BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 16:00 گرينويچ - دوشنبه 16 ژانويه 2006
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
گلرخسار صفی اوا، مادر ملت تاجیک
 

 
 
جمهوری تاجيکستان در سال ۱۹۹۱ استقلالش را از اتحاد جماهير شوروری بدست آورد و در همان سال وارد یک جنگ داخلی پنج ساله شد. تاجیکستان کشوری است بسیار جوان و تاجيکها بزرگترين گروه قومی در اين کشور هستند که حدود ۸۰ درصدشان قادرند به فارسی تاجیکی صحبت کنند. ولی به دلیل عدم حمایت شوروی از آموزش زبان فارسی در زمانهای گذشته، بسیاری از جوانها ترجیح می دهند به زبان روسی صحبت کنند.

گلرخسار

در این سفر با یکی از معروفترین شاعران تاجیک، گلرخسار صفی اوا، (معروف به مادر ملت تاجیک) گفتگویی داشتم.

ظاهرا شب سال نو میلادی منزل شما برق قطع شده بود؟

آره نمی دونم چه اتفاقی افتاده بود و چه گناهی کرده بودیم که برق نداشتیم و نتونستیم شب سال نو را جشن بگیریم و دو روز برق نداشتیم و آواره خانه های دوستان شده بودم.

در یکی از روزنامه های اینجاخوندم که گلرخسار بهترین مرد تاجیکه، جریان از چه قراره؟

آره نمی دونم که از کجا این را نوشتند! گفتند که من گفتم، ولی کار خودشون بوده، من همچین حرفی را نزدم!

شما بعد از استقلال تاجیکستان و در دوران جنگهای داخلی تاجیکستان زندگی پرفراز و نشیبی داشتید ، به جان شما شانزده بار سوء قصد شد ولی خوشبختانه اتفاقی نیافتاد. می خواستم بدونم راز اینکه شما جان سالم به در بردید چیه؟

اول باید بگم که مشکلاتی از اين قبیل فقط برای من نبود بلکه تمامی مردم تاجیک به گونه های مختلف در اون دوران اذیت شدند. همه چیز دست سرنوشته، زمانی که اسلحه به طرف من نشانه رفته بود من در درون خودم زنده موندم و تسلیم نشدم. یک شعری هست که میگه نگهدار من آن است من می دانم / شیشه را در بغل سنگ نگه می دارد. و یا به قول یک ضرب المثل روسی آن کسی که قرارست غرق شود در آتش نمی سوزد.

ولی ظاهرا یکبار یکنفر با اسلحه شما را تهدید می کنه و قصد کشتن شما را داشته ولی منصرف میشه شما چی بهش گفتید؟

من گفتم که من را میشه با یک سوزن کشت، احتیاجی به این اسلحه آخرین مدل نیست .

با این حرف اون شخص از کشتن شما منصرف شد؟

آره!

پس باید به شما دخیل بست!

گلرخسار

علت اینکه ما ایرانیها زیاد در مورد تاجیکستان نمی دونیم چی هست؟

از خلیج فارس تا بدخشان مملکت آریایی است و اگر مردم ایران زیاد با تاجیکستان آشنا نیستند تقصیر اونها نیست، بلکه این وظیفه دولتها بوده که باید اسباب این آشنایی را فراهم می کردند. امسال در تاجیسکتان سال آشنایی با فرهنگ آریایی نام گذاری شده. میزان علاقه به ایران و ایرانی در طول تاریخ در میان مردم تاجیک زیاد بوده حتی اگر به دورافتاده ترین نقاط تاجیکستان بروید دخترانی با نامهای ایران دخت و ایران گل پیدا می کنید. من زمانیکه نماینده مجلس و عضو کمیسیون فرهنگی در اتحاد جماهیر شوروی سابق بودم یکروز به من گفتند که همشهریهای شما می آیند و تو مسئول پذیرایی از اونها باش.

سال ۱۹۹۰ میلادی بود و آقای هاشمی رفسنجانی همراه با گروهی از ایران آمده بودند. از اينکه زنی با قیافه روسی و با زبان فارسی سبک مولوی با اونها صحبت می کنه خیلی تعجب کردند. اون زمان سیاست شوروی در جدایی این دو کشور تاثیر گذار بود ولی بعد از فروپاشی شوروی، تاجیکستان روابط بسیار دوستانه ای را با ایران برقرار کرد.

در تاجیکستان خیلی به دولت سامانی و شخص شاه اسماعیل سامانی یعنی اولین دولت آریایی بعد از حمله اعراب احترام گذشته میشه و حتی واحد پول تاجیکستان سامانی نامگذاری شده. علت چیه؟

زمانی که آدم خسته باشه دوست داره که تکیه گاهی داشته باشه. سامانیها این تکیه گاه هویتی را برای تاجیکها فراهم آوردند. زبان فارسی که درحال حاضر در تاجیکستان صحبت میشه از اون زمان متدوال شد. کلمه دری در "فارسی دری" از لغت دربار می آید . در اون زمان خیلی از کتابهای عربی به زبان فارسی ترجمه شد و کلا سامانیها کارهای فرهنگی زیادی انجام دادند.


متاسفانه خیلی از ایرانیها وقتی با یک تاجیک ملاقات می کنند، از فارسی حرف زدن شما خیلی تعجب می کنند. فکر می کنند که فارسی را در یک کلاس یاد گرفتید؟ آیا تجربه شخصی در این زمینه دارید؟

آره زمانیکه از شیراز با هواپیما به تهران می رفتم در حالیکه مشغول فارسی خواندن بودم خانمی در کنار من نشسته بود که از من پرسید شما فارسی را چقدر خوب می خوانید. از من پرسید از کجا یاد گرفتم ولی فکر با توضیحات من هم عاقبت متوجه نشد که فارسی زبان مادری ماست.

فکر چه کارهایی باید کرد که میزان آشنایی بین ایرانیها و تاجیکها بیشتر بشه؟

یکی از پیشهادهای من که به صورت جدی هم به دنبالش هستم تشکیل یک فرهنگستان زبان مشترک است و دیگری از بین بردن نیاز به اخذ روادید برای سفر بین دو کشور. تاجیسکتان مملکت بکر و دست نخورده ای است و تمامی ایرانیهايی که به اینجا میان عاشق تاجیکستان می شوند و دوباره برمی گردند.

شما بيشتر از همه به کدام خواننده ايرانی علاقه دارید؟

معین. به یکی از کنسرتهاش هم در لندن رفتم. کلا معین در بین تاجیکها خیلی طرفدار داره.


 
 
گلرخسارچهره های فرهنگ تاجيک
گلرخسار و شعری که زندگی است
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران