http://www.bbcpersian.com

17:43 گرينويچ - دوشنبه 03 اکتبر 2005

لادن پارسی

بزرگداشت نادر ابراهيمی در خانه هنرمندان

همزمان با آغاز برنامه های بزرگداشت روز جهانی کودک نوجوانان همايش بزرگداشت و گراميداشت نادر ابراهيمی نويسنده و کارگردان به پاس چهل سال تلاش برای اعتلای ادبيات کودکان و با حضور جمعی از نويسندگان، هنرمندان و دوستداران او روز يکشنبه دهم مهرماه در خانه هنرمندان برگزار شد.

در اين همايش يک روزه طی سه نشست و دو ميزگرد فعاليت های فرهنگی و هنری نادر ابراهيمی از زوايای مختلف توسط فعالان فرهنگی و اساتيد مورد بررسی قرار گرفت و قسمت هايی از دو مصاحبه با نادر ابراهيمی درباره چگونگی رويکرد او به ادبيات کودکان و نوجوانان و جايگاه و اهميت وطن در آثار او، انيميشن آنکه خيال بافت، آنکه عمل کرد ساخته مرتضی مميز بر اساس داستانی از نادر ابراهيمی، انيميشن پود ساخته نورالدين زرين کلک و تيتراژ آغازين مجموعه تلويزيونی سفرهای هامی و کامی (ساخته ابراهيمی)پخش شد.

در آغاز مراسم توران مير هادی بنيانگذار شورای کتاب کودک و عضو هيئت مديره شورای کتاب کودک، نادرابراهيمی را انسانی دارای ويژگی های هنرمندانه، نويسنده، تصويرگر، فيلمساز، پژوهشگر، ناشر و بنيانگذار ايرانی شناسی برای کودکان و نوجوانان ناميد و از عشق بی پايان او به مردم و ايران سخن گفت وسپس به بررسی کتاب مراحل خلق و توليد ادبيات کودکان که حاصل سال ها تحقيق، خلق و تدريس ادبيات نادر ابراهيمی است، پرداخت. ابراهيمی در اين کتاب روند خلق هر اثر از فکر اوليه تا رسيدن به دست مخاطب را در ۳۳ مرحله بررسی می کند.

در نخستين نشست محمد مهدی محمدی، پژوهشگر ادبيات کودکان در سخنانی با عنوان "عقلانيت انتقادی و نقش نادر ابراهيمی در تحول تاريخی ادبيات کودکان ايران" سير تلاش های عقلانی برای گسترش ادبيات کودکان از مفهوم سنتی به مفهوم مدرن را از دوره مشروطيت به بعد بررسی کرد و ضمن اشاره به نقش محمد مهدی واصف رضا جويی ( نخستين نويسنده کودکان در دوران مشروطيت )، مستشارالدوله، طالبوف، رشديه، باغچه بان، محمد باقر هوشيار، توران ميرهادی و صمد بهرنگی در رشد تفکر عقلانی در ادبيات کودکان با بررسی زندگی نادر ابراهيمی، نحوه زندگی و مبارزات سياسی او را که از سيزده سالگی آغاز کرد، در شکل گيری ذهنيت عقلانی- انتقادی او موثر دانست.

او گفت: "نادر ابراهيمی در جامعه ما مثل يک جزيره است. اوجز کسانی است که نظرات و انديشه‌هايی برای خودشان داشتند و تلاش کردند تا اين انديشه‌ها را در جامعه پيش ببرند. اگر سی سال از ارائه نظريات تربيتی نادر ابراهيمی می‌گذرد و جامعه هنوز به سوی انتقال محفوظات کهنه گرايش دارد، تقصير انديشه های او نيست. او از آدم‌هايی است که پيشتر از زمان خودشان حرکت می‌کنند و هر کاری که کردند روزی به ثمر خواهد نشست چون اين منطق کار آن‌ها است.

در پايان نشست نخست اکرم خاتم به بررسی مجموعه کتاب "ايران را عزيز بدانيم" پرداخت.

در نشست دوم منصوره انصاريان از انجمن نويسندگان کودک و نوجوان در گفتاری با عنوان آنجا که اقتدار رنگ می بازد ضمن تقسيم آثار ابراهيمی در زمينه ادبيات کودکان به دو بخش قبل و بعد از انقلاب، به نقد تطبيقی آنها پرداخت.

خانم انصاريان نادر ابراهيمی را در آثاری که در فاصله ۱۳۴۹ تا ۱۳۵۲ خلق کرده، به ويژه قصه های بزی که گم شد، کلاغ ها، سنجاب ها به رغم داشتن مفاهيم سياسی- اجتماعی از نظر زيبايی شناسی و تاثير گذاری در اوج خلاقيت دانست.

خانم انصاريان آخرين کتاب ابراهيمی يعنی همه گربه های من را نقطه عطف کارنامه نويسندگی او ناميد و گفت: "نادر ابراهيمی در اين اثر از جايگاه معلمی مقتدر و همه چيزدان عقب نشينی کرده و با فروتنی به دنيای ساده و تخيلی و بازيگوشانه زندگی گام نهاده است."

در نشست سوم نيز نوش آفرين انصاری از اعضای شورای کتاب کودک و شکور لطفی به بررسی ديگر آثار ابراهيمی پرداختند.

ميزگردها

ميزگرد نخست با عنوان "نگاهی بر آثار نظری نادر ابراهيمی در حوزه ادبيات کودکان و نوجوانان" با حضور توران ميرهادی، شهناز خانلو، محمد رضا يوسفی و مسعود ناصری برگزار شد.

در ميز گرد دوم به نادر ابراهيمی به عنوان فيلمنامه نويس و کارگردان پرداخته شد. در اين ميزگرد، دبير جلسه محمدرضا اصلانی بود و عزيزالله حاجی مشهدی، مهناز مظاهری، کمال تبريزی و محمود اربابی حضور داشتند و درباره ابراهيمی، نحوه کار و شيوه های آموزشی او سخن گفتند.

در قسمتی از برنامه بهروز دولت آبادی (چای اوغلی) آهنگ ها و ترانه های سريال آتش بدون دود ( نوشته و به کارگردانی ابراهيمی) را نواخت و بازخواند.

پرشورترين قسمت بزرگداشت حضور محمد نوری و ارکسترش در مراسم بود که با استقبال چشمگير حاضران روبرو شد. نوری نخست نزد نادر ابراهيمی که روی صندلی چرخدار نشسته بود، شتافت و پس از ادای احترام به او ترانه های زيبايی خواند. از جمله ترانه ای را که نادر ابراهيمی شعر آن را سروده و در پايان سريال سفرهای هامی و کامی با صدای نوری پخش می شد را به نحوی به ياد ماندنی بازخوانی و به نادر ابراهيمی تقديم کرد.

از نامداران فرهنگ و هنر و ادب معاصر ايران اکبر رادی، مريم زندی (عکاس سرشناس، خواهر نادر ابراهيمی و بازيگر سريال آتش بدون دود )، علی اکبر صادقی، نقاش و انيميشن ساز، بيژن بيژنی خواننده و خطاط و عبدالرحيم جعفری بنيانگذار انتشارات اميرکبير که پيش از انقلاب ناشر تعدادی از آثار نادر ابراهيمی بود در قسمت های مختلف همايش حضور داشتند.

در حاشيه همايش در گالری لاله خانه هنرمندان نقاشی هايی که کودکان برای داستان های نادر ابراهيمی کشيده بودند و در گالری ميرميران خط نوشته ها، نامه های نادر ابراهيمی به همسرش، عکس هايی از پشت صحنه سريال آتش بدون دود و جوايز او به نمايش گذاشته بود و تعدادی از ناشرانی که کتاب های نادر ابراهيمی را منتشر کرده اند،در راهروی خانه هنرمندان آنها را برای فروش عرضه کرده بودند.

همايش نکوداشت نادر ابراهيمی با همکاری شورای کتاب کودک، انجمن نويسندگان کودک و نوجوان، کانون توسعه فرهنگی کودکان، خانه فرهنگ مردم، شورای گسترش صلح، انجمن حمايت از حقوق کودکان، خانه فرهنگ نيم‌رخ، مرکز توسعه فرهنگی_ اجتماعی مادر، موسسه پژوهشی تاريخ ادبيات کودک و نوجوان، موسسه مادران امروز، مهدکودک فروغ، انتشارات روزبهان، نشر مرکز، انتشارات هزاره، ققنوس و ...برگزار شد.