BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده:
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
نگاهی به کنسرت حسین علیزاده و گروه هم آوایان
 

 
 
پوستر علیزاده - خلج

حسین علیزاده، آهنگساز و نوازنده تار و سه تار، به اتفاق مجید خلج، نوازنده تمبک و دف و ده نوازنده و خواننده دیگر، نخستین سری اجرای گروهی خود را در سال جاری به صحنه برده است.

اولین اجرای این برنامه چهارشنبه شب پنجم سپتامبر (چهاردهم شهریور) در تالار کشور انجام شد و سه اجرای دیگر هم در دو روز بعد از آن - روز جمعه دو نوبت.

برنامه گروه آقای علیزاده به دو بخش تقسیم می شود. بخش همنوازی تار و تمبک و بخش گروه نوازی. برای شب نخست علیزاده سه قطعه را برای همنوازی با مجید خلج انتخاب کرد. قطعاتی که عمدتا ترکیبی از دستگاه های مختلف بود با محوریت آواز اصفهان و دستگاه همایون.

قطعه اول را علیزاده با نواختن مضراب در دستگاه ماهور آغاز کرد و سپس با اشاره به گوشه های درآمد و در ادامه با اشاره ای به راک ماهور وارد نغمه اصفهان شد، اما این توقف محدود به این نغمه نشد و وی تا انتهای این قطعه در رفت و برگشت بین ماهور و اصفهان به نواختن پرداخت.

این تجربه را پیش از این نیز علیزاده در نواختن مقام ابداعی معروف خود به نام "داد و بیداد" صورت بندی کرده بود؛ به این معنا که در آن اجرا نیز وی مقامی را ارائه داد که در رفت و برگشت بین دستگاه ماهور (گوشه داد) ودستگاه همایون (گوشه بیداد) شکل می گرفت.

بداهه نوازی؛ تاثیر گذار و مرعوب کننده

 به نظرمی رسد ساز علیزاده به قدری پر و پیمان است که تقریبا فضای خالی ای برای نوازنده تمبک باقی نمی گذارد و كمبود اين ساز كمتر حس می شود
 

در بخش دوم همنوازی وی نغمه افشاری را انتخاب کرد و در میانه کار باز به شوشتری (از گوشه های دستگاه همایون) برگشت و چهار مضراب معروف شوشتری (در آلبوم راز و نیاز) از ساخته های خود را نواخت. بخش سوم تکنوازی تار علیزاده عمدتا به اجرا در دستگاه همایون و برخی گوشه های آن ( همانند گوشه بختیاری) گذشت.

در قطعه اول از همنوازی تار با تمبک می توان گفت که علیزاده بسیار تاثیر گذار عمل کرد و حس کار را به خوبی به شنونده انتقال داد. اما در دو قطعه دوم و سوم وی محوریت کار خود را بر اجرایی تکنیکی قرارداد؛ امری که از جمله ویژگی های کار وی است.

در این بخش شنونده بیش از این که تحت تاثیر موزیکالیته و ملودی کار قرار بگیرد، جذب و بلکه مرعوب تکنیک منحصر به فرد علیزاده درتکنوازی می‌ شود.

روایت علیزاده از ردیف روایتی دست اول نیست. یعنی وی به اجرای ردیف صرف نمی پردازد بلکه، از ردیف به مثابه ابزاری برای بیان قرائت خود از موسیقی ایرانی استفاده می کند و در این مسیر از شکستن جملات ردیفی، و بیان خاص خود ابایی ندارد.

علیزاده
علیزاده نشان داد که همچنان از نظر تکنیکی از جمله شاخص ترین نوازندگان تار در ایران به شمار می رود

این گونه برخورد با قطعات البته منحصر به ردیف نیست و این نوازنده چیره دست حتی هنگامی که قطعات پیشین خود را هم می نوازد، تغییراتی در آن ارائه می کند تا به شنونده بفهماند که خلق وی از موسیقی لحظه ای و بداهه است؛ نمونه آن قرائتی است که وی در اجرای شب اول از چهار مضراب معروف شوشتری ( از ساخته های خود) به دست داد، که اگرچه روح ومحتوای کار همان قطعه بود، اما در جزییات و برخی جمله بندی ها تغییرات شنیده می شد.

این شیوه تار نوازی که متکی بر ریزهای پر، جمله بندی های با متر سریع، فشردگی در بیان جملات موسیقی همراه است، البته نیازمند تمرینات فشرده و فراوان است تا نوازنده آنچه را در ذهن دارد، بتواند در عمل هم پیاده کند و از این منظر علیزاده نشان داد که همچنان از نظر تکنیکی از جمله شاخص ترین نوازندگان تار در ایران به شمار می رود.

در سوی دیگر این همنوازی مجید خلج قرار داشت، تمبک نواز شاخص و خوش تکنیکی که تجربه همکاری وهمراهی با علیزاده را دربسیاری از کنسرت های قبلی داشت. تمبک خلج مطابق سنت تمبک نوازان قرار است فضاهای خالی تار را بپوشاند، اما به نظرمی رسد ساز علیزاده به قدری پر و پیمان است که تقریبا فضای خالی ای برای نوازنده تمبک باقی نمی گذارد.

توسعه فضای چند صدایی

بخش دوم کنسرت علیزاده اما حکایتی دیگر داشت. وی که از سال های اولیه دهه هفتاد از نخستین افرادی بود که تجریه موسیقی چند صدایی را وارد فضای موسیقی سنتی ایران کرد، در این اجرا سعی کرد این امکانات را توسعی افزونتر ببخشد و از امکانات صدای زن با تمام محدودیت های موجود بهره ببرد.

 در این برنامه همه افراد گروه با دو خواننده زن و مرد هم آوایی می کردند و آن هم نه در همان فاصله موسیقایی، بلکه در فواصل دیگر موسیقایی که این کار در موسیقی ایرانی انصافا کاری دشوار است
 

افسانه رثایی که بار دیگر به عنوان همخوان در کنسرت حسین علیزاده حضور داشت. آهنگساز در هر قطعه تحریرها و آوازهایی برای وی در نظر گرفته بود که ضمن ارائه نقشی برجسته به صدای خانم رثایی، از امکانات دیگر صدا ها برای پوشش آن هم استفاده شود تا به مشکلات ممیزی استفاده از صدای زن دچار نشود.

در ایرانی تکخوانی زنان ممنوع است اما خواننده زن می تواند در کنار یک صدای دیگر، چه زن و چه مرد، بخواند تا از این ممنوعیت بگذرد.

بخش دیگر از تلاش علیزاده را باید در افزودن سازهای تازه به گروه مشاهده کرد. ساز شور انگیز و نیز زنگ سر انگشتی، امکانات تازه ای است که علیزاده به این گروه اضافه کرد.

دراین بخش چهار تصنیف، یک چهار مضراب و برخی قطعات آوازی و تکنوازی کمانچه و بم تار و سه تار در گوشه های مختلف دستگاه راست پنجگاه و البته به صورت مرکب نوازی در دستگاه های دیگر اجرا شد. اشعار این بخش از حافظ، مولانا، هوشنگ ابتهاج، شفیعی کدکنی، فریدون مشیری بود.

گروه هم نوازان
دراین بخش چهار تصنیف، یک چهار مضراب و برخی قطعات آوازی و تکنوازی کمانچه و بم تار و سه تار اجرا شد

در این برنامه همه افراد گروه با دو خواننده زن و مرد هم آوایی می کردند و آن هم نه در همان فاصله موسیقایی، بلکه در فواصل دیگر موسیقایی که این کار در موسیقی ایرانی انصافا کاری دشوار است و جز در سایه تمرین و ممارست ذهنی و عملی به دست نمی آید.

در میان قطعات اجرا شده، قطعه سازی همراه با آواز "پرواز تا شهر صبح" چه از نظر ملودی و چه از بعد آهنگسازی دلنشین تر از سایر قطعات بود. علیزاده در این قطعه که روی شعری از شفیعی کدکنی ساخته شده بود، نشان داد که ملودی پرداز قهاری است و ذوق ملودیک وی همچنان می جوشد و قطعات و تصانیف زیبایی را به جامعه موسیقی می دهد.در همین قطعه بود که وی از زنگ سر انگشتی برای لحظاتی استفاده کرد که ازدرک عمیق وی از سازبندی در موسیقی سنتی خبر می داد.

درمیان تکنوازان کمانچه صبا علیزاده و بم تار پیام جهانمانی از ظرافتهای افزونتری برخوردار بود و نشان می داد که هر یک از این دو می توانند در آینده خبر ساز شوند.

در یک ارزیابی کوتاه می توان گفت که علیزاده در این اجرا از سعی کرده با استفاده از ملودی های روان و سازبندی مناسب، چنانکه خود در گفتگویی عنوان کرده بود، "فضایی طرب انگیز" به موسیقی و اجرای خود ببخشد؛ فضایی که ضمن برخورداری از مایه های هنری، به راحتی با مخاطب ارتباط برقرار می کند.

در گروه هم آوایان، نوازندگان و خوانندگان زیر حضور داشتند:

افسانه رثایی (آواز)،علی صمد پور (آواز، دمام، کوزه)، راحله برزگری (آواز)، پوریا اخواص (آواز و غژک)، محمد رضا ابراهیمی (عود)، علی بوستان (سه تار)، پیام جهانمانی (بم تار)، نیما علیزاده (رباب)، صبا علیزاده (کمانچه) و نگار خارکن (کمانچه).

در حاشیه برنامه:

  • علیزاده برای آنکه از صدای مطلوبی در سالن بهره ببرد، یکی از شاگردان خود را پای صدابردار گذاشت تا با گوش موسیقایی خود، به تنظیم صدای بهتر مدد رساند.

  • شب اول کنسرت با استقبال خوبی روبرو شد. در میان کسانی که از این کنسرت دیدن کردند، می توان به سعید فرج پوری، محمد علی عمویی، داریوش شایگان و علیرضا علوی تبار اشاره کرد.

  • پس از پایان برنامه گروه یک بار دیگر به صحنه آمد و تصنیف معروف "دلشدگان" را خواندند.
 
 
ششمین جشنواره موسیقی جوانساز و آواز
نگاهی به ششمین جشنواره موسیقی جوان
 
 
فرهاد فخرالدینی ساز و آواز
تور ایرانگردی ارکستر موسیقی ملی
 
 
عکس از محمد فرنود موسیقی
نگاهی به سمفونی رسول عشق و امید
 
 
.موسیقی
اجرای گروه موسیقی نور در تالار وحدت
 
 
دختر نوازنده ويلون سلنغمه و نوا
نگاهی به جشنواره بيست و دوم موسيقی فجر
 
 
شب موسيقی ايرانساز و آواز
تجليل از هنرمندان در شب موسيقی ايران
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران