تاثیر اختلاف نظر احزاب سیاسی آلمان بر خاورمیانه

Image caption صفحه ناظران

با اعلام کناره‌گیری آنگلا مرکل از صدر اعظمی آلمان در سال ۲۰۲۱ یکی از مهم‌ترین پرسش‌هایی که در میان سیاستمداران داخلی و خارجی مطرح گردید تاثیرات اختلافات رو به رشد میان احزاب سیاسی مخالف مرکل و به‌ویژه احزاب راست گرا بر سیاست‌های اتخاذی آلمان در خصوص مسائل مربوط به کشورهای خاورمیانه من جمله ایران، اسرائیل و مسئله مربوط به پناهندگی آلمان بوده است.

در کشور آلمان که با سیستم ایالتی چند حزبی اداره می‌شود، دو حزب قدرتمند "سوسیال دموکرات" و "دموکرات مسیحی" بیش از پنجاه سال است که قدرت را در دست دارند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption در آلمان دو حزب قدرتمند "سوسیال دموکرات" و "دموکرات مسیحی" بیش از پنجاه سال است که قدرت را در دست دارند

مطابق قانون اساسی آلمان نمایندگانی که با کسب اکثریت آرا وارد مجلس موسوم به "بوندستاگ" می‌شوند، صدر اعظم آلمان را بر می‌گزینند. صدر اعظم نیز در جایگاه شخص اول سیاسی کشور مسئول تشکیل دولت است.

اما قدرت گرفتن احزاب دست راستی در سال‌های اخیر نگرانی‌های جامعه سیاسی آلمان را برانگیخته است. حزب بیگانه‌ستیز و ضد مهاجر موسوم به "حزب آلترناتیو برای آلمان" که در انتخابات سپتامبر ۲۰۱۷ توانست با کسب ۹۶ کرسی وارد مجلس فدرال آلمان شود، موفق شد که به پانزدهمین مجلس ایالتی آلمان نیز راه یابد.

اگر چه این حزب هنوز از قدرت چشم گیری در سیاست آلمان برخوردار نیست، اما حمایت روز افزون عمومی از آن به‌دلیل مخالفت آن با سیاست‌های احزاب چپ گرا از جمله مداخله در مناقشات خاورمیانه و حمایت از پناهندگان، موجب تقویت این حزب و در نهایت قدرت گرفتن بیش از پیش آن نسبت به احزاب دست چپی خواهد شد.

پس از اعلام کناره‌گیری مرکل از جهان سیاست و در نتیجه رشد سریع حزب راست‌گرای آلترناتیو در شرایطی که قدرت کماکان در دست حزب دست چپی سوسیال دموکرات قرار دارد، اکنون آلمان شاهد پیشرفت سیاست دو قطبی در کشور است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption پس از اعلام کناره‌گیری مرکل از جهان سیاست، حزب راست‌گرای آلترناتیو رشد کرد

از جمله مهمترین اختلاف نظرات سیاسی میان احزاب آلمانی مربوط به سیاست دولت در قبال کشورهای خاورمیانه به‌ویژه اسرائیل است. در این میان، حزب آلترناتیو به‌دنبال نزدیکی به دولت اسرائیل و حمایت از آن بوده و همواره مخالفت خود با "جنبش بایکوت، عدم سرمایه گذاری‌ و تحریم اسرائیل" موسوم به بی دی اس را ابراز کرده و طرفدار گسترش روابط دو جانبه با اسرائیل است.

الکس گولند رهبر حزب آلترناتیو در سخنرانی خود در یکی از رویدادهای حزب با اشاره به واقعه هولوکاست آن را فقط به لکه کوچکی از مدفوع یک پرنده در مقایسه با کل تاریخ آلمان تشبیه کرده و با اشاره بر اهمیت روابط دو جانبه بین دو کشور بر ضرورت تمییز بین رویکرد حزب در قبال یهودیان و رویکرد آن در قبال اسرائیل تاکید کرده بود.

بیشتر بخوانید:

اما با توجه به محکومیت حزب از سوی جرمی ایساخاروف سفیر اسرائیل در آلمان و رهبران سرشناس یهودی مثل رونالد لادر به‌خاطر تبلیغات پوپولیستی و افراطی و نیز سابقه تاریخی دشمنی حزب آلترناتیو با یهودیان، بعید به‌نظر می‌رسد که این حزب موفق به برقراری یک رابطه مستحکم سیاسی با اسرائیل شود.

نکته مهم دیگر مربوط به مسئله مهاجرت و پناهندگی در آلمان است. آنچه که مسلم است سیاست مهاجرتی آنگلا مرکل تحت عنوان درهای باز به روی مهاجران و پناهندگان در سال‌های اخیر موجب ایجاد شکاف بین احزاب مختلف سیاسی در آلمان و به کاهش آرای حزب مرکل (حزب اتحادیه دموکرات ‌مسیحی) و احزاب چپ گرا و افزایش چشم گیر آرای حزب آلترناتیو انجامید.

در همین ارتباط اخیرا چند تن از نمایندگان حزب آلترناتیو با سفر به سوریه و بازدید از مناطق جنگی اعلام کردند که اکنون امنیت در این کشور برقرار شده و لذا زمان آن فرا رسیده که پناهندگان سوری ساکن در آلمان به کشور خود بازگردند. اما با در نظر گرفتن ملاحظات بشردوستانه و با توجه به سابقه حملات گسترده رژیم اسد علیه غیرنظامیان به‌نظر نمی‌رسد که دولت فعلی آلمان با بازگرداندن پناهدگان سوری بدین شکل موافقت بکند.

یکی دیگر از عمده مسائل مورد بحث در میان احزاب مخالف سیاسی در آلمان مسئله فعالیت‌های هسته‌ای و موضع دولت آلمان در این خصوص است. آنگلا مرکل و حزب او همواره موافق اجرای برجام بوده و بر حفظ آن تاکید کرده است.

علاوه بر این، دولت تحت رهبری مرکل طی چند سال گذشته و به‌ویژه بعد از اجرایی شدن برجام روابط اقتصادی با ایران را توسعه بخشیده و حتی پس از خروج ایالات متحده از برجام نیز به روابط تجاری خود با ایران دادند.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption سیاست مهاجرتی آنگلا مرکل موجب ایجاد شکاف بین احزاب مختلف سیاسی شد

این در حالی است که حزب راست گرای آلترناتیو به شدت دنباله‌رو سیاست‌های ضد ایرانی دونالد ترامپ و حامی خروج آلمان از برجام است. اما نباید فراموش کرد که در حال حاضر آلمان دومین شریک تجاری بزرگ ایران محسوب می‌شود که سالیانه حدود ۱۰میلیون یورو معاملات تجاری با ایران داشته است.

تحت چنین شرایطی قطع روابط تجاری بین دو طرف در پیروی کامل از سیاست‌های دولت دونالد ترامپ می‌تواند تاثیرات شگرفی بر اقتصاد دو کشور داشته باشد.

توجه به مسائل مطرح شده در این نوشته به‌ویژه افزایش قدرت راست گرایان در عرصه سیاسی آلمان ما را به این نتیجه نهایی سوق می‌دهد که به طور قطع کناره‌گیری آنگلا مرکل از سیاست آلمان در چند سال آینده موجب تضعیف قدرت حزب حاکم گردیده و بدون شک تاثیرات منفی آن در سیاست خارجی آلمان به‌ویژه در قبال خاورمیانه (روابط آلمان با اسرائیل، ایرن و مسئله پناهجویان سوری) منعکس خواهد گردید.