BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 12:52 گرينويچ - شنبه 30 آوريل 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
کيارستمی، تصوير يک استثنا
 

 
 
عباس کيارستمی (عکس از پوريا ماهرويان)
آنچه به برجستگی نام عباس کيارستمی و توجه محافل هنری، فرهنگی و دانشگاهی جهان به او رنگ ديگری می زند اين است که نام آوران ايرانی به ويژه در ربع قرن اخير بيش تر به نوعی با سياست آغشته بوده اند، همان که کيا رستمی از آن پرهيز دارد
با برپائی مراسم متعددی درباره عباس کيا رستمی و آثارش از 27 آوريل تا نوزده ژوئن در لندن فضای هنری اين شهر در تسخير اين فيلمساز بلند آوازه ايرانی است که در دو دهه اخير بيش از هر فيلمسازی در جهان تجليل شده و نام وطنش را بر زبان محافل فرهنگی گردانده است.

کيا رستمی که سی سال پيش کار فيلمسازی را با ساخت فيلم های درباره دنيای ساده کودکانه آغاز کرد، بعد از انقلاب و تغيير فضای هنری کشور، نه که از حرکت نماند، نه که تنگی فضا او را به مهاجرت از کشور تشويق نکرد بلکه در زادگاه خود ماند و همين ماندگاری باعث شد که موثرترين آثار را آفريد تا امروز که آوازه ای جهانی دارد گرچه در کشور خودش آثارش از مردم دريغ داشته می شود.

در سال های اخير خانم شيرين عبادی، دکتر عبدالکريم سروش، محسن مخلمباف، هر يک به دليلی نام و آوازه ای جهانی يافته اند و در جهان سياست هم به دنبال اوج گيری جنبش اصلاحات سياسی نام محمدخاتمی رييس جمهور و مطرح کننده نظريه گفتگوی تمدن ها، جلوه ای جهانی يافت اما شايد بتوان گفت کيارستمی استثنائی بوده است که مرزهای ناممکن را در نورديده است.

پيش از کيا رستمی، خارج از دنيای سياست و اقتصاد، نويسندگان و شاعرانی مانند صادق هدايت و احمد شاملو و در سال های اخير دکتر رضا براهنی خود را به جهان شناساندند و شهرتشان از مرزها گذشت اما با وجود همه نقاشان و هنرمندان نامدار – از جمله خانم شيرين نشاط و دکتررضا براهنی - اين برجستگی به عباس کيا رستمی ماند که بيش از هر ايرانی ديگری آثارش ديده و خوانده شده باشد.

به نوشته تحسين کننده فرانسوی اش " کيا رستمی نمادی استثنائی از کشور عجيب ايران، سرزمينی که از نظر برانگيختن شگفتی ها با دو کانون ديگر تمدن کهنسال بشری چين و هند قابل مقايسه می شود"

آنچه به برجستگی نام عباس کيا رستمی و توجه محافل هنری، فرهنگی و دانشگاهی جهان به او رنگ ديگری می زند اين است که نام آوران ايرانی به ويژه در ربع قرن اخير بيش تر به نوعی با سياست آغشته بوده اند، همان که کيا رستمی از آن پرهيز دارد.

در کلامی ديگر آنچه به آوازه جهانی کيا رستمی جلوه ای ديگر بخشيده، ناهمگونی و تفاوت هنر و پيام اوست با آن چه از ايران، به ويژه بعد از انقلاب اسلامی سال 1979 در ذهن جهانيان شکل گرفته است. تصويری حاکی از بيدار شدن تفکری انقلابی بر بنياد يک آرمان مذهبی که رسالت مبارزه ای با فرهنگ جهانشمول را بردوش گرفته است.

کم نيستند بزرگانی که معتقدند هنرمندان بيش از هر طبقه ديگری در ساختن جامعه خود موثرند، از اين نگاه می توان گفت کيا رستمی يکی از اثرگزارترين روشنفکران ايرانی است. و به هر حال يک استثنا

اين تصوير که به ويژه با درگيری های حکومت ايران با ابرقدرت جهانی، ايالات متحده آمريکا نشانه زده می شود و در عين حال آرمانی غرب سيتزانه مخالف فرهنگ جهانی و امروزی را تبليغ می کند، بعد از يازده سپتامبر 2001 در غرب جهان، توحهی ديگر برانگيخته که با مشت های گره کرده و زنانی پوشيده در حجاب و اسلحه به دست و مردانی آماده شهادت – و هم ميليون ها مهاجر- نمايش داده می شود.

در تصوير جهانی پيش از انقلاب اسلامی، ايران به عنوان کشوری که به مسلمانی شهرتی نداشت، ثروتمند و نوکيسه، جاه طلب و مجهز به سلاح های مدرن و درگير با گروهی چريک کمونيست جا گرفته بود. تصويری که انقلاب 1979 به کلی آن را دگرگون کرد.

در هيچ يک از اين دو نگاه هنرمندان معاصر ايرانی جائی بزرگ نداشتند گرچه که گاه جرقه ای می زدند و نامی از آنان به گوش فرهيختگان جهان می رسيد.

اما در سال های اخير عباس کيا رستمی و به نوعی محسن مخلمباف و خانواده اش که توسط هنرمندان آوانگارد جهان تحسين می شوند، جعفر پناهی و بهمن قبادی – همگی در سينما – تصوير ديگر و متفاوت از ايران را به چشم ها نشانده اند که با نمادهای پيشين - چاه های نفت و ارتش مجهز، يا انقلابيونی با مشت های گره کرده - دمساز نيستند.

خود اين عامل که منع و بندها و محدوديت های متعدد داخلی، و پيشداوری های جهانی نتوانسته است مانع از درخشش و بلندی آوازه اين فيلمساز ايرانی شود و نام او را در کنار ژان لوک گودار، ساتيا جيت رای، کورساوا، فلينی و پازولينی و فرانسوا تروفو بنشاند، بيش از همه مويد نظری است که کيا رستمی در مصاحبه با بی بی سی بر آن انگشت نهاده است.

وی گفته است " زبان سينما يک زبان جهانی است."

می ماند اين تاسف که موفقيت های جهانی او نيز مانع از درک دشواری آن نشده است" اما در واقعيت به هرحال هنرمند هم در کشور خودش بهتر کار می کند. اميدوارم که شرايط در ايران آنقدر دشوار نشود که مجبور به کار کردن در کشور ديگری شوم."

کم نيستند بزرگانی که معتقدند هنرمندان بيش از هر طبقه ديگری در ساختن جامعه خود موثرند، از اين نگاه می توان گفت کيا رستمی يکی از اثرگزارترين روشنفکران ايرانی است. و به هر حال يک استثنا.

 
 
66سينمای ايران
گفتگو با عباس کيارستمی به مناسبت معرفی و بررسی آثار او در لندن
 
 
66کيارستمی در لندن
عباس کيارستمی: منظرهايی از يک هنرمند
 
 
66معرفی فيلم
پنج ساخته عباس کيارستمی
 
 
66گفتگو با کيارستمی
فستيوال کيارستمی در پاريس برگزار شد
 
 
66سينما
چهل کارگردان برتر جهان به انتخاب روزنامه گاردين
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران