BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 13:55 گرينويچ - سه شنبه 08 نوامبر 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
بزرگداشت سعدی افشار در خانه هنرمندان
 

 
 
سعدی افشار
سعدی افشار خاطره ای از پيتر بروک، کارگردان انگليسی تئاتر، بازگو کرد
بزرگداشت سعدی افشار، بازيگر نمايش های سنتی ايرانی، در خانه هنرمندان برگزار شد.

اين مراسم توسط انجمن بازيگران خانه تئاتر به پاس يک عمر فعاليت هنری سعدی افشار برگزار شد که بسياری هنرمندان تئاتر از جمله علی نصيريان، بهروز غريب پور، اکبرعبدی، بهزاد فراهانی، اکبر زنجانپور و محمود عزيزی در آن شرکت داشتند.

سعدی افشار آخرين بازمانده از بازيگران نقش سياه در نمايش های رو حوضی است که در ادامه فعاليت هنری خود به صحنه های تئاتر وارد شد.

او متولد سال ۱۳۱۳ است و تا ششم ابتدايی درس خوانده است.

پيشينه سياه بازی

در قديم در جشن ها و مراسم عروسی، در حياط خانه روی حوض الوار يا تخته های مسطحی می گذاشتند و از آن به عنوان صحنه نمايش استفاده می کردند. به همين خاطر به اين گونه نمايش ها رو حوضی يا تخته حوضی می گفتند.

شايد بتوان گفت که نمايش سياه بازی يا رو حوضی شباهت هايی با نمايش های خنده آور اروپايی مانند "کمديا دل آرته" (Commedia dell'Arte) و يا "فارس" (Farce) دارد.

اين نمايش ها تنها يک خط روايی دارند که بازيگران به طور بداهه آن را پيش می برند. به همين علت حضور ذهن بازيگر نقش سياه، در گذشته، تاثير قابل توجهی درموفقيت گروه نمايشی در بين مردم داشت.

گاه می شد که مردم مراسم جشن وعروسی خود را به تاخير می انداختند تا سياه باز مورد نظرشان بتواند در مراسم آنها شرکت کند.

اکبر زنجانپور
اکبر زنجانپور، بازيگر و کارگردان، از ديگر حاضران مراسم بود

مهدی مصری، ذبيح الله ماهری، سيد حسين يوسفی، رضا عزبزاده از سياه بازهای به نام تاريخ تخته حوضی هستند که تنها در نقش سياه ظاهرشدند و هر کدام صاحب سبک بودند.

سعدی افشار آخرين نفر از اين نسل است که برای خود سبکی کاملا متفاوت دارد.

برخی ديگر از بازيگران قديم سينما وتئاتر ايران همچون نعمت اله گرجی و اسماعيل زانيچ نيز کار خود را با همين گونه نمايش ها آغاز کردند.

در حال حاضر گاه گاهی سياه بازی در ايران انجام می شود ولی آن انسجام و تداوم کاری ديگر وجود ندارد.

از ديگر نام های آشنا در نمايش سياه بازی مرتضی عقيلی است که از سال 1357 در اين نقش ظاهر شد.

حسين کسبيان بازيگر قديمی تئاتر ايران و يکی از بازيگران تئاتر ملی ايران نيز در نمايش هايی از بهرام بيضايی مانند سه نمايش عروسکی، نقش سياه را بازی کرده است.

بسياری از اهالی مطرح تئاتر ايران دست به تجربياتی در اين زمينه زده اند که از ميان آنها می توان از بهرام بيضايی و علی نصيريان نام برد.

برنامه بزرگداشت

اين مراسم از همان سالن انتظار شروع شد، جايی که گروه اجرايی مراسم تمام و يا بخشی از چهره های خود را سياه کرده بودند و به صورت ميهمانان نيز خطی از رنگ سياه می کشيدند.

برنامه مراسم تلفيقی بود از يک اجرای عادی و نمايش رو حوضی. برگزار کنندگان مراسم را مانند يک نمايش تخته حوضی به همراهی يک نوازنده کمانچه و يک نوازنده تنبک برگزار کردند.

علی نصيريان
آقای نصيريان پيشنهاد داد که تئاتر سنگلج به نمايش های سنتی - آيينی اختصاص پيدا کند

يک نمايش تلفيقی از خيمه شب بازی و سياه بازی نيز در بخش ديگری از مراسم به اجرا در آمد که اشاراتی به سابقه اين دو گونه نمايشی داشت.

در اين مراسم فيلمی از حسن هدايت به نام نمايش روحوضی به نمايش درآمد و پس از نمايش فيلم، سعدی افشار با يکی از هنرمندان اين گونه نمايشی، قطعه ای را اجرا کردند.

محمودعزيزی وعلی نصيريان سخنرانان اين مراسم بودند.

علی نصيريان در سخنان خود اشاره کرد برای زنده نگه داشتن نمايش تخته حوضی بايد ترتيبی داد که در کنار کارهای تحقيقی وپژوهشی و تجربی، اين نمايش به همان شکل سنتی خود توسط خود بازيگرانش اجراشود.

علی نصيريان که سمت دبيری جشنواره سنتی-آئينی را دارد، پيشنهاد داد که تئاتر سنگلج به اين کار اختصاص پيدا کند و درآن مرتب نمايش های سنتی اجرا شود.

او به سعدی افشار پيشنهاد داد که برای جشنواره سال آينده تئاتر سنتی- آئينی نمايشی آماده کند.

محمود عزيزی که در دو نمايش به نامهای سعدی هملت می شود و پينه دوز شهرما کارگردان سعدی افشار بوده است، به عنوان آخرين بازمانده نمايش سنتی از او قدردانی کرد و تاکيد کرد که حسين کسبيان را فراموش نکنيم.

سعدی افشار نيز در اين مراسم خاطره ای از پيتر بروک کارگردان انگليسی تئاتر ذکر کرد.

در جشن هنر شيراز، پيتر بروک نمايشی از سعدی افشار و گروهش می بيند و نظرش جلب می شود. بيژن مفيد برای او شرح می دهد که آنها تنها خط داستان را می گيرند و جزئيات را بداهه در اجرا می سازند.

پيتر بروک باور نمی کند و يک داستان چند خطی برای آنها می گويد. اين داستان را در اتوبوس در حالی که به جايی می رفتند برای آنها تعريف می کند و بعد از رسيدن به مقصد سعدی افشار و گروهش بر مبنای آن خط داستانی يک نمايش کامل اجرا می کنند.

خط داستانی مربوط به نمايش عروسی فيگارو بوده است.

 
 
مطالب مرتبط
سايت های مرتبط
بی بی سی مسئول محتوای سايت های ديگر نيست
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران