BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 12:25 گرينويچ - پنج شنبه 13 آوريل 2006
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
ساموئل بکت صد ساله شد
 

 
 
ساموئل بکت (1989-1906)
ساموئل بکت (1989-1906)
سيزدهم آوريل 2006 صدمين سالگرد تولد ساموئل بکت نويسنده و نمايشنامه نويس ايرلندی است که به همين مناسبت در دوبلين، پايتخت ايرلند و لندن، پايتخت انگلستان جشنواره ای با عنوان "سده بکت" برگزار شده است.

اين رخداد فرهنگی - هنری که از روز 19 مارس سال جاری آغاز شده با اجرای آثار نمايشی بکت، نمايش فيلمهايی که بر اساس آثار او ساخته شده اند، نمايشگاه عکس، کنفرانس ها و سمينارهای مختلف درباره آثار بکت همراه است و تا نهم ماه مه ادامه خواهد داشت.

بکت در ۱۳ آوريل ۱۹۰۶ميلادی در دوبلين به دنيا آمد و در 22 دسامبر 1989 در پاريس درگذشت. او در سال 1969 به جايزه نوبل ادبی دست يافت.

تولد بکت در سال 1906 (1285خورشيدی) مصادف است با آغاز انقلاب مشروطيت در ايران که همزمان می شود با آشنايی کم و بيش ايرانيان با عصر جديد و ورود تئاتر به شکل اروپايی و قاب صحنه ای به ايران.

ساموئل بکت در يک نگاه
تولد: 13 آوريل 1906، فاکس راک از شهرهای اطراف دوبلين
مهاجرت به پاريس در سال 1937، معاشرت با جيمز جويس و ژان پل سارتر
اقامت در فرانسه در جريان جنگ جهانی دوم و مبارزه با فاشيسم
مشهورترين نمايشنامه: در انتظار گودو، نخستين اجرا در جهان: لندن 1953
مشهورترين رمان ها: سه گانه مالوی و مالون می ميرد
نمايشنامه های ديگر: روزهای خوش، پايان بازی، آخرين نوار کراپ
1969برنده جايزه نوبی ادبی شد
22دسامبر 1989 در پاريس درگذشت
جمله مشهور: دوباره سعی کن، دوباره بباز، اما اين بار بهتر بباز

در آستانه قرن بيستم زمانی که بازار نمايشنامه های قرون گذشته اروپا مانند مولير و شکسپير و... در ايران گرم بود و اقتباس از نمايش های کمدی به ويژه آثار مولير کمدی نويس فرانسوی در ايران رواج داشت، نمايشنامه نويسانی مانند آنتون چخوف و هنريک ايبسن زمينه هايی را در نمايش خود ايجاد کرده بودند که در چند دهه پس از آنها در آثار نمايشنامه نويسانی مانند بکت به طور مشخص شکل گرفت.

درآثار نمايشی بلند چخوف، رويدادها خارج از اراده شخصيت ها روند خود را طی می کند در حاليکه شخصيت ها برای تفسير آن دچار عدم تفاهم بيانی هستند. در نمايش "دشمن مردم" اثر هنريک ايبسن شخصيت ها ناگزير به انتخاب هستند که در هر شکل آنها را دچار بحران می کند.

بکت از نمايشنامه نويسانی است که در دنيا آنها را متعلق به تئاتر ابسورد (absurd) می دانند. اين تئاتر در ايران در بدو ورود به نام "تئاتر پوچی" ناميده شد.

اما کلمه پوچی اصطلاحی است که بسياری معتقدند گويای اين نوع از تئاتر نيست، در عوض "معنا باختگی" معادل بهتری است. چون اين زبان ناقص انسان است که بيشتر از اينکه کمک به تفاهم کند، به سوتفاهم دامن می زند.

در مقابل کلمه Absurd در فرهنگهای دو زبانه ايرانی - انگليسی علاوه بر پوچ، کلماتی چون مضحک، ياوه، نامعقول و( درعلم منطق) باطل و محال هم آمده است.

جشنواره بکت از روز 19 مارس آغاز شده و تا نهم ماه مه ادامه خواهد داشت

مهمترين و اولين اثر نمايشی بکت، نمايشنامه " در انتظار گودو" است. اين نمايشنامه در سال ۱۹۵۳ ميلادی به رشته تحرير آمد، ۸ سال پس از جنگ جهانی دوم که در آن بکت عضو نهضت مقاومت برای مبارزه با فاشيسم بود.

بکت در دوران کودکی و نوجوانی خود تجربه جنگ جهانی اول را نيز داشت. بکت پس از از پايان جنگ اول مدارج علمی خود را تا رسيدن به کرسی استادی زبان فرانسه و انگليسی طی کرد.

ايران در جريان دو جنگ - نه مانند بکت در مرکز آن - بلکه در حاشيه به تغييرات ساختاری و اجتماعی خود ادامه می دهد.

اگرچه بکت و آلبرکامو و ژان پل سارتر و... نمايشنامه نويسانی که عضو نهضت مقاومت بودند و پس از شکست نازيسم و فاشيسم دچار تحولات بينشی می شوند، ولی در جريان تئاتری و روشنفکری ايران شور آرمان خواهی خود نمايی می کند. "در انتظار گودو" در سالی نوشته می شود که در ايران کودتای ۲۸ مرداد عليه دولت دکتر مصدق اتفاق افتاد.

نمايش "در انتظار گودو" ۱۴ سال پس از نگارش با ترجمه سيروس طاهباز در سال ۱۳۴۶ خورشيدی درمجله خوشه به چاپ رسيد. اين نمايشنامه در سال ۱۳۴۷ با کارگردانی داوود رشيدی در انجمن ايران و آمريکا برای اولين بار در ايران به صحنه رفت.

لازم به ذکر است پيشتر اين نمايشنامه توسط شاهين سرکيسيان ترجمه و اجرا شده بود، اما تا سال 1346 خورشيدی به طور رسمی چاپ و منتشر نشد.

در انتظار گودو به کارگردانی علی عليزاد عکس از سيامک زمردی مطلق

آخرين اجرای نمايشی " در انتظار گودو" در پيش از انقلاب در سال ۱۳۵۵ به کارگردانی عبدالحسين فهيم استاد کارگردانی دانشکده هنرهای دراماتيک با ترجمه خود او در تالار نمايش دانشکده به مدت يکماه بر روی صحنه بود. در اين نمايش بازيگرانی مانند داود دانشور، بهروز بقايی، احمد سپاسدار و حميد مظفری حضور داشتند.

همچنين رضا قاسمی نيز در سال ۱۳۴۹ دو نمايش "کسوف" و " آمد و رفت" را در دانشکده هنرهای دراماتيک به صحنه برده است.

از جلال آل احمد، رضا براهنی و اسلام کاظميه در نشريه آرش شماره ۳ سال ۱۳۴۷ سه يادداشت تحت عنوان "درباره چشم به راه گودو" چاپ شده است.

ايرج زهری نيز در مجله نگين شماره ۳۶ در ارديبهشت سال ۱۳۴۷نقدی باب " در انتظار گودو" دارد و مسعود بهنود هم در شماره ۹ سال ۱۳۴۷ مقاله ای با عنوان"چشم به راه گودو" نوشته است.

از اجراهای آثار بکت در پس از انقلاب می توان به نمايش" آخربازی" به کارگردانی پروانه مژده در اواخر دهه 1360 ، " در انتظار گودو" به کارگردانی وحيد رهبانی ( گروه تئاتر نقشينه) در سال ۱۳۷۷و اجاری ديگری به کارگردانی علی اکبرعليزاد ( گروه ليو) در سال۱۳۸۳ در تالار مولوی اشاره کرد.

در جشنواره ۲۲ تئاتر بين المللی فجر در تالار هنر گروهی از هلند و در جشنواره ۲۳ همزمان سه کارگردان ايرانی ( علی اکبر عليزاد، همايون غنی زاده و فرهاد فزونی) و در جشنواره ۲۴ گروهی از اسلوونی نمايش " در انتظار گودو" را اجرا کردند.

در انتظار گودو به کارگردانی همايون غنی زاده عکس از سايت ايران تئاتر

از آثار منتشر شده در خصوص ساموئل بکت مطالبی وجود دارد که می توان به اثار زير اشاره کرد:
نشريه شماره ۶ سمرقند ويژه ساموئل بکت-" تئاتر عبث نما" نوشته فرهاد ناظر زاده کرمانی
" درانتظار گودو" ترجمه علی اکبر عليزاد، نشر ماکان چاپ سال ۱۳۸۱
" در انتظار گودو" و " آخربازی" نشر ققنوس ، چاپ۱۳۸۱ ترجمه بهروز حاجی محمدی
" بکت و تئاتر معنا باختگی" نوشته جيمزرابرتس ، مترجم حسين پاينده انتشارات نمايش سال
۱۳۷۷
و " گفتگوهايی با ساموئل بکت، اوژن يونسکو و ژان لوئی بارو" توسط احمد کاميابی مسک، انتشارات نمايش سال ۱۳۸۱

اجرای نمايش " در انتظار گودو" در ايران بيش از ديگر آثار بکت بوده و بيش از همه درباره آن مطلب نشر يافته است و معمولاً در اجراهای دانشجويان تقريبا هرساله جايی را به خود اختصاص می دهد.

در پايان با توجه به بخشی از مصاحبه ساموئل بکت با احمد کاميابی مسک که در سال 1993 در فرانسه چاپ شد، نظر بکت در باره انتظار آشکارتر بيان می شود.

احمد کاميابی مسک: آيا شما چشم به راه کسی يا چيزی بوده ايد؟

بکت: " نه". ( در خود فرو رفت و گفت) نمی دانم. ( سپس قهوه اش را نوشيد و اضافه کرد) برايتان يک شاهد مثال می آورم: به هنگام شب انسان منتظر طلوع آفتاب است، و در طول روزمنتظر شب، برای خواب ديدن. اين دور تسلسل باطلی است، بدون پايان.

در ترجمه انگليسی نمايشنامه چشم به راه گودو نوشته ايد" انتظار برای انتظار" آيا می خواسته ايد بگوئيد که انتظار مقدس است. حتی وقتی که انتظار برای انتظار باشد؟ چرا که انتظار حاصل تفکر و رد موقعيت حاضر است.

بکت: (بکت در ابتدا به ياد نمی آوردکه چنين چيزی نوشته باشد. ولی بعد از اندکی درنگ و تامل تاييد کرد و گفت که) در واقع انتظار برای انتظار مقدس است.

 
 
بکتصد سالگی بکت
ساموئل بکت و هنرمندان تئاتر ايران
 
 
بکتداستان
بخش کوتاهی از داستان 'مالون می ميرد' نوشته ساموئل بکت
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران