی از اين سمت استعفا داد.

استعفای مرادخانی البته با واکنشهای متفاوتی روبرو شد، ازجمله هيئت مديره خانه موسيقی در نامه ای که بعدها با اعتراض چند عضو موثر خانه موسيقی روبرو شد، وی را مديری شاخص ناميد که کس ديگری نمی توانست جايش را پر کند.

آقای مرادخانی وقتی به رياست مرکز موسيقی رسيد، بودجه سالانه کمتر از ۱۰۰ ميليون بود و موسيقی در رديف بودجه سالانه دولت جايی نداشت، اما وقتی وی از سمت خود استعفا می داد موسيقی در بودجه سالانه برای خود رديفی داشت و رقم آن به ۵/۳ ميليارد تومان رسيده بود.

پوستر پنجمين جشن خانه موسيقی که در مهرماه برگزار شد

جايگزين مرادخانی، محمد حسين همافر، مدير کل ارشاد اسلامی استان فارس، بود که به رغم برخی فشارهای وارده بر وی کارنامه ای قابل قبول از خود در يک سال اخير بر جای گذاشت.

تحول مديريتی ديگری که به وقوع پيوست تغيير مدير موسيقی صدا و سيما بود. علی معلم که در سالهای پايانی مديريتش نارضايتی فراوانی در بين اهل موسيقی ايجاد کرده بود، جای خود را به محمد حسين صوفی داد که در چند ماه اخير ضمن دفاع از موسيقی سنتی، تعامل مثبت و موثری را با خانه موسيقی، به عنوان مهمترين نهاد مدنی اهل موسيقی ( و مدافع سرسخت موسيقی کلاسيک وسنتی ايران ) ايجاد کرد و برخی از چهره های موثر اين نهاد را در شورای عالی موسيقی صدا و سيما به کار گرفت.

همايون شجريان فرزند محمدرضا شجريان چند تصنيف برای صدا و سيما خواند، در حالی که خود محمدرضا شجريان همچنان به انتقاد از صدا و سيما ادامه می دهد، می تواند از جمله نشانه های اين تغيير باشد. ضمن آنکه در اين سازمان و در معاونت استانهای آن عبدالحسين مختاباد، خواننده ای که به تازگی از تحصيل موسيقی در انگلستان به ايران برگشته، سمت اجرايی – مديريتی مهمی را بر عهده گرفته است و در دستور کاری خود سعی دارد برنامه های تازه ای را برای توجه جدی تر به موسيقی استانها به مرحله اجرا درآورد.

خانه موسيقی

از جمله تحولات مهم بهار ۸۳ برگزاری انتخابات هيئت مديره اصلی خانه موسيقی بود. اين نهاد موسيقايی، به رغم تمامی انتقاداتی که برخی از چهره های شاخص موسيقی ايران ( محمدرضا شجريان، محمد رضا درويشی، حسين عليزاده و هوشنگ کامکار ) بر آن وارد می کنند، بيمه حدود ۱۸۰۰ هنرمند موسيقی، همکاری با محمد رضا شجريان در جمع آوری کمک برای زلزله زدگان بم، کمک به جمع آوری پول برای ساخت باغ هنر بم، مشارکت در دور تازه فعاليت کميته موسيقی يونسکو در ايران، برگزاری جشن خانه موسيقی، برگزاری و نظارت بر آزمون از مدرسان موسيقی و نظارت بر آموزشگاههای موسيقی، برگزاری کلاسهای فوق تخصصی موسيقی سنتی به سرپرستی داريوش پير نياکان و... از جمله فعاليتهايی است که تاکنون از اين نهاد موسيقايی صادر شده است.

در انتخابات بهار ۸۳ محمد سرير و حسن رياحی به جمع هيئت مديره اضافه شدند تا وزنه موسيقی دان های غير سنتی در خانه موسيقی اندکی کاهش يابد. اين کاهش اسبابی را فراهم آورده است تا بخشی از نوازندگان موسيقی پاپ که همه گاه خانه موسيقی را به فعاليتهای مخالف موسيقی پاپ، متهم می کردند، از انتقادات خود در اين زمينه بکاهند.

خانه موسيقی البته در يک برهه با چالش جدی روبرو شد و آن حمله يکی از روزنامه ها (روزنامه جمهوری اسلامی ) به برگزاری جشن خانه موسيقی بود که به رغم پاسخ شجاعانه به اين گزارش، مسئولان خانه موسيقی ترجيح دادند که برنامه شب آخر را( ۱۹ مهر ) برگزار نکنند.

جشنواره ها

رقص آيينی از منطقه خراسان با سرنای غلامعلی نی نواز - عکس از محسن سيدی

در سال ۸۳ چند جشنواره مهم موسيقی برگزار شد که جشنواره موسيقی نواحی ايران از جمله مهمترين آنها بود.

نخستين جشنواره به موسيقی بانوان اختصاص داشت که در تابستان برگزار شد و به اعتقاد آذر هاشمی ( دبير جشنواره و از موسيقی دانهای شناخته شده موسيقی بانوان) و در مقايسه با دوره های گذشته کيفيت مطلوبتری داشت.

در مقابل موسيقی بانوان در جشنواره موسيقی فجر وضعيتی ضعيفتر داشت که با اعتراض برخی از زنان موسيقی دان روبرو شد.

همانند جشنواره موسيقی بانوان، جشنواره موسيقی نواحی نيز با کيفيتی متفاوت با دو دوره گذشته برگزار شد.

حضور دوباره محمدرضا درويشی و جمعی از شاخص ترين پژوهشگران موسيقی قومی، موسيقی از بريتانيا و آمريکا و حضور ۳۶ استا د نامی موسيقی نواحی ايران اين جشنواره را به مرز کيفی بالايی رساند.

جشنواره موسيقی فجر نيز اگرچه در بخشهای داخلی (موسيقی سنتی) و خارجی کيفيتی پايين داشت، اما در بخش پژوهش و نيز موسيقی محلی از ابتکارات مناسبی بهره می برد. در اين جشنواره که به مدت ۷ روز برگزار شد، نزديک به ۲۰۰ اجرا به روی صحنه رفت.

کنسرتها

خوان مارتين

ماجرای اجرای کنسرتهای موسيقی در ايران همچنان با اما و اگرهای فراوانی روبروست. به جز در تهران و برخی شهرهای بزرگ که برگزاری کنسرت در آنها کمتر با مخالفت روبرو می شود، در شهرستانهای کوچک و نيز برخی شهرها، مانند مشهد، برگزاری کنسرت، به رغم داشتن مجوز از سوی ادارات ارشاد با مشکلات عديده ای همراه است و برگزار کنندگان تا آخرين لحظات نيز هراس آن دارند که گروههای مخالف موسيقی در شهرها مانع برگزاری کنسرت شوند و البته در برخی از شهرها اين هراس صورتی واقعی به خود گرفته و در آخرين لحظات از اجرای کنسرت جلوگيری به عمل آمد.

در برابر اين موانع سال گذشته کنسرتهای مهمی در ايران برگزار شد که ازجمله مهمترين آنها کنسرت پرويزمشکاتيان و نيز گروه دستان بود.

مشکاتيان که در ۸ سال اخير سکوت پيشه کرده بود، با گروهی ۱۸ نفره که در آن برخی از چهره های شاخص موسيقی سنتی به عنوان نوازنده وی را همراهی می کردند، در تالار بزرگ کشور با همراهی آواز شهرام ناظری به اجرای قطعاتی از ساخته های گذشته و حال خود پرداخت.

از راست پژمان حدادی، حميد متبسم و حسين بهروزی نيا از اعضای گروه دستان

ديگر گروه معروف ايرانی گروه دستان بود که پس از ۷ سال کنسرت در خارج از ايران به اجرای گروه نوازی در کاخ نياوران پرداخت.

اين گروه به همراه گروه شجريان – عليزاده، کلهر و نيز گروه کامکارها ( که امسال بيستمين سال تاسيس خود را در کنسرتی بزرگ در تهران جشن گرفتند) در ميان علاقه مندان موسيقی ايرانی در کشورهای ديگر از اعتبار و منزلتی شايسته برخوردار شدند.

در ميان کنسرتهای گروههای خارجی بايد از کنسرت خوان مارتين، نوازنده نامی گيتار فلامنکو، ياد کرد که اجرايش در تابستان امسال در کاخ نياوران با استقبالی شگفت انگيز روبرو شد.

حذف صدای همخوان زن

صبا کامکار، همخوان کروه کامکارها

اگرچه عمده تحولات موسيقی سال گذشته در جهتی مثبت سير می کرد، اما از اوايل پاييز ۸۳ و با فشارهايی که از سوی برخی از گروههای مخالف همخوانی زنان در کنسرتها اعمال شد، در يک توافق نانوشته از حضور و همراهی بانوان همخوان در کنسرتهای موسيقی جلوگيری به عمل آمد.

اين فشارهای تا به آنجا پيش رفت که حسين عليزاده در مراسم بيستمين سال درگذشت استاد کريمی به اين رويه اعتراض کرد و در روزهای اخير نيز گروه کامکارها که در ميان خود دو خواننده همخوان زن دارند، اعلام کرده اند که ديگر در ايران کنسرتی نخواهند داد.

به نظر می رسد وضعيت موسيقی زنان و نيز خود موسيقی که هنوز از سوی برخی از محافل داخلی با تحريم روبرو است، تا برگزاری انتخابات بهار آينده در موقعيت برزخی خود بماند.

 
 
جشنواره موسيقی فجر موسيقی
بيستمين جشنواره موسيقی فجر پايان يافت
 
 
غلام مارگيری، پيشکسوت موسيقی آيينی از ميناب موسيقی
ششمين جشنواره موسيقی نواحی ايران پايان يافت
 
 
.موسيقی
'پاسخ عملی به منع آواز خوانی زنان'
 
 
علينقی وزيریموسيقی
سرگذشت موسيقی علمی در ايران
 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران