BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 11:53 گرينويچ - پنج شنبه 03 نوامبر 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
نگاهی به مجموعه جنجال برانگيز شبهای برره
 

 
 
سيامک انصاری (راست) و مهران مديری از بازيگران اصلی شب های برره
سيامک انصاری (راست) و مهران مديری از بازيگران اصلی شب های برره
"شبهای برره" عنوان مجموعه طنز تلويزيونی است که حدود يک ماه است هر شب از شبکه ۳ سيمای جمهوری اسلامی ايران پخش می شود. اين مجموعه دنباله دار به ماجراهای اهالی روستای خيالی "برره" می پردازد.

"برره" روستای فرضی است که آداب و رسوم خاص خود را دارد و اهالی آن با گويش خاصی صحبت می کنند. مهران مديری کارگردان اين برنامه، پيش از اين برره ای ها را در مجموعه پاورچين به مخاطبان خود معرفی کرده بود.

در مجموعه پاورچين مخاطبان تلويزيون با شخصيتهايی آشنا شدند که متعلق به قوم و طايفه ای فرضی به نام "برره ای ها" بودند.


آنها از برره به تهران مهاجرت کرده بودند. عده ای از اين شخصيت ها متعلق به پايين برره و عده ای ديگر متعلق به بالابرره بودند.

پايين برره ای ها و بالا برره ای ها علی رغم شباهتشان به هم، با يکديگر خصومت ديرينه ای داشتند. همچنين اختلاف فرهنگی آنها با تهرانی ها و تعصبشان بر روی آداب و سنن و گويش شان زمينه ساز ماجرا ها و رفتارهايی می شد که برای بسياری از مخاطبان تلويزيون جذاب و خنده دار بود.

در مجموعه شبهای برره مخاطب در واقع شاهد زندگی و روابط پدران همان برره ای هايی است که در مجموعه پاورچين با آنها آشنا شده است. به اين ترتيب زمان رويدادهای اين مجموعه در پنجاه سال قبل می گذرد و ماجرا با ورود يک روزنامه نگار متواری (سيامک انصاری) به برره اتفاق می افتد.

اهالی برره

خلق قومی فرضی با خرافه ها، تابوها (باورهای قومی)، آداب و رسوم و گويش خاص خود، از بارزترين ويژگی های اين مجموعه است که آن را از ساير مجموعه های طنز تلويزيونی در ايران مجزا می کند.

تاثيرگذاری اين مجموعه به حدی است که برخی واژه های آنها در ميان مردم به صورت تکيه کلام در آمده وحتی از رفتار و آداب و رسوم آنها به شيوه ای طنز آميز تقليد می کنند.

به عنوان نمونه برره ای ها به شعر گفتن می گويند شعر در کردن، به اظهار عشق کردن می گويند از خود عشق در کردن و يا اينکه پاچه خواری در اين گويش به معنی زبان بازی و تملق گويی است.

تنها غذای محبوب برره ای ها نخود است که آن را به شيوه خاصی می خورند. يکی از سرگرمی های آنها غيبت کردن و مسخره کردن ديگران است که در جمع خانواده برگزار می شود و با خوردن نخود به عنوان تنقلات همراه است.

موضوعی که ماجرای سرتاسری شب های برره را پيش می برد روابط عاشقانه (يا به قول برره ای ها عشقولانه) است. اما در هر قسمت با ايجاد يک ماجرای فرعی زمينه برای طرح موضوع های مختلف مهيا می شود.

منفعت طلبی، باج خواهی، دو رويی، آدم فروشی، تعصب، اعتياد، روشنفکر ستيزی، زن ستيزی ( و البته نقطه مقابل آن زن ذليلی ) و... موضوع هايی است که اين مجموعه تاکنون به آن پرداخته است.

"رو مسخرگی پيشه کن و مطربی آموز
تا داد خود از کهتر و مهتر بستانی"
*

در يک ماه اخير مجموعه تلويزيونی شبهای برره يکی از بحث برانگيزترين موضوعات روز در ايران بوده است. انتقاد و اعتراض عده ای از مسئولان و منتقدان به پخش اين برنامه و تاييد و حمايت عده ای ديگر زمينه توجه طيف وسيعی از مطبوعات داخلی و سايت های خبری را به اين برنامه فراهم کرده است.

دانشجويان دانشگاه ياسوج، دکتر عماد افروغ رئيس کمسيون فرهنگی مجلس، محمد تقی فهيم رئيس انجمن منتقدان و نويسندگان ايران، محمد گبرلو منتقد فيلم و از نويسندگان روزنامه رسالت از جمله معترضان به پخش مجموعه شبهای برره بوده اند.

از سويی ديگر فاطمه آليا نماينده مردم تهران، حسن محمودی منتقد و مسئول صفحه تئاتر و تلويزيون روزنامه شرق از جمله کسانی بودند که از اين برنامه حمايت کرده اند.

آسيب ديدن يک دانش آموز در پاکدشت به دليل تقليد همکلاسی هايش از شيوه دعوای برره ای ها از جمله اتفاقاتی بود که چندی پيش زمينه ساز اعتراض عده ای به پخش اين برنامه شد.

بدآموزی اين برنامه بويژه برای کودکان و نوجوانان و همچنين توهين و تمسخر به گويش و فرهنگ ايرانيان به خصوص روستائيان از مهمترين دلايلی است که معترضان به اين برنامه به آن اشاره کرده اند.

عده ای نيز توليد اين برنامه را دستاويزی برای کسب درآمد ميلياردی تلويزيون از طريق آگهی های تبليغاتی ای که در بين اين برنامه پرمخاطب پخش می شود دانسته اند.

از سويی ديگر مدافعان اين برنامه معتقدند که شبهای برره دارای پيامهای اخلاقی، فرهنگی و.... بوده و با نگاهی نقادانه آينه مشکلات و معضلات موجود در جامعه است.

سازندگان اين برنامه نيز چندی پيش جوابيه ای به انتقادات و اتهامات وارده به خود و سازمان صدا و سيما داده اند.

مهران مديری، کارگردان مجموعه شب های برره

برنامه های خبری راديو و تلويزيون نيز هر از گاهی اخبار مسائل حاشيه ای، هزينه توليد ، ورود بازيگر تازه ای به اين مجموعه را به اطلاع مخاطبان رسانده و يا توضيحی در جهت تفهيم پيام های اخلاقی و فرهنگی آن می دهند.

به عنوان نمونه مهران مديری در مصاحبه کوتاهی که در ۱۰آبان از اخبار شبانگاهی شبکه سه پخش شد، هزينه توليد اين برنامه را بين 125 تا 140 هزار تومان برای هر دقيقه اعلام کرد و افزود به زودی رضا شفيعی جم و حسن شکوهی به جمع بازيگران اين مجموعه خواهند پيوست.

پخش اين قبيل اخبار به ويژه از شبکه سراسری خبر در تلويزيون ايران اتفاقی بی سابقه است.

واقعيت اين است که توليد مجموعه های طنز در ايران به ويژه اگر جنبه انتقادی داشته باشند، همواره با مشکلاتی روبرو بوده است. صنف ها، قشرها و قوم های گوناگون ايرانی معمولا در برابر هرگونه انتقادی از خود واکنش های اعتراض آميزی نشان می دهند. تا جاييکه حتی سازندگان شبهای برره نيز با در نظر گرفتن مکانی فرضی برای طرح قصه های خود از گزند اين قبيل واکنش ها در امان نمانده اند.

حساسيت نسبت به محتوای يک برنامه گاه به قدری اذهان مسئولان و حتی منتقدان هنری را تحت تاثير قرار می دهد که اغلب از بررسی کارشناسانه ضعفها و قوتهای ساختاری آن غافل می مانند.

از سويی ديگر واکنشهای جنجال برانگيز و اعتراض آميز معمولا نظر مخاطبان بيشتری را به برنامه ای که مورد اعتراض قرار گرفته جلب می کند. در واقع تلاش برای ايجاد ممنوعيت و سانسور اغلب برخلاف کارکرد خود عمل کرده و به ابزاری برای تبليغ يک اثر تبديل می شود.

فارغ از اخبار و نظرات مخالف و موافقی که تا کنون در حاشيه سريال شبهای برره بوده است، بايد گفت که اين مجموعه از ايده جذابی برای ساخت يک سريال طنز تلويزيونی برخوردار است. اگرچه تا کنون از پتانسيل موجود در طرح اوليه خود به خوبی استفاده نکرده است.

آدمهای اين مجموعه اغلب يک بعدی هستند و واکنشها و عملکردشان قابل پِيش بينی است. بازی بازيگران نيز متاثر از آن يکنواخت و متکی بر رفتارها و تکيه کلامهای کليشه ای و تکراری است. البته اين اشکال متناسب با توانايی بازيگران در ايفای نقششان در سرتاسر مجموعه يکسان نيست.

ايجاد خنده در بيشتر لحظات متکی بر کلام و گويش خاص برره ای ها و رفتارهای توام با لودگی است. ديالوگها گاهی در توضيح همان اعمالی است که آدمها انجام می دهند. حتی پيام های اخلاقی برخی قسمتها از زبان بازيگران در ديالوگهايی صريح و مستقيم بيان می شود.

به دليل همزمانی توليد و پخش اين برنامه به نظر می رسد برخی از اين ديالوگها در پاسخ به عده ای است که اين مجموعه را متهم به بدآموزی کرده اند. مهران مديری پيش از اين نيز در مجموعه های قبلی اش از اين شيوه برای پاسخ گفتن به منتقدان برنامه اش استفاده کرده است.

در مجموع با توجه به سابقه ای که انواع طنز، هزل و هجو در ادبيات کهن ايرانی دارد به نظر می رسد ايرانيان قادر به نکته سنجی و درک کنايه ها و طنازی های شوخ طبعانه بوده اند.

در نظر گرفتن قدرت تشخيص و شعور مخاطب می تواند در شيوه برخورد و نقد اين قبيل برنامه ها از يک سو و ارتقاء کيفيت توليدات طنز تلويزيونی از سويی ديگر موثر باشد.

شناسنامه

سرپرست نویسندگان : پیمان قاسم خانی
نویسندگان : سروش صحت، محمد رضا آریان، محراب قاسم خانی، خشایار الوند، امیر مهدی ژوله.
کارگردان : مهران مديری
بازيگران : محمد شيری، سیامک انصاری، محمدرضا هدایتی، فلامک جنیدی، شقایق دهقان، سعید پیردوست، ساعد هدایتی،علی کاظمی، علی اصغر حیدری، فاطمه هاشمی، بهنوش بختیاری و مهران مديری
تصویر برداری : بابک بذر افشان
موسیقی : بهرام دهقان (خواننده تیتراژ: مهران مديری)
مدیر چهره پردازی : حمید میهن دوست
مدیر تولید : حسن شکوهی
مجری طرح : محسن چگینی
پخش از شبکه 3 سیمای جمهوری اسلامی ایران.

* شعر از عبيد زاکانی

 
 
66تلويزيون
مجموعه های نمايشی طنز: ميهمان پس از افطار ايرانيان
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران