BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 15:08 گرينويچ - پنج شنبه 05 ژوئيه 2007 - 14 تیر 1386
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
یادبود دکتر محمد معین، پدیدآورنده لغتنامه معین
 

 
 
پوستر مراسم بزرگذاشت معین
محمد معین، یکی از برجسته ترین اساتید ادبیات فارسی ایران بوده است
سیزدهم تیرماه مصادف بود با سی و ششمین سالگرد درگذشت دکتر محمد معین استاد ادبیات و پدیدآورنده لغتنامه معین، به همین مناسبت مجله بخارا شبی را به وی اختصاص داد.

علی دهباشی سردبیر بخارا و متولی جلسه سخنران نخست بود. او در سخنان جامع خود گفت: ویژگی شخصیتی دکتر معین آنچنان بود که دهخدا و نیما او را معتمد خود می دانستند و کلیه آثار خود را به معین سپردند و حتی سیدحسن تقی زاده یادداشت های تحقیقی خود را در باره فرقه اسماعیلیه به وی سپرد.

آقای دهباشی به یک ویژگی بسیار مهم معین نیز اشاره کرد: محمد معین ادبیات کلاسیک خوانده بود و تدریس می کرد، اما برخلاف اکثر اساتید ادبیات کهن با ادبیات مدرن قهر نبود و به شاگرانش توصیه می کرد آثار نیما و هدایت را مطالعه کنند.

در این جلسه، علی اشرف صادقی خاطرات خود را از دورانی که دانشجوی معین بود تا همکاری با لغتنامه معین شرح داد. وی گفت که کتابخانه معین به دانشگاه رشت اهدا شده است و او عادت داشت، نظر یا تصحیح خود را در حاشیه کتاب بنویسد و از این رو میراث گرانبها و استخراج نشده ای در لابلای کتاب های معین خاک می خورد.

او پیشنهاد کرد این حواشی توسط چند استاد استخراج و منتشر شود و همچنین یادداشت های معین که نزد خانواده اش باقی مانده اند، مرتب شده و به چاپ برسد.

مهدخت معین، عکس از جواد آتشباری
مهدخت معین در باره چگونگی مرگ محمد معین سخن گفت

متن سخنرانی محمد دبیرسیاقی، استاد ادبیات را خانم بیتا رهاوی قرائت کرد که عنوان آن اهمیت محمد معین در ادبیات فارسی و تحقیقات ایرانی بود. دبیرسیاقی در این متن پس از شرح شاگردی خود نزد استاد معین و شکل گیری دوستی مابین آنها توضیح داد که در سال ۱۳۲۰ پس از اشغال ایران توسط نیروهای متفقین، گروه های چپ به شدت فعال بودند و برای مقابله با آنها هئیت های مذهبی فعال شدند و در سوی دیگر به قصد مقابله با چپ گرایان انجمن های علمی و فرهنگی ملی به قصد حفظ آداب و سنن ملی پایه گذاری شد.

وی سپس به شرح تشکیل انجمن ایرانشناسی در دهه بیست توسط ابراهیم پورداود، گلشن ابراهیمی، مصطفی مقربی، احمد افشار، منوچهر ستوده، سعید نفیسی، حسین خطیبی، محمدی، نصرالله فلسفی و معین پرداخت و اضافه کرد که این انجمن با کمک انجمن زرتشتیان ایران و ارباب رستک گیو رئیس انجمن زرتشتیان تشکیل شد.

عبدالرحیم جعفری بنیانگذار انتشارات امیر کبیر داستان تولد لغتنامه دکتر معین را برای حاضران باز گفت. او گفت آرزو داشته روزی لغتنامه ای مانند لاروس منتشر کند و پس از یک تجربه ناموفق با معین آشنا می شود و قراردادی بین آنها تنظیم می شود. اما هرچه پیشتر می روند سنگینی کار بیشتر احساس می شود و کتابی که قرار بوده در دو جلد منتشر شود به ۶ جلد می رسد.

عبدالرحیم جعفری، بنیانگذار انتشارات امیرکبیر،عکس از جواد آتشباری
 پس از گذشت بیش از چهل و چند سال از نخستین انتشار لغتنامه معین، هنوز عبدالرحیم جعفری عاشقانه در باره شکل گیری لغتنامه معین سخن می گفت
 

پس از گذشت بیش از چهل و چند سال از نخستین انتشار لغتنامه معین، هنوز عبدالرحیم جعفری عاشقانه در باره شکل گیری لغتنامه معین سخن می گفت و افسوس می خورد که وی آن قدر زنده نماند تا کار تکمیل شده را ببیند.

مهدخت معین دختر معین سخنان خود را با یکی از اشعار پدر آغازکرد و درباره مرگ او توضیح داد. وی گفت دکتر معین ظاهرا پس از بازگشت از سمیناری در ترکیه، با کسر خواب شدید به دانشکده می رود و پس از بحث سیاسی با یکی از دانشجویان بیهوش می شود.

خانم معین اضافه کرد که چند روز پس از انتقال به بیمارستان پزشک معالج تصمیم به گرفتن عکس رنگی از مغز می گیرد و دکتر بیهوشی به اشتباه بیمار را به بیهوشی کامل می فرستد. بیهوشی که به مرگ ختم شد.

مابین سخنرانی ها فیلم مستند و کوتاه شده ای در باره دکتر معین ساخته منوچهر مشیری و به تهیه کنندگی سعید رشتیان برای حاضران پخش شد.

محمد معین در سال ۱۲۹۷ در شهر رشت متولد شد. پدر و مادرش را با بیماری حصبه از دست داد و نزد پدر بزرگش معین العلما بزرگ شد. وی دوره شش ساله ابتدایی را ظرف دوسال پایان رساند و سپس رشته ادبی را در رشت و دوره دوم را در دارالفنون تهران گذراند. ۱۶ ساله بود که از دانشکده ادبیات و دانشسرای عالی در رشته های ادبیات فارسی، فلسفه و علوم تربیتی لیسانس گرفت.

در هفده سالگی به ریاست دانشسرای شبانه روزی اهواز منصوب شد در ۱۳۱۸ به تهران منتقل شد و ضمن کفالت دانشسراها، دوره دکترای ادبیات فارسی را پی گرفت.

بیتا رهاوی، عکس از جواد آتشباری
بیتا رهاوی متن سخنرانی محمد دبیرسیاقی را قرائت کرد

پس از ارایه پایان نامه دکترایش با عنوان "مزد یسنا و تاثیر آن بر ادبیات فارسی" که با رتبه بسیار خوب مورد قبول واقع شد، در ۲۴ سالگی به عنوان نخستین دکتر ادبیات فارسی در ایران شناخته شد. پس از آن وی در دانشکده ادبیات به تدریس مشغول گردید.

معین در ۲۷ سالگی کار با دهخدا را آغاز کرد و به نویسندگان و پژوهندگان همراه دهخدا پیوست و تا زمان درگذشت دهخدا در تدوین لغتنامه دهخدا همکاری نزدیک داشت.

در ۱۳۳۴ پس از درگذشت دهخدا طبق وصیت نامه او معین به ریاست امور علمی سازمان لغتنامه منصوب شد. نیما یوشیج هم بی آنکه معین را دیده باشد در وصیت نامه اش او را به عنوان امین و معتمد خود برگزیده بود.

محمد معین به زبان های انگلیسی، فرانسه، عربی و زبان های ایران باستان تسلط داشت و مدتی در دانشگاه پرینستون امریکا به عنوان استاد ادبیات فارسی تدریس کرد.

محمد معین در نهم آذر ۱۳۴۵ پس از بازگشت از ترکیه کسالت پیدا کرد و گفته می شود که در اثر اشتباه پزشک به بیهوشی عمیق چندساله فرو رفت و روز سیزدهم تیرماه ۱۳۵۰ درگذشت.

 
 
روی جلد لغتنامه دهخداکتاب
لغتنامه دهخدا از قانون حقوق مولف مستثنی نشد
 
 
فرهنگ تاجيکیفرهنگ شناسی
نقد و بررسی فرهنگ فارسی تاجیکی در تهران
 
 
پروين اعتصامیصد سالگی پروين
شاعری طرفدار محرومان
 
 
مطالب مرتبط
فرهنگ سخن چگونه به وجود آمد
گرينويچ 18/02/2003 | فرهنگ و هنر
سی دی غير مجاز لغتنامه دهخدا جمع شد
گرينويچ 15/03/2002 | فرهنگ و هنر
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران