BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 12:12 گرينويچ - چهارشنبه 15 فوريه 2006
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
نگاهی به مجموعه تلويزيونی 'چه کسی به سرهنگ شليک کرد؟'
 

 
 
 حميد مظفری بازيگر نقش سرهنگ جهان بين
حميد مظفری بازيگر نقش سرهنگ جهان بين
صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران هر سال برنامه های ويژه ای به منظور يادآوری و بزرگداشت انقلاب ۱۳۵۷ تهيه و توليد می کند. اين برنامه ها در قالبهای گوناگون گزارش، فيلمهای مستند و مجموعه های داستانی از ۱۲ تا ۲۲ بهمن ماه از شبکه های مختلف تلويزيون پخش می شوند.

امسال با همزمانی تاريخ سالگرد انقلاب با ماه محرم برنامه هايی پخش شد که به مناسبت هر دو رويداد تهيه شده بود.

چه کسی به سرهنگ شليک کرد؟(شبکه يک)، روزهای اعتراض (شبکه دو)، چراغی در شب (شبکه سه) از سريالهای تلويزيونی ای بودند که امسال به مناسب سالگرد انقلاب و ماه محرم توليد و پخش شدند.

ساخت برنامه های مناسبتی اگرچه غالبا با نقطه نظر های ارزشی و پيامهای از پيش مشخص شده همراه اند اما گاه در پرداخت يک مجموعه شاهد تلاش نويسندگان و هنرمندانی هستيم که می کوشند تا حد امکان فراتر از توليد يک مجموعه سفارشی و مناسبتی عمل کنند.

چه کسی به سرهنگ شليک کرد؟ از معدود سريالهای تلويزيونی ای بود که کمتر به شعارزدگی متداول سريالهای مناسبتی دچار بود. سازندگان اين مجموعه ده قسمتی کوشيده بودند در ارسال پيام برای مخاطبان خود فراتر از ساخت يک سريال مناسبتی عمل کنند.

"چه کسی به سرهنگ شليک کرد؟": استثنائی در ميان يک قاعده

داوود رشيدی و حميد مظفری

تا وقتی مردم شناسنامه های مرده هاشان را می فروشند،
تا وقتی زير کاغذ های سفيد را به حکم قرارداد امضاء می کنند،
تا وقتی چک بی محل می کشند،
تا وقتی نمی دانند روزی ۶ ميليون بشکه نفت به چه معناست؟
تا وقتی هر روز صبح به دنبال قيمت سکه و بنزين هستند و از ماليات فراری اند؛
مهم اين نيست در اين سيستم شاه کيست، وزيرانش چه کسانی هستند؟
هر روز دارد دزدی می شود و هيچ کس نمی پرسد از کجا آورده ای؟
ولی من اگر يک روز هم زنده باشم، برای اجرای درست قانون از کجا آورده ای جانم را می دهم.
اگر می خواهی جلوی ظلم و بی عدالتی را بگيری کافی است راه درست و قانونی را پيش بگيری
.*

در سالهای پايانی رژيم محمد رضا پهلوی، کميسيون شاهنشاهی تشکيل می شود تا به اختلاس و رشوه خواری در دستگاههای دولتی رسيدگی کرده و موارد را برای پيگيری حقوقی و قانونی به مقامات مربوطه اعلام کند. اعضاء اين کميسيون متشکل از افسران و امراء وفادار به شاه بوده اند.

در اين بين سرهنگ جهان بين به عنوان فردی پاکدامن و وفادار به شاه، برای تحقيق و تجسس انتخاب می شود. او که به شاه معتقد است اما اطرافيان وی را فاسد می داند، اين فرصت را برای شناسائی خائنان به شاه مغتنم می شمارد.

او بر آن می شود تا با شناسايی دزدان کوچک و بزرگ، دست آنان را ازاموال ملی کوتاه کند. اما سرهنگ با اين کار دست در لانه زنبور می کند و جان خود را بر سر اين راه می گذارد.

حميد مظفری و قاسم زارع (چپ)

تنها بازمانده سرهنگ دخترش فريباست که مصمم به يافتن قاتل پدر می شود. او ابتدا به دوست صميمی و هم دانشگاهی اش نرگس مشکوک می شود. زيرا نرگس با مبارزان و انقلابيون در ارتباط است. مهمتر اينکه سرهنگ در همان شبی به قتل رسيده که نرگس به واسطه فريبا با او قرار ملاقات داشته است.

نرگس در جلب اعتماد فريبا می کوشد و سر انجام با همکاری او و حمايت دوستانش پرده از واقعيت برمی دارد. واقعيتی که برای فريبا و البته تماشاگر حيرت انگيز و هولناک است.

داستان مجموعه چه کسی به سرهنگ شليک کرد؟ يک مقطع خاص از تاريخ معاصر ايران را دستمايه پرداختن به مسئله ای می کند که امروزه نيز هنوز موضوعيت خود را از دست نداده است. مسئله نفت و درآمد حاصل از آن از زمان مصدق با وضع قانون پولشويی مطرح شده است. قانون فراموش شده ای که به قانون "از کجا آورده ايم" معروف است.

شادمهر راستين نويسنده اين مجموعه تلويزيونی می گويد: "نوشتن مجموعه ای به مناسبت سالگرد انقلاب را با اين شرط پذيرفتم که بتوانيم حرف تازه ای بزنيم و به موضوعی بپردازم که مسئله امروز جامعه مان هم باشد؛ مسئله درآمد حاصل از فروش نفت!"

شادمهر راستين فارغ التحصيل دو رشته معماری و فيلمنامه نويسی است. از ميان فيلمنامه های پيشين او می توان به مجموعه های تلويزيونی خانه ما و من يک مستاجرم، فيلمهای تلويزيونی خشم،قضاوت و پيگرد اشاره کرد. همچنين فيلمنامه های اين زن حرف نمی زند،زاگرس،آفسايد و فيلم جديد نيکی کريمی با نام گريز از جمله آثار سينمايی اوست.

اين فيلمنامه نويس در نگارش چه کسی به سرهنگ شليک کرد؟ علاوه بر انتخاب موضوعی مناسب، در پرداختن به آن در قالب يک مجموعه تلويزيونی نيز موفق عمل کرده است.

يوسف مراديان بازيگر نقش بهرام و حميد مظفری

از ويژگی های قابل توجه در نگارش اين مجموعه شکستن برخی کليشه های رايج در سريال های ايرانی است. کشته شدن قهرمان داستان در آغاز ماجرا نمونه ای از اين ويژگی است.

ايجاد تعليق در روايت داستان بر اساس روند منطقی وقايع است. به اين معنا که نويسنده برای روايت ماجرای معماگونه خود متوسل به گمراه کردن تماشاگر با ماجراهای فرعی غير ضروری نمی شود و با اينهمه پايان داستان به دور از انتظار تماشاگر است.

شخصيت های داستان اغلب واقعی به نظر می رسند. اما انتخاب نادرست بازيگر و عدم توانايی او برای خلق شخصيتی باورپذير در مورد برخی نقش ها مانع از بروز ظرفيت های موجود در متن می شود. اين اشکال در مورد بازيگر ايفاگر نقش فريبا با توجه به گستردگی و اهميت اين نقش بيش از ديگران به چشم می خورد.

اگرچه اين نقصان با حضور بازيگرانی چون حميد مظفری، هوشنگ توکلی، قاسم زارع، محمد رضا داود نژاد و... که به درستی از عهده ايفای نقش خود برآمده اند، جبران می شود اما عدم هماهنگی و همگونی سطح بازی بازيگران گاه به حدی است که تماشاگر را مدام در حالت جاذبه و دافعه در تعقيب ماجرا سرگردان می گذارد.

اين ناهمگونی گاه در کيفيت به تصوير کشيدن برخی صحنه ها نيز به چشم می خورد. به عنوان نمونه در يکی از سکانس های پس از کشته شدن سرهنگ، با طرح پرسشی از سوی يکی از شخصيت های نمايش دوربين در يک حرکت افقی (Pan) 180 درجه مخاطب را برای شنيدن پاسخ به زمان گذشته می برد. اين سکانس يکی از سکانس های شاخص و تاثيرگذار اين مجموعه است.

درمقابل گاه شاهد صحنه هايی هستيم که خالی از خلاقيت اند و شتابزده به نظر می رسند. سکانس اعتراف بهرام نخست که در محاصره نرگس و فريباست نمونه بارز اين قبيل صحنه هاست.

اما علی رغم اشکالاتی از اين دست که مانع از خلق اثری ماندگار در مجموعه های سريال های ايرانی شده، چه کسی به سرهنگ شليک کرد؟ را می توان يک استثناء در قاعده سريالهای ايرانی و به ويژه مجموعه های مناسبتی در ارتباط با سالگرد انقلاب دانست.

سريالی که حتی مورد کم توجهی توليد کننده خود يعنی تلويزيون قرار گرفت. برای پخش اين مجموعه هيچ تيزر تبليغاتی ای برای اطلاع رسانی و جلب مخاطب پخش نشد. و ساعات پخش مجدد آن بارها با تغيير زمان مواجه شد.

*بخشی از نامه سرهنگ به دخترش که پس از مرگ وی به دستش می رسد.


شناسنامه

نويسنده: شادمهر راستين
کارگردان: جواد اردکانی
تهيه کننده: محسن علی اکبری
مدير توليد:حسين لبافی
مدير تصويربرداری: محمد عليقلی زاده
تدوينگر: عليرضا اسلامی
طراح صحنه و لباس: محمد هادی قميشی
طراح چهره پردازی: مهری شيرازی
آهنگساز: ستار اورکی
عکاس: کورش پيرو
بازيگران:داود رشيدی،حميد مظفری،قاسم زارع،محمدرضا داود نژاد،سميرا سياح،زهره صفوی،اکرم رستميان،بيتا سحر خيز،محسن گودرزی،تورج فرامرزيان،اکبر هنرمند،يوسف مراديان و.....هوشنگ توکلی.
تهيه و پخش: شبکه يک صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران

 
 
مهران مديریتلويزيون
نگاهی به مجموعه جنجال برانگيز شبهای برره
 
 
متهم گريختتلويزيون
مجموعه های نمايشی طنز: ميهمان پس از افطار ايرانيان
 
 
مينا لاکانیتلويزيون
نگاهی به مجموعه تلويزيونی همسفران
 
 
پرستو گلستانیتلويزيون
نگاهی به مجموعه تلويزيونی 'هنگامه'
 
 
.رسانه
صدا و سيما؛ گستردگی شبکه و محدوديت ديد
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران