BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 15:46 گرينويچ - پنج شنبه 09 ژوئن 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
مروری بر آثار ۹ نقاش برجسته معاصر (6): پرويز کلانتری
 

 
 
پرويز کلانتری

در سلسله نمايشگاه هايی که انجمن نقاشان ايران برای مرور آثار ۹ نقاش برجسته معاصر از اواخر فروردين تاکنون در گالری ها تهران برگزارکرده است، نمايش آثار پرويز کلانتری جايگاه ويژه ای دارد. تعدادی از آثار او در گالری گلستان به مدت يک هفته به نمايش گذاشته شد.

کلانتری قديمی ترين نقاش ايرانی حاضر در ميان اين 9 نقاش است. نسلی که در اواخر دهه سی در کلاس پنجم و ششم دوران ابتدايی تحصيل می کرد، نقاشی های زيبای دانشجوی جوانی به نام کلانتری را در کتاب های تاريخ و جغرافی قطع رحلی آن زمان به ياد دارد. علاقه به ايران، تاريخ و اساطير ايران در تمام دوران های کار هنری او ديده می شود.

کلانتری پيش از ورود به دانشکده مدت ها به عنوان گرافيست در موسسات تبليغاتی قديم کار می کرد و در زمان دانشجويی نقاشی و تصويرگری کتاب های تاريخ و جغرافيای دوره دبستان ايران و برخی کتاب های درسی افغانستان را انجام می داد.

در نخستين جشنواره تصويرگری کتاب های درسی از کلانتری به عنوان قديمی ترين نقاش کتاب های درسی تجليل شد.

طبق فهرست شورای کتاب کودک، کلانتری از سال ۱۳۳۶ تاکنون ۲۶ کتاب کودکان و نوجوانان را تصويرگری کرده است. تصاوير کتاب های کدو قلقله زن ( اولين تجربه تصويرگری کتاب کودکان )، گل اومد بهار اومد، جم جمک برگ خزون و تصاوير کتاب فراموش نشدنی رنگين کمان نوشته ثمين باغچه بان از جمله آثار او در اين حوزه است.

کلانتری دوره های کاری مختلفی داشته است. به قول دکتر عباس ميلانی او و حسين زنده رودی از هنرمندانی بودند که در دورانی که اکثر هنرمندان جذب هنرهای مدرن شده بودند، در آثارشان به فرهنگ ايرانی بها دادند.

پرويز کلانتری پس از يک دوره همکاری با موزه مردم شناسی برای برپايی موزه ای از آثار عشاير ايران، مجذوب زندگی عشاير شد و يکسال روی موضوع عشاير کار کرد. مجموعه " همراه با عشاير " حاصل اين دوره است.

او در اين مجموعه از رنگ اکرليک روی بوم استفاده کرده است. يکی از آثار مجموعه عشاير به عنوان تمبر ويژه سازمان ملل منتشر شد.

کلانتری در فاصله سال های ۴۵ تا ۵۴ به مکتب سقاخانه ای روی آورد. او با بکارگيری عناصر سقاخانه مثل گچ و سراميک و اشيايی مانند تکه های پارچه، سکه و قفل آثار زيبايی خلق کرد.

حضور عناصر بومی ايران در تابلوهای کلانتری چشم گير است. او در دوره ای از کارهايش - که تاثير آن را همچنان با خود دارد – شروع به استفاده از کاهگل در زمينه کار کرد. قبل از او مارکو گريگوريان نيز در برخی از آثارش از کاهگل استفاده کرده بود، اما اين سبک بيشتر با نام پرويز کلانتری شناخته شد.

او در دوره ديگری از آثارش که متاثر از فضاها و معماری کويری ايران است، با استفاده از رنگ های زرد کوير و گاه آبی کاشی ها در زمينه کاهگل ها آثار به ياد ماندنی از زندگی کويرنشينان ايران خلق کرده است.

در اکثر آثار اين دوره آدم ها حضور ندارند، اما گرمای زندگی و شور آنها از ورای ديوارها حس شدنی است.

يکی از ويژگی های آثار پرويز کلانتری بکارگيری عناصری جز رنگ در کارهايش است. با نگاهی به مجموعه آثار او به نظر می رسد که کولاژ را بسيار دوست می دارد و از آن برای بيان حس هايش و آنچه در سر دارد، به خوبی بهره می گيرد.

کلانتری در مجموعه ديگری از آثارش، در زمينه های کاهگلی از آينه، پارچه و کاشی های نقاشی شده برای قصه گويی استفاده می کند. او در مصاحبه ای با خبرگزاری ميراث فرهنگی در اين زمينه و در باره تابلوی خسرو و شيرين گفته است: "بيننده وقتی به ديوار نگاه می کند، يک داستان عاشقانه را می بيند، در اين اثر برخی کاشی ها افتاده اند، بعضی جابه جا شده اند. در واقع ما با يک طرح مدرن و چيزی شبيه پازل روبرو هستيم، که بيننده می تواند داستان خسرو و شيرين را از طريق آن درک کند. من با اين شکل کاری می خواهم بين بيننده و اثر يک فاصله ای بگذارم و به بيننده بگويم چيزی که تو می بينی يک داستان عاشقانه قديمی است و اين روزها ديگر اتفاق نمی افتد."

در مجموعه کولاژهای کلانتری، مجموعه ای به نام " تلويزيون " وجود دارد که مشهورترين آنها "گلويزيون" است. از کولاژهای معروف ديگر می توان از کولاژهای ساعت و ويلن نام برد.

کلانتری در تازه ترين دوران کار هنری خود با حفظ عناصر شناخته شده آثارش، به مينی ماليسم روی آورده است. اين آثار بر دو دسته اند: در تعدادی از اين آثار با استفاده از خشت و چند خط منحنی که نشان دهنده منحنی پشت بام های گلی خانه های مناطق کويری ايران است و در تعدادی ديگر با طراحی های ساده و مستقيم روی کاهگل سبک، خانه های کويری تصوير شده اند.

کلانتری پيش از انقلاب سال ها از مديران آموزش های هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بوده و دوره ای را هم در اين زمينه در موسسه "جونيور آدت سنتر" لس آنجلس گذرانده است.

او پس از انقلاب فيلم انيميشن " آزادی آمريکايی " را برای کانون پرورش فکری ساخت. اين فيلم که مضمون آن شوخی با مجسمه آزادی بود جايزه نخست جشنواره اوبرهازن را برای کلانتری به ارمغان آورد.

تازه ترين آثار کلانتری مجموعه طراحی هايی با عنوان " موبايل و اساطير " است، او در اين طرح ها با دادن تلفن همراه به دست اساطير تاريخی و فرهنگی ايران آنان را در موقعيت هايی ويژه ای قرار داده که ديدنی است.

کلانتری از آغاز دهه هفتاد تا پايان انتشار مجله "گردون" با نوشتن سلسله مقالاتی درباره هنرمندان نقاش و مجسمه ساز با عنوان " نيچه نه، فقط بگو مش اسمال " به عنوان نويسنده ای با ديد ظريف و نو و طنزی نرم و دلنشين نيز شهرت يافت.

او که می گويد وسوسه تجربه کردن در قلمروهای نو هميشه با من بوده، در دهه هشتاد نوشتن را جدی گرفت و تاکنون سه کتاب با عنوان های "چهار روايت از شب سال نويی که برنيما گذشت يا نگذشت"، "نيچه نه، فقط بگو: مش اسمال" و "ولی افتاد مشکل ها" توسط نشر ثالث از آثار او منتشر شده است.

برگزيده ای از نقاشی های پرويز کلانتری با عنوان "خاک را به نظر کيميا کنند " در سال ۸۲ توسط انتشارات زرين و سيمين منتشر شده است.

کلانتری به روايت راقام

۱۳۱۰: تولد، تهران
۱۳۳۸: فارغ التحصيلی از دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه تهران در رشته نقاشی
نمايشگاه ها

۱۳۴۰ : نمايشگاه انفرادی، دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه تهران
۱۳۴۶: نمايشگاه هنر معاصر ايران، دانشگاه کلمبيا، نيويورک
۱۳۴۹ : نمايشگاه انفرادی، دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه تهران
نمايشگاه "۲۵سال هنر معاصر ايران"، تهران
۱۳۵۱ : نمايشگاه انفرادی، گالری سيحون، تهران
۱۳۵۲ : نمايشگاه انفرادی، موزه کرمان، کرمان
۱۳۵۳ : نمايشگاه هنر معاصر ايران به مناسبت بازی های آسيايی تهران
يکصدمين نمايشگاه تالار قندريز، تهران
نمايشگاه انفرادی، گالری سيحون، تهران
۱۳۵۴: نمايشگاه انفرادی، گالری سيحون، تهران
۱۳۵۵ : نمايشگاه هنر معاصر ايران، انجمن روابط فرهنگی ايران و آمريکا، تهران
بخش هنر معاصر ايران در نمايشگاه بين المللی هنر، بال، سوئيس ۱۳۵۶ بخش هنر معاصر ايران در نمايشگاه "واش آرت"، واشنگتن
۱۳۶۲ : موزه آسيا- پاسيفيک، پاسادنا، کاليفرنيا
۱۳۶۶ : نمايشگاه انفرادی، نگارخانه کتاب سرا، تهران

۱۳۶۷ : گالری واگنر، ديت سن باخ، آلمان
۱۳۶۹ : نمايشگاه انفرادی، نگارخانه کتاب سرا، تهران
۱۳۷۰: نمايشگاه انفرادی، گالری کلاسيک، اصفهان
نمايشگاه انفرادی، گالری حوريان، سانفرانسيسکو
نمايشگاه Taijan Expo ، کره جنوبی
۱۳۷۱: نگارخانه پاريز، رفسنجان، کرمان
۱۳۷۲ : نمايشگاه "لايت کالا"، دهلی نو، هندوستان
نمايشگاه دوسالانه دوم، تهران
۱۳۷۴: نمايشگاه دوسالانه سوم، تهران
۱۳۷۵ : نمايشگاه، کاليفرنيا
نمايشگاه MK۲، پاريس
۱۳۷۶ : نمايشگاه دوسالانه چهارم، تهران
۱۳۷۷ : نمايشگاه در سازمان ملل متحد، نيويورک
۱۳۷۸: نمايشگاه دوسالانه طراحی، تهران
نمايشگاه هنر معاصر ايران، برپا شده با همکاری موزه هنرهای معاصر تهران در
لندن، برن و ژنو
۱۳۷۹: نمايشگاه در گالری آزتک، مادريد
۱۳۸۰: نمايشگاه هنر معاصر ايران، لندن

فعاليت های ديگر

۱۳۳۹: شرکت در سمينار آموزشی تهيه و توليد کتابهای درسی و کارآموزی در
استوديوی دان رو برای تصويرگری کتابهای درسی، نيويورک
۱۳۴۹: شرکت در دوره آموزش نقاشی به کودکان و نوجوانان، درموسسه Junior Art
Center در کاليفرنيا
۱۳۵۷ : شرکت در سمينار "آموزش از طريق هنر" در دانشگاه آدلايد، استراليا
۱۳۶۷ : همکاری با سازمان يونيسف در چاپ کارت پستال و يک قطعه تمبر سازمان
ملل متحد
ايراد سخنرانی درباره نقاشی معاصر ايران در دانشگاه برکلی، کاليفرنيا
از ۱۳۳۹ : آموزش نقاشی در دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه تهران
از ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۷ : مديريت کلاس های آموزش هنر درکانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، تهران
از ۱۳۵۹ : نگارش يک سلسله مقاله درباره هنر و هنرمندان در ايران که در نشريات ادبی و هنری تهران به چاپ رسيده و می رسد.

 
 
66آلبوم
گزيده ای از آثار پرويز کلانتری - عشاير و کوير
 
 
66آلبوم
گزيده ای از آثار پرويز کلانتری - کولاژها
 
 
66آلبوم
گزيده ای از آثار پرويز کلانتری - موبايل و اساطير
 
 
66نمايشگاه
نمايش آثار پرويز کلانتری در تهران
 
 
66نقاشی
مروری بر آثار ۹ نقاش برجسته ايران در گالری های تهران
 
 
مطالب مرتبط
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران