BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 11:07 گرينويچ - سه شنبه 24 مه 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
مروری بر آثار ۹ نقاش برجسته معاصر (5): نيما پتگر
 

 
 
 او درباره تاثير خانواده در روی آوردنش به نقاشی می گويد نقاشی انتخاب او بوده و به دليل برآمدن از يک خانواده نقاش، لاجرم به نقاشی روی نياورده است
نيما پتگر درباره تاثير خانواده در روی آوردنش به نقاشی می گويد نقاشی انتخاب او بوده و به دليل برآمدن از يک خانواده نقاش، لاجرم به نقاشی روی نياورده است
از مجموعه برنامه های مروری بر آثار ۹ نقاش برجسته معاصر که توسط انجمن نقاشان در گالری های تهران برگزار می شود، مروری بر دو دوره از طرح های نيما پتگر در گالری دی برگزار شد.

در اين نمايشگاه ۵۷ اثر از آثار پتگر به نمايش گذاشته شد.

نام پتگر در تاريخ نقاشی معاصر ايران، نامی آشنا است. جعفر و علی اصغر پتگر از نقاشان نامی و قديمی ايران هستند. نيما نيز از اين خاندان برخاسته است. او درباره تاثير خانواده در روی آوردنش به نقاشی می گويد نقاشی انتخاب او بوده و به دليل برآمدن از يک خانواده نقاش، لاجرم به نقاشی روی نياورده است.

هايکوواره ها

پتگر در اين نمايشگاه دو مجموعه از طرح های دهه شصت خود را با عنوان هايکوها و آدم های تاجدار به نمايش گذاشت.

نخستين ارمغان ديدن اين گروه از آثار پتگر سرايت آرامش جاری بر طرح ها در جان بيننده است.

رهايی و آرامش در تمام طرح ها، حتی در مجموعه آدم های تاجدار به چشم می خورد.

آدم های تاجدارچهره ها و نگاه های تلخ و عميق دارند، اما همين تلخی بيننده را به فکر آرامشی که اين آدم ها در حسرتش مسخ شده اند، می اندازد.

دو ويژگی ديگر طرح های مرکبی نيما پتگر که به آرامش و نرمی کارها می افزايد فضاهای خالی وسيع و کاربرد اندک خطوط در آنها است. گويی پتگر عميقا تعاليم مکتب ذن و دائو را درک کرده و به سادگی، خلاصه شدگی و عمق نگاه فلسفی و عرفانی شرق دور به جهان و هستی رسيده است.

توجه به تاريخ خلق اين آثار اين دريافت بيننده را تقويت می کند. تمام اين طرح های مرکبی در دهه شصت آفريده شده اند. دهه جنگ های خيابانی، سرکوب های سياسی و جنگ دهشتناک عراق و ايران. به نظر می رسد پتگر آن همه درگيری، پلشتی و سختی دهه شصت را در پناه انديشه های ذنيستی و دائوئيستی به آرامش و زيبايی بدل کرده است.

ايرج کريمی نويسنده، منتقد و کارگردان در يادداشتی بر اين نمايشگاه می گويد: " پتگر در طرح هايش به آن " ساده دشوارياب " يا به سادگی ای که عين کمال است، رسيده، از همين رو " طرح ها چنان اند که گويی به سادگی " آب خوردن " به انجام رسيده اند، ولی خدا می داند به بهای چه تشنگی ها حاصل شده اند."

آنچه که کريمی آن را در طرح های مرکبی پتگر مينی ماليستی يا کمينه گرا نام داده، همين سادگی و خلاصه شدگی و عمق نگاه است.

کريمی در معرفی نمايشگاه فضاهای خالی آثار پتگر را شعرگونه ديده و نوشته است: " اين فضای سپيد، در طرحی که نيما افق را با يک خط و مسير را با يک خط زيگزاگ ساده و نيزار را با چند هاشور و . . . مجسم ساخته ، همان " هيچ ملايم" سپهری وار است . نمی گويم ما را از وحشت نيستی می رهاند، ولی به "هستی" مان به "هست بودن مان" به "زندگی مان"، به نحوی زيبايی شناختی کمک می کند."

پوستر نمايشگاه نيما پتگر

پروفسور جان کلاديو مکيارلا که در اوايل دهه شصت چند سالی رئيس انجمن فرهنگی ايران و ايتاليا بود، اين طرح های هايکووار را ناشی از تاثر نيما پتگر از شرايط اقليمی فلات ايران می داند.

و کريمی می افزايد: " دشت خشک ، باران ناچيز، کوه ها، افق ، ماه ، سنگ ها و نشانه هايی از حيات نباتی. و در اين شرايط بی باران ، هنرمندی در عين حال که جهان بومی اش را به روشیکمينه گرا ( مينی ماليستی ) و – اتفاقا متناسب با اقليم اش – توصيف می کند ضرورت تبيين جهان را ياد آور می شود."

آدم های تاجدار

پتگر در مجموعه آدم های تاجدار با الهام از تاريخ، شاهان را تصوير کرده است. با ديدن اين شاهان ناتوان که قادر نيستند تاجی را که بر سرشان چسبيده، از سر بکنند، انزوا، اندوه تنهايی و طردشدگی نگاهشان دل بيننده را به درد می آورد و از پوچی و بيهودگی و ستم قدرت حتی بر قدرتمدار دلتنگ می کند.

ظرافت کار پتگر در اين مجموعه در نامگذاری آن متجلی است. او اين انسان ها را " شاهان" يا "پادشاهان " تاجدار نناميده، بلکه به درون نگريسته و آدميت آنها را ديده؛ آدميتی گمشده و در اعماق حسرت ها.

پروفسور مکيارلا راست می گويد: " ...هنر نيما وصف کننده نيست. سمبل زاست. تعريف نمی کند، کنايه می زند. خود نمايی نمی کند، احساس می شود."

آنچه از آثار نيما پتگر در گالری دی به نمايش گذاشته شد، فقط شامل طرح های مرکبی او بود، ولی آيا امکان دارد که جوانان بتوانند تابلوهای رنگ و روغن و مجموعه های مشهور "زخم ها"، "صورت بزرگ ها" و "از ريشه ها تا چهره ها" و ديگر آثار او را هم در يکجا کنار هم ببينند؟

 
 
66آلبوم
گزيده ای از آثار نيما پتگر - نفاشی های هايکو وار
 
 
66آلبوم
گزيده ای از آثار نيما پتگر - شاهان تاج بر سر
 
 
66نيما پتگر
زندگينامه نيما پتگر و فهرست نمايشگاه های آثارش
 
 
66نقاشی
مروری بر آثار ۹ نقاش برجسته ايران در گالری های تهران
 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران