BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 18:21 گرينويچ - چهارشنبه 18 ژوئيه 2007 - 27 تیر 1386
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
خرید کتاب؛ مناقشه تازه ناشران و وزارت ارشاد
 

 
 
کتاب
با حذف یارانه کاغذ از بخش کتاب رقمی معادل ۸۶ میلیارد تومان در اختیار معاونت فرهنگی و وزارت ارشاد قرار گرفته است که ناشران احتمال می دهند بخشهایی از این مبلغ به سمت خرید کتاب سوق داده شود
انتشار فهرست خرید کتاب از سوی اداره کتاب وزارت ارشاد سبب مناقشه تازه ای میان گروهی از ناشران و این وزارتخانه شده است.

خرید کتاب وزارت ارشاد از دو جهت برای ناشران ایران اهمیت دارد، اول به جهت انگیزه های مالی که سبب می شود بخشی از نقدینگی ناشران از این طریق تأمین گردد و دیگر از جهت تزریق کتاب به کتابخانه های عمومی کل کشور.

اما انتشار فهرست کتابهایی که وزارت ارشاد طی سه ماهه نخست سال جاری خورشیدی از ناشران خریداری کرده اعتراض اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران را که مهمترین تشکل ناشران کشور به شمار می رود برانگیخته است.

آن گونه که رئیس این اتحادیه اعلام کرده، وزارت ارشاد شش میلیارد و هفتصد میلیون تومان به خرید کتاب اختصاص داده و کمیته کتاب این وزارتخانه با برگزاری هفت جلسه، فهرستی برای خرید کتاب تدوین کرده که در آن، از میان نزدیک به نه هزار ناشر ثبت شده و بیش از چهار هزار ناشر فعال، تنها از حدود ۴۸۰ ناشر یا به عبارت دیگر دوازده درصد کل ناشران فعال، کتاب خریداری شده است و ۸۸ درصد ناشران از خرید کتاب وزارت ارشاد سهمی نبرده اند.

حسن کیاییان، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران طی نامه ای به وزارت ارشاد از دست اندرکاران اداره کتاب این وزارتخانه خواسته است در سیاستهای خرید کتاب تجدید نظر کنند و "سیاستی در پیش بگیرند که عام، شفاف، پایدار، علنی، ضدرانت، بی فساد، عادلانه و تابع منافع ملی باشد".

در ابتدای این نامه آمده است: "انتشار فهرست کتابهای خریداری شده در سه ماهه اول سال ۸۶ ‌همچون قله‌ کوهی یخی از پس ابر و مه سر برآورد".

در پاسخ روابط عمومی معاونت فرهنگی وزارت ارشاد به این نامه، انتقادات و گزاره هایی که اتحادیه ناشران مطرح کرده بی پاسخ مانده و در عوض، اتحادیه ناشران مورد پرسش قرار گرفته که چرا "درخصوص کوههای یخی که در دوره ریاست جمهوری گذشته تمام قد هویدا بوده هیچ گونه اطلاعیه ای در جراید کثیر الانتشار منتشر ننموده و فریاد عدالتخواهانه سر نداده اید تا مشخص شود از چه تعداد ناشر طی مدت مشابه در سالهای مذکور خرید کتاب انجام شده و چند درصد از ناشران از این موهبت بی بهره مانده اند، آیا بیش از ۸۸ درصد مورد ادعا در این نامه بوده است یا کمتر؟"

جعفر همایی
 به دلیل اینکه رویه خرید کتاب را ناعادلانه و شبهه ناک می بینم انصراف خود را از این فروش اعلام می دارم، تا زمانی که هیئت خرید کتاب با اتخاذ رویه ای نسبتاً عادلانه و منطبق با شعار عدالت خواهی دولت، این شبهه را مرتفع سازد
 
مدیر نشرنی

از سوی دیگر، جعفر همایی، مدیر نشر نی که سمت سخنگویی اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران را هم بر عهده دارد نیز در نامه ای اعتراض آمیزبه معاون فرهنگی وزارت ارشاد به تقاضای کمیته خرید کتاب برای خرید ۱۴۰ میلیون تومان کتاب از نشر نی اعتراض کرده و نوشته: "ضمن آنکه بسیار مشتاقم کتابهای مؤسسه ام به کتابخانه ها برود و از وجه فروش آن نیز بی نیاز نیستم اما به دلیل اینکه رویه خرید کتاب را ناعادلانه و شبهه ناک می بینم انصراف خود را از این فروش اعلام می دارم، تا زمانی که هیئت خرید کتاب با اتخاذ رویه ای نسبتاً عادلانه و منطبق با شعار عدالت خواهی دولت، این شبهه را مرتفع سازد".

معاون فرهنگی وزارت ارشاد در پاسخ به این نامه آورد که شیوه خرید کتاب قبلی "تساوی نگرانه و ناشر محور" بوده و شیوه جدید خرید کتاب، "کتاب محور" است و این شیوه است که رونق کتاب و کتابخوانی را سبب می شود.

وی درباره ایراد خرید از ناشران دولتی نیز این پرسش را مطرح کرده که: "آیا اینکه به جرم دولتی یا عمومی بودن، آثار خوب فراوانی از ناشران ... خریداری نشود و در واقع مخاطبان و مراجعه ‌کنندگان به کتابخانه ‌ها از دسترسی به این کتابهای ارزشمند محروم بمانند بی عدالتی است یا آنکه صرفاً به خود کتاب و ارزشمند بودن آن توجه شود؟"

ناشران ایرانی و نویسندگان و مترجمانی که دست اندرکار نگارش و تولید کتابند، سخت در پی جا دادن کتابهای خود در قفسه های کتابخانه های عمومی اند.

چون معتقدند از این طریق تقاضا برای خرید کتابهای آنها افزایش خواهد یافت و دسترسی محققان و اهل قلم هم به آن آسانتر خواهد بود و درنهایت، هدف اصلی نویسنده و ناشر که همانا به میان مردم رفتن کتابهاست محقق خواهد شد.

هم اکنون کتابخانه های عمومی کل کشور از دو طریق کتابهای خود را تأمین می کنند، اول نهاد کتابخانه های عمومی که بین دویست تا سیصد عنوان کتاب چاپ اول از ناشران خریداری و به کتابخانه های سراسر کشور تزریق می کند و دوم کمیته خرید کتاب که در دوره جدید، بودجه آن چند برابر نهاد کتابخانه های عمومی شده است.

محسن پرویز
 آیا اینکه به جرم دولتی یا عمومی بودن، آثار خوب فراوانی از ناشران ... خریداری نشود و در واقع مخاطبان و مراجعه ‌کنندگان به کتابخانه ‌ها از دسترسی به این کتابهای ارزشمند محروم بمانند بی عدالتی است یا آنکه صرفاً به خود کتاب و ارزشمند بودن آن توجه شود؟
 
معاون فرهنگی وزارت ارشاد

اختلاف اساسی گروهی از ناشران با اداره کتاب وزارت ارشاد در این است که در دوره جدید، فهرست کتابهای خریداری شده عرضه عمومی نمی شد، بنا بر آماری که دست اندرکاران وزارت ارشاد ارائه کرده اند از سال ۸۴ تاکنون نزدیک به هجده میلیارد تومان کتاب خریداری شده که فهرست نزدیک به هفت میلیارد تومان آن ارائه شده و هنوز از چند و چون بقیه فهرست اطلاعاتی انتشار داده نشده است.

این درحالی است که در گذشته فهرست خرید کتاب به صورت هفتگی منتشر می شد و نهادهای نشر هم در کمیته خرید کتاب عضویت داشتند.

اگرچه آیین نامه خرید کتاب به سالهای ابتدایی دهه پنجاه خورشیدی باز می گردد اما هیئت خرید کتاب در دوران وزارت علی لاریجانی در اوائل دهه هفتاد پاگرفت و بودجه ای به آن اختصاص یافت.

مصطفی میرسلیم، وزیر بعدی این سیاست را ادامه نداد، در مقابل، عطاء الله مهاجرانی که با روی کار آمدن دولت محمد خاتمی عهده دار وزارت ارشاد شد، موافقت رهبر جمهوری اسلامی را جلب کرد که سود ناشی از سپرده های متقاضیان حج در بانکها که سالانه بالغ بر پنج میلیارد تومان می شد، به خرید کتاب اختصاص داده شود.

پس از آنکه دولت عربستان سعودی محدودیتهای سفرهای حج و عمره زائران ایرانی را برداشت، این سود از دایره کاری حذف شد اما وزیر بعدی، احمد مسجد جامعی سعی کرد از محلهای دیگر ردیف بودجه، هزینه خرید کتاب را تأمین کند.

از دوره آقای مهاجرانی افراد عضو کمیته خرید کتاب و ضوابط خرید کتاب مشخص و شفاف بود و هر هفته نیز تعداد و مبلغ خرید هر عنوان کتاب با نام ناشر در نشریه کتاب هفته انتشار می یافت اما این روند از زمان روی کار آمدن دولت محمود احمدی نژاد متوقف شد.

با توجه به تعیین کننده بودن بودجه خرید کتاب در تحولات نشر، نحوه اطلاع رسانی خرید‌های این کمیته در دو سال ۸۴ و ۸۵ غیر شفاف بود و کسی نمی دانست و هنوز هم نمی داند که این کتابها(سال ۸۴ و ۸۵ که یازده میلیارد تومان کتاب خریداری شد) از چه ناشران و با چه کیفیتی خریداری شدند.

این نکته سبب شد که از اواسط تابستان سال قبل مناقشه ای بین ناشران و بخصوص اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران با دست اندرکاران اداره کتاب در بگیرد.

این مناقشه تا به آنجا پیش رفت که اتحادیه ناشران به کمیسیون فرهنگی مجلس هم نامه نوشت و از رئیس وقت این کمیسیون، عماد افروغ ‌خواست از اختیارات نظارتی خود استفاده کند و اداره کتاب را به انتشار این فهرست وادارد.

اعتراض به نحوه خرید کتاب از آنجا شدت گرفته که با حذف یارانه کاغذ از بخش کتاب رقمی معادل ۸۶ میلیارد تومان در اختیار معاونت فرهنگی و وزارت ارشاد قرار گرفته است که ناشران احتمال می دهند بخشهایی از این مبلغ به سمت خرید کتاب سوق داده شود و این می تواند بر بازار نحیف نشر ایران و به خصوص ناشران خصوصی تأثیرات جدی بنهد.

 
 
مطالب مرتبط
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران