BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 17:11 گرينويچ - چهارشنبه 15 اوت 2007 - 24 مرداد 1386
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
بحث پرشور ایرانی ها درباره رگتایم
 

 
 
بيلی باتگيت
سه شنبه 23 مرداد ماه شهر کتاب شاهد یکی از پرشورترین بحث ها درباره ای. ال. دکتروف نویسندۀ آمریکایی و دو کتاب برجستۀ او رگتایم و بیلی باتگیت بود که به فارسی ترجمه شده است.

بهانۀ بحث تجدید چاپ رگتایم توسط انتشارات خوارزمی بود. مترجم کتاب - نجف دریابندری، به همراه صفدر تقی زاده مترجم و داستان شناس و دکتر امیرعلی نجومیان استاد ادبیات انگلیسی در بحثی شرکت داشتند که علی اصغر محمدخانی آن را اداره می کرد.

بحث با سخنان نجف دریابندری شروع شد که پس از سکتۀ چند سال پیش هنوز حافظۀ خود را بطور کامل باز نیافته و در حین بحث برخی نامها را به یاد نمی آورد، اما هنوز آنقدر هوشمند بود که از ابتدا به قلب داستان بزند.

دریابندری با ورود خود به سبک دکتروف خطی را مشخص کرد که تا پایان موضوع بحث جلسه بود.

او گفت: "کتابهای دکتروف دارای یک سبک نیست. بعضی معتقدند که هر نویسنده ای باید سبک خاص خودش را داشته باشد. مثلا فرض کنید همینگوی در زبان انگلیسی یک سبک مخصوص خودش دارد. بطوری که اگر خواننده ای با کارهای او آشنا باشد، و داستانی از او بدهند و بگویند ببین مال کیست، من خیال می کنم بعد از سه چهار سطر می تواند بگوید که این کار همینگوی است. اما دکتروف به هیچ وجه این طور نیست. همین دو رمانی که بنده ترجمه کرده ام نشان می دهد که کارهای دکتروف یک سبک نیست. رگتایم رمانی است که با سبک خاص خودش نوشته شده و بیلی باتگیت بکلی یک چیز دیگر است."

نجف دریابندری وقتی وارد بحث تاریخ ادبیات شد کار دکتروف را دنبالۀ کار جویس در اولیس و دوس پاسوس در ینکه دنیا دانست

دریابندری برای روشن تر کردن حرف خود گفت: " اگر در کارهای دکتروف، و حرف هایی که دربارۀ آثار خود زده دقت کنیم، کم و بیش معلوم می شود که چرا کارش بدون سبک است."

"دربارۀ رگتایم خودش نوشته است که من مدتی بود چیزی ننوشته بودم. بالاخره یک روزی تصمیم گرفتم چیزی بنویسم. بدون هیچ فکری و بدون اینکه بدانم چه قصه ای می خواهم بگویم، نشستم پشت میز و جمله ای نوشتم و بعد این جمله را ادامه دادم. بالاخره بعد از دو سال کتاب رگتایم از کار در آمد."

مترجم رگتایم وقتی وارد بحث تاریخ ادبیات شد کار دکتروف را دنبالۀ کار جویس در اولیس و دوس پاسوس در ینکه دنیا دانست. او گفت این دو کتاب در تاریخ ادبیات انگلیسی خیلی اهمیت دارد. البته رگتایم خیلی ساده تر است اما از لحاظ تجربۀ نوشتن خیلی به کتاب اولیس شبیه است.

وقتی نوبت بحث به صفدر تقی زاده رسید، ضمن ارائۀ بحث جامع تری دربارۀ دکتروف به سبک نویسنده پرداخت و گفت این نویسنده در رمان های خود از شگردهای گوناگون استفاده می کند: دو رمان نخست او کوششی است برای درهم آمیزی نطریه ای جدی با ژانر ادبیات عامه پسند؛ در رمان به هارد تایمز خوش آمدید از فرم وسترن استفاده کرده تا در آن تفوق قدرت شیطانی بر نیکی و ایده آلیسم را بنمایاند.

به اعتقاد صفدر تقی زاده با وجود گذشت چیزی حدود سی سال از چاپ و نشر رگتایم، این رمان هنوز بهترین اثر دکتروف است.

در رمان بزرگ همچون زندگی از قالب داستان های علمی تخیلی سود جسته تا درگیری ها و وارفتگی ها و پاسخ انسان را از ایجاد بحران ها کشف کند؛ در رمان جدی وسیاسی کتاب دانیال از ماجرای اعدام ژولیوس و اتل روزنبرگ الهام گرفته است.

در رمان بعدی، لون لیگ زاویه های دید چندگانه را به کار گرفت و بازگشت به گذشته و چشم انداز آینده در تاریخ را نشان داد.

رمان نمایشگاه جهانی که به سیاق خاطره نویسی نوشته شده جایزه کتاب آمریکا را نصیب او کرد. در رمان بیلی باتگیت که رمانی گانگستری است، وضع جامعۀ آمریکا در سالهای بعد از رکود و بحران را نمایش داد.

رمان آتش بازی آمیزه ای از یک داستان پلیسی و تاریخ اجتماعی است و معروف ترین رمان او رگتایم زندگی و زمانۀ اوایل قرن بیستم نیویورک و شجاعت یک هنرمند سیاه پوست را در برابر گروهی از اشرار سفید پوست نمایش می دهد.

وقایع آخرین رمان او موسوم به رژه که دو سال پیش منتشر شده بر اساس بخشی از تاریخ جنگ های داخلی آمریکا استوار است.

تقی زاده نتیجه گرفت که با وجود گذشت چیزی حدود سی سال از چاپ و نشر رگتایم این رمان هنوز بهترین اثر دکتروف است.

سپس نوبت به دکتر علی نجومیان رسید تا بحث خود را روی عنوان کتاب متمرکز کند. در واقع او دربارۀ کلمۀ رگتایم سخن گفت چون به نظر او این کلمه، کلیدی برای بازگشایی بسیاری از مباحث و نکات مهم این اثر است.

ای ال دکتروف در سال 1931 در نيويورک متولد شد و در کنار داستانویسی به ندريس در دانشگاه نيوريوک نيز مشغول بوده است

او گفت رگتایم نوعی موسیقی است که مهاجران آفریقایی اواخر قرن نوزدهم را تداعی می کند، پدر موسیقی جاز است، و او سعی خواهد کرد از دل ویژگی های این نوع موسیقی وارد سبک داستان شود. همین کار را هم کرد و انصافاً خوب از عهده برآمد.

دکتر نجومیان گفت: "در رگتایم دو صدای جدا از هم وجود دارد. در سمت چپ، آکورد ثابتی حرکت می کند که موسیقی آرامی را به جریان می اندازد. دست راست درست برعکس ملودی را شکل می دهد. موسیقی مثل شعر از یک سری سیلاب های پر تأکید و کم تأکید تشکیل می شود. ولی نکته جالب در مورد رگتایم این است که به جای اینکه صدای اصلی روی نت های پر تأکید قرار بگیرد، روی نت های کم تأکید قرار می گیرد."

" بحث این است که ما با یک تضاد رو به روییم. من اعتقادم این است که این تضاد در رمان رگتایم کاملا مشهود است. رمان رگتایم رمانی است که هم تراژیک است و هم بسیار طناز است و در آن صحنه های کمیک و خنده داری وجود دارد. این تضاد چیزی است که در موسیقی رگتایم هم وجود دارد."

به گفتۀ دکتر نجومیان در این رمان تضادهای دیگری هم وجود دارد. تضاد بین نژادها؛ سیاهان و سفیدها و نیز تضادهای طبقاتی؛ "اما از اینها مهم تر تضاد بین تخیل و واقعیت است، یا تضاد بین تاریخ و داستان. این دو به گونه ای در کنار هم قرار گرفته اند که بعضی از منتقدین آن را به رئالیسم جادویی تشبیه کرده اند. چیزی که دکتروف علاقه ای به آن ندارد. جایی گفته بود که کار من با کار مارکز تفاوت دارد؛ در کار مارکز یک متافیزیک شاعرانه وجود دارد و بعد جمله ای گفته بود که معنایش این بود که من اصلا اعتقادی به آن ندارد."

امیرعلی نجومیان گفت می خواهم بگویم رگتایم رمانی است که یک آکورد ثابت و متین دارد که در دل آن حرکت هایی سریع اتفاق می افتد. جالب اینکه در آخرین صفحه رمان می گوید تاریخ جز یک ملودی روی یک پیانو نیست.

او گفت کسی که می خواهد راجع به دکتروف صحبت کند گریزی ندارد که از تاریخ صحبت کند چون دکتروف به یک « رمان تاریخی نویس » معروف است و بسیاری از آثارش بر اساس وقایع تاریخی نیمۀ قرن نوزدهم است.

امیرعلی نجومیان گفت می خواهم بگویم رگتایم رمانی است که یک آکورد ثابت و متین دارد که در دل آن حرکت هایی سریع اتفاق می افتد

دکتر نجومیان گفت جدا از رگتایم به معنای موسیقی، To Rag فعلی است که در انگلیسی به معنی مسخره کردن، از هم پاشیدن و شلوغ کردن است. مثل Rag week که هفتۀ شلوغ کردن دانشجویان است. به نظر من می آید که در اینجا هم کلمه To ragtime به معنی هجو تاریخ و هجو زمان، یکی از ویژگی های این رمان است. در واقع از این جهت می تواند یک رمان پست مدرن تلقی شود.

دکتر نجومیان در پایان گفت: "رگتایم به معنی داستانی است که از درون تاریخ و به معنی تاریخی است که از درون یک داستان در آمده است. به تعبیر دیگر داستانی را دارد می سازد از درون تاریخ. در جای دیگری می گوید تاریخ چیزی جز زمان حال نیست. و برای همین هم هست که هر نسلی دوباره باید آن را بنویسد. به خاطر اینکه هر نسلی باید تفسیری از رویدادهای خود داشته باشد."

در پایان جلسه حاضران وارد بحث شدند. در این جلسه که احمد سمیعی، دکتر ضیا موحد، عبدالله کوثری، سعید باستانی و برخی دیگر از چهره های ادب و ترجمه حضور داشتند، احمد سمیعی به آقای دریابندری که از رگتایم به عنوان رمان پلیسی یاد کرده بود ایراد گرفت که این یک رمان گانگستری است و پلیسی نیست اما معلوم بود که دریابندری به علت کم حافظگی آن کلمه را اشتباه به کار برده است.

بعد دکتر ضیا موحد توضیح داد که اینکه دکتروف سبک ندارد خودش یک ویژگی پست مدرنیستی است. یکی از ویژگی های پست مدرن بودن بی سبک بودن است.

 
 
نجف دريابندرینيم قرن ترجمه
گفتگو با نجف دريابندری
 
 
صفدر تقی زادهترجمه مثل نوشتن
گفتگو با صفدر تقی زاده
 
 
عبدالله کوثریترجمه در ايران
گفتگو با عبدالله کوثری
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران