کلینتون در آستانه ریاست جمهوری، ترامپ چهره پیروز انتخابات

تنها یک روز به انتخابات آمریکا مانده رقابت سختی بین دونالد ترامپ و هیلاری کلینتون ادامه دارد. عمار ملکی، استادیار علوم سیاسی در دانشگاه تیلبرگ هلند در این مقاله با محتمل دانستن پیروزی کلینتون در انتخابات، پدیده این انتخابات را ترامپ دانسته است که از یک چهره کمتر شناخته شده به یک چهره جهانی تبدیل شده است. به زعم نویسنده، انتخاب ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا باعث ظهور فاشیسم یا تغییر بنیادین در ساختار دموکراسی آمریکا نمی شود اما نشان می دهد که دموکراسی آمریکا بیمار است و نیاز به درمان و اصلاح دارد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption نتایج نظرسنجی های مربوط به انتخابات آمریکا در این دوره تفاوت خاصی با دوره های قبلی ندارد به این معنا که در تمامی دوره های اخیر، در روزهای پایانی میزان آرای دو کاندیدای جمهوری خواه و دموکرات بسیار به هم نزدیک بوده و تنها چند درصد اختلاف بین آنها بوده است.

۱- نتایج نظرسنجی های مربوط به انتخابات آمریکا در این دوره تفاوت خاصی با دوره های قبلی ندارد به این معنا که در تمامی دوره های اخیر، در روزهای پایانی میزان آرای دو کاندیدای جمهوری خواه و دموکرات بسیار به هم نزدیک بوده و تنها چند درصد اختلاف بین آنها بوده است. جالب است بدانید که آخرین نتایج نظرسنجی در انتخابات دوره قبل در سال ۲۰۱۲ در رقابت میان اوباما و رامنی نشان می داد که اختلاف آرای آنها تنها ۰.۷ درصد بوده (اوباما ۴۸.۸٪ و رامنی ۴۸.۱٪ درصد) اما در نتایج نهایی انتخابات اوباما با حدود ۴ درصد آرای بیشتر رامنی را شکست داد (اوباما ۵۱٪ و رامنی ۴۷٪) درحالیکه در میزان درصد الکترالها اوباما حدود ۲۴ درصد از رقیب خود پیشی گرفت (اوباما ۶۲٪ و رامنی ۳۸٪ الکترال کسب کردند) و در نتیجه اوباما پیروزی قاطعی کسب کرد. این اختلاف فاحش میان میزان درصد آرا و میزان درصد الکترالها بدلیل نوع سیستم انتخاباتی آمریکا است (سیستم اکثریت محور)؛ مشابه این اختلاف بین میزان آرا و میزان کرسی های پارلمان در انتخابات اخیر بریتانیا هم دیده شد و موجب حیرت ناظران گردید چرا که در آنجا هم سیستم انتخاباتی اکثریت محور استفاده میشود.

به هر حال با توجه به آخرین نظرسنجی های موجود، اگر در روز آخر اتفاق خاصی نیفتد، یا اینکه بخش بزرگی از آرای خاموش تصمیم خود برای رای دادن به ترامپ را مخفی نکرده باشند، احتمال اینکه کلینتون انتخابات را با اختلاف چند درصد در میزان آرا و چند ده درصد در میزان الکترال ببرد وجود دارد. اما در صورت پیروزی ترامپ انتظار می رود که میزان درصد آرا و میزان درصد الکترالها، برخلاف دوره قبل، بسیار به هم نزدیک باشد (یعنی نتیجه ای مشابه انتخابات بین جرج بوش و جان کری در سال ۲۰۰۴ که میزان درصد آرا (بوش ۵۱٪ و کری ۴۸٪) و میزان درصد الکترالها (بوش ۵۳٪ و کری ۴۷٪) بسیار به هم نزدیک بود).

۲- انتخاب ترامپ به ریاست جمهوری آمریکا باعث ظهور فاشیسم یا تغییر بنیادین در ساختار دموکراسی آمریکا نمی شود چرا که برخلاف این باور عمومی که رییس جمهور آمریکا فردی بسیار قدرتمند در سیاست آمریکا دانسته می شود، رییس جمهور در آمریکا دارای اختیارات محدودی در حوزه حکومتداری است و قدرت او از سوی کنگره و ساختار قضایی کنترل و محدود می شود. یک مطالعه مقایسه ای نشان می دهد که در میان کشورهای دارای نظام ریاستی، در شاخصی که میزان غلبه قدرت ریاست جمهوری بر قدرت پارلمان را اندازه می گیرد، آمریکا یکی از پایین ترین رتبه ها را دارد؛ یعنی قدرت ریاست جمهوری در آمریکا توسط قدرت کنگره تا حدود زیادی محدود و کنترل می شود. بطور مثال کنگره آمریکا قدرت برکناری رییس جمهور، بی اثر کردن حق وتوی رییس جمهور، تایید اعلام جنگ، تایید معاهدات با دیگر کشورها، تایید یا رد مقامات قضایی منصوب رییس جمهور را داراست. این اختیارات کنگره اجازه نمی‌دهد که رییس جمهور بتواند به تنهایی هر اقدام و سیاست دلخواهی را پیاده سازد. در چنین ساختاری، ترامپ که در میان نخبگان سیاسی و حتی در میان سیاستمداران حزب جمهوری خواه هم مخالفان زیادی دارد، با محدودیتهای بیشتری مواجه خواهد بود.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترامپ را می توان از یک جهت پیروز اصلی این انتخابات دانست حتی اگر به مقام ریاست جمهوری آمریکا نرسد. ترامپ یک تاجر است و توانسته از یک فرد کمتر شناخته شده در آمریکا و جهان به یک چهره معروف و جنجالی در داخل و خارج آمریکا تبدیل شود. او اکنون یک نام شناخته شده برای تمامی مردم آمریکا و بخش بزرگی از مردم جهان است

۳- ترامپ را می توان از یک جهت پیروز اصلی این انتخابات دانست حتی اگر به مقام ریاست جمهوری آمریکا نرسد. ترامپ یک تاجر است و توانسته از یک فرد کمتر شناخته شده در آمریکا و جهان به یک چهره معروف و جنجالی در داخل و خارج آمریکا تبدیل شود. او اکنون یک نام شناخته شده برای تمامی مردم آمریکا و بخش بزرگی از مردم جهان است. یکی از مهمترین عوامل برای موفقیت هر فعالیت اقتصادی، شناساندن و جا انداختن یک نام یا برند است. ترامپ در نتیجه فعالیت انتخاباتی امسال، توانسته این سرمایه اجتماعی/اقتصادی را کسب کند. او بر طبق تمامی نظرسنجی ها احتمالا در آمریکا چیزی حدود ۴۵٪ رای کسب خواهد کرد و طرفداران کم شماری ندارد. در نتیجه اگر او پس از شکست در انتخابات، تنها یک «فست فود» زنجیره ای هم در سراسر آمریکا تاسیس کند، در مدت کوتاهی میتواند ضرر تمامی هزینه های انتخاباتی را جبران کند و درآمدی هنگفت بدست آورد. درباره بازده اقتصادی حضور ترامپ در انتخابات باید تحلیل کارشناسان اقتصاد و تجارت را دانست اما در هر حال نمی توان این دستاورد ترامپ را نفی کرد؛ دستاوردی که برای یک تاجر اقتصادی که سیاست شغل اصلی اش نبوده و نخواهد بود بسیار پربها و سودآور است.

۴- ترامپ گزینه مورد علاقه بسیاری از رهبران پوپولیست و اقتدارگرا در جهان است. رهبر جمهوری اسلامی هم از سخنان ترامپ استقبال و تجلیل کرده است شاید هیچ کس به اندازه پوتین از پیروزی ترامپ خوشحال نشود. پوتین می داند که حضور یک رهبر ضعیف در کاخ سفید، بزرگترین فرصت برای او خواهد بود تا بتواند راحت تر به یکه تازی اش ادامه دهد و قواعد بین المللی را به سخره گیرد. مخالفان افراطی نظم موجود جهانی و حکومتهای استبدادی و غرب ستیز از پیروزی ترامپ خرسند خواهند شد، چرا که حضور او در مقام رییس جمهوری آمریکا را موجب تضعیف موقعیت آمریکا در جهان می دانند همانطور که از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا و تضعیف اتحادیه خوشحال شده اند. از نظر اقتدارگرایان، قدرت گیری احزاب پوپولیستی راستگرا، ایجاد شکاف در اتحادیه اروپا، و نهایتا پیروزی ترامپ در آمریکا، شروع زوال دموکراسی های لیبرال در جهان است و خیالپردازانه آنرا آغازی برای «پایان تاریخ» می دانند. ظهور پدیده ترامپ نشان می دهد که دموکراسی آمریکا بیمار است و نیاز به درمان و اصلاح دارد. ترامپ حتی اگر به گفته فرید ذکریا سرطانی برای دموکراسی آمریکا باشد، در صورت پیروزی هم نمیتواند موجب مرگ سنت دموکراسی در آمریکا و جهان شود.